Đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi
Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi
Đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi là tài liệu hữu ích giúp bạn đọc có thể trau dồi nội dung kiến thức và có thêm tài liệu học tập môn Ngữ văn. Bài viết được tổng hợp gồm có 4 câu hỏi phần đọc hiểu. Đề có đáp án và lời giải chi tiết kèm theo. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây để có thêm tài liệu ôn tập phần Đọc hiểu Ngữ văn nhé.
Đề đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi - Đề 1
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Đất Nước
Của những dòng sông
Gọi tên nghe mát rượi tầm hồn
Ngọt lịm những giọng hò xứ sở
Trong sáng như trời xanh, mượt mà như nhung lụa
Đất Nước
Của những người mẹ
Mặc áo thay vai
Hạt lúa củ khoai
Bền bỉ nuôi chồng, nuôi con chiến đấu
Đất Nước
Của những người con gái con trai
Đẹp như hoa hồng cứng như sắt thép
Xa nhau không hề rơi nước mắt
Nứơc mắt để dành cho ngày gặp mặt
Đất Nước
Của Bác Hồ
Của óc thông minh và lòng dũng cảm
Của những đèn pha cách mạng
Soi sáng chân trời xuyên suốt đại dương
Ôi tuổi thanh xuân
Mang bốn ngàn năm lịch sử trong tim
Ta sung sướng được làm người con Đất Nước
Ta băng tới trước quân thù như triều như thác
Ta làm bão, làm dông
Ta lay trời chuyển đất
Ta trút hờn căm để làm nên
những vinh quang bất diệt
Giáng xuống quân thù như sấm sét không nguôi
Sức mạnh bốn ngàn năm đã biến thành
bão lửa ngút trời
Đất Nước
Ta hát mãi bài ca Đất Nước
Cho tuổi thanh xuân sáng bừng lên như ngọc
Cho mắt ta nhìn tận cùng trời
Và cho chân ta đi tới cuối đất
Ôi! Tổ quốc mà ta yêu quý nhất
Chúng con chiến dấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!
1966
(Trích Chúng con chiến đấu, Nam Hà, in trong tập Thơ ca chống Mỹ cứu nước, NXB Giáo dục, 1984)
Câu 1
Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Lời giải chi tiết
- Thể thơ tự do
- Dấu hiệu:
+ Các câu thơ có số tiếng không cố định
+ Không tuân theo một quy tắc gieo vần, ngắt nhịp nhất định.
Câu 2
Xác định hình ảnh được lặp lại nhiều lần trong đoạn trích.
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh được lặp lại nhiều lần: “Đất Nước”
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, nhấn mạnh chủ đề trung tâm của bài thơ.
+ Mỗi lần lặp lại là một lần khai mở, phát triển và bổ sung cho hình tượng Đất Nước ở nhiều góc độ, phương diện khác nhau (Đất Nước của thiên nhiên, con người, lịch sử, truyền thống...).
Câu 3
Nêu nội dung của những dòng thơ
Đất Nước
Của những người con gái con trat
Đẹp như hoa hồng cứng như sắt thép
Lời giải chi tiết
Ở những dòng thơ này, tác giả Nam Hà đã dựng lên một hình tượng tuyệt đẹp về tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến. Họ vừa mang vẻ đẹp tâm hồn tươi tắn, lãng mạn "đẹp như hoa hồng", lại vừa sở hữu ý chí kiên cường, bản lĩnh vững vàng "cứng như sắt thép". Sự kết hợp tưởng như đối lập ấy lại hài hòa đến bất ngờ, tạo nên một thế hệ thanh niên vừa giàu cảm xúc, khát khao sống, lại vừa dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh vì lý tưởng cao đẹp.
Câu 4
Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp từ trong đoạn thơ:
Ta sung sướng được làm người con
Đất Nước
Ta băng tới trước quân thủ như triều như thác
Ta làm bão, làm đông
Ta lạy trời chuyển đất
Lời giải chi tiết
- Hiệu quả của biện pháp điệp từ "Ta":
+ Tạo âm hưởng mạnh mẽ, hùng tráng: Nhịp thơ dồn dập, khẩn trương thể hiện khí thế tiến công ào ạt của cả một dân tộc.
+ Khẳng định ý thức tự hào, tư thế làm chủ và sức mạnh đoàn kết của cả một thế hệ.
+ Thể hiện cảm xúc sục sôi, mãnh liệt và lòng tự hào dân tộc sâu sắc.
Câu 5
Từ cảm xúc Ta trút hơn căm để làm nên những vinh quang bất diệt của nhân vật trữ tình về đất nước trong đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về người đối với đất nước trong thời kì hiện nay (trình bày trong khoảng 5-7 dòng).
Lời giải chi tiết
Nếu thế hệ cha anh ngày trước "trút hờn căm" bằng sức mạnh của ý chí và vũ khí để giành lấy độc lập, thì tuổi trẻ hôm nay cần "trút" vào đó nhiệt huyết, tri thức và sáng tạo để xây dựng "những vinh quang bất diệt" mới cho dân tộc. Trách nhiệm của chúng ta là bảo vệ, phát huy thành quả của quá khứ, đồng thời kiến tạo tương lai. Điều đó được thể hiện qua việc học tập không ngừng, rèn luyện bản lĩnh, sống có lý tưởng, cống hiến sức trẻ để đưa đất nước phát triển bền vững, sánh vai với các cường quốc. Mỗi người trẻ phải là một "chiến sĩ" trên mặt trận lao động, sáng tạo, giữ gìn bản sắc và lan tỏa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Đề đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi - Đề 2
Đọc văn bản sau:
.... Đất nước
Của thơ ca
Của bốn mùa hoa nở
Đọc trang Kiều tưởng câu hát dân gian
Nghe xôn xao trong gió nội mây ngàn
Đất nước
Của những dòng sông
Gọi tên nghe mát rượi tâm hồn
Ngọt lịm những giọng hò xứ sở
Trong sáng như trời xanh, mượt mà như nhung lụa Đất nước
Của những người mẹ
Mặc áo thay vai
Hạt lúa củ khoai
Bền bỉ nuôi chồng, nuôi con chiến đấu
Đất nước
Của những người con gái con trai
Đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép
Xa nhau không hề rơi nước mắt
Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt...
(Trích Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi ! - Nam Hà, NXB Chính trị quốc gia, 2009, tr.370)
Chú thích: Nam Hà tên thật là Nguyễn Anh Công (1935 – 2018), sinh tại Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007. Bài thơ “Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi!” được viết năm 1966.
Thực hiện các yêu cầu sau :
Câu 1: Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích trên.
Câu 2: Liệt kê những hình ảnh tác giả đã dùng để nói về đất nước trong đoạn trích.
Câu 3: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong những dòng thơ sau:
Đất nước
Của những người con gái con trai
Đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép
Câu 4: Nhận xét của anh/chị về hình ảnh người mẹ Việt Nam trong những câu thơ sau:
Đất nước
Của những người mẹ
Mặc áo thay vai
Hạt lúa củ khoai
Bền bỉ nuôi chồng, nuôi con chiến đấu
Câu 5: Từ nội dung đoạn trích, anh/chị hãy nêu những hành động bản thân cần làm để thể hiện trách nhiệm đối với đất nước. (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).
Trả lời:
1 - Dấu hiệu xác định thể thơ tự do của đoạn trích là số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.
2 Tác giả đã dùng những hình ảnh để nói về đất nước trong đoạn trích: thơ ca; hoa nở; dòng sông; những người mẹ; những người con gái, con trai.
3 - Biện pháp so sánh được sử dụng trong những dòng thơ: So sánh đất nước của những người con gái, con trai đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép.
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp của đất nước- vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam. Họ vừa đẹp lại vừa anh dũng, mạnh mẽ, kiên cường; thể hiện lòng yêu mến, tự hào, ngợi ca trước vẻ đẹp của con người Việt Nam.
+ Tăng tính cụ thể, sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
4 - Hình ảnh người mẹ Việt Nam trong những câu thơ:
+ Người mẹ hiện lên với sự nghèo khó “Mặc áo thay vai”.
+ Người mẹ đảm đang, tảo tần, hi sinh, chịu khó, chắt chiu để nuôi con, nuôi chồng chiến đấu “hạt lúa củ khoai/ bền bỉ nuôi con, nuôi chồng chiến đấu”.
- Nhận xét hình ảnh người mẹ Việt Nam trong những câu thơ: hình ảnh của người mẹ bình dị mà anh hùng, tuy nghèo khó vất vả, nhưng tần tảo, hi sinh để nuôi chồng, nuôi con chiến đấu bảo vệ đất nước; tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Qua đó, tác giả thể hiện sự ca ngợi, tự hào đối với người mẹ Việt Nam anh hùng trong kháng chiến.
5 - Bản thân thấy cần làm những việc để thể hiện trách nhiệm đối với đất nước:
+ Kế thừa, giữ gìn và phát triển những truyền thống, giá trị văn hoá của đất nước.
+ Ra sức học tập, trau dồi kiến thức, kĩ năng để góp phần trong công cuộc phát triển đất nước.
+ Yêu thương, giúp đỡ những đồng bào gặp khó khăn, để tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.
+Rèn luyện sức khỏe để sẵn sàng bảo vệ đất nước…
Đề đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi - Đề 3
CHÚNG CON CHIẾN ĐẤU CHO NGƯỜI SỐNG MÃI VIỆT NAM ƠI
(Nam Hà)
Đường dài đi giữa Trường Sơn
Nghe vọng bài ca đất nước
Đất Nước
Bốn ngàn năm không nghỉ
Những đạo quân song song cùng lịch sử
Đi suốt thời gian, đi suốt không gian
Sừng sững dưới trời anh dũng hiên ngang
Đất Nước
Của những câu chuyện đều làm ta rưng rưng
nước mắt
Đã trở thành những bài ca không bao giờ tắt
Trên mỗi con đường mỗi thôn xóm ta qua
Từ non ngàn cho tới biển xa
Đất Nước
Của thơ ca
Của bốn mùa hoa nở
Đọc trang Kiều tưởng câu hát dân gian
Nghe xôn xao trong gió hội mây ngàn
Đất Nước
Của những dòng sông
Gọi tên nghe mát rượi tầm hồn
Ngọt lịm những giọng hò xứ sở
Trong sáng như trời xanh, mượt mà như nhung lụa
Đất Nước
Của những người mẹ
Mặc áo thay vai
Hạt lúa củ khoai
Bền bỉ nuôi chồng, nuôi con chiến đấu
Đất Nước
Của những người con gái con trai
Đẹp như hoa hồng cứng như sắt thép
Xa nhau không hề rơi nước mắt
Nứơc mắt để dành cho ngày gặp mặt
Đất Nước
Của Bác Hồ
Của óc thông minh và lòng dũng cảm
Của những đèn pha cách mạng
Soi sáng chân trời xuyên suốt đại dương
Ôi tuổi thanh xuân
Mang bốn ngàn năm lịch sử trong tim
Ta sung sướng được làm người con Đất Nước
Ta băng tới trước quân thù như triều như thác
Ta làm bão, làm dông
Ta lay trời chuyển đất
Ta trút hờn căm để làm nên
những vinh quang bất diệt
Giáng xuống quân thù như sấm sét không nguôi
Sức mạnh bốn ngàn năm đã biến thành
bão lửa ngút trời
Đất Nước
Ta hát mãi bài ca Đất Nước
Cho tuổi thanh xuân sáng bừng lên như ngọc
Cho mắt ta nhìn tận cùng trời
Và cho chân ta đi tới cuối đất
Ôi! Tổ quốc mà ta yêu quý nhất
Chúng con chiến dấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!
1966
(Trích Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!, Nam Hà, Cái đẹp trong thơ kháng chiến, NXB Giáo dục năm 2001, tr 305)
* Chú thích: Nhà văn Nam Hà tên thật là Nguyễn Anh Công. Sinh năm 1935 tại Đô Lương, Nghệ An, Nam Hà đã in 5 tập tiểu thuyết, 3 tập truyện ngắn, 1 tập thơ và nhiều tập bút ký, ký sự. Song, dù chỉ có một tập thơ nhưng ông được nhiều người coi là nhà thơ bởi những bài thơ của ông khá xuất sắc, đặc biệt là bài “Chúng con chiến đấu” được viết tại Mặt trận trường Sơn năm 1966.
Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi và dấu hiệu nhận biết của thể thơ đó
Câu 2: Xác định đề tài của bài thơ Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi
Câu 3: Tìm trong văn bản Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi các từ ngữ, hình ảnh chỉ chủ thể của Đất nước
Câu 4: Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ sau: Đất nước / ... / Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt
Đáp án đề đọc hiểu Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi
Câu 1: - Bài thơ trên được viết theo thể thơ tự do.
- Dấu hiện nhận biết:
+ Không giới hạn số câu, số chữ trong một dòng thơ.
+ Không bắt buộc theo khuôn mẫu vần điệu như lục bát hay thất ngôn bát cú.
+ Nhịp thơ linh hoạt, có thể thay đổi theo cảm xúc và ý tưởng của tác giả.
+ Nội dung thường thể hiện tư tưởng sâu sắc, cảm xúc mạnh mẽ, phù hợp với cách biểu đạt hiện đại.
Câu 2: Đề tài: Đất nước hoặc Tổ quốc.
Câu 3: Các từ ngữ, hình ảnh chỉ chủ thể của Đất nước: Những đạo quân song song cùng lịch sử; những câu chuyện đều làm ta rưng rưng nước mắt; thơ ca; những dòng sông, những người mẹ; Những người con gái, con trai; Bác Hồ; óc thông minh và lòng dũng cảm; những đèn pha Cách mạng;
Câu 4: – Biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ: Những người con gái, con trai đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép
– Tác dụng của biện pháp so sánh:
+ Làm tăng tính sinh động, hấp dẫn và giàu giá trị tạo hình, biểu cảm…
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp ngoại hình và vẻ đẹp tâm hồn, bản lĩnh của người trẻ Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc…
+ Thể hiện niềm yêu mến, cảm phục, tự hào về con người Việt Nam.
