Đọc hiểu Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
Đọc hiểu Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng được VnDoc.com tổng hợp và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo. Bài viết được tổng hợp gồm có 4 câu hỏi phần đọc hiểu. Đề có đáp án và lời giải chi tiết kèm theo. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây để có thêm tài liệu ôn tập phần Đọc hiểu Ngữ văn nhé.
Đề đọc hiểu Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng - Đề 1
TUỔI THƠ
(Nguyễn Duy)
Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại
vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải
bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua
Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò
con sáo mỏ vàng, con chào mào đỏ đít
con chim trả bắn mũi tên xanh biếc
con chích choè đánh thức buổi ban mai
Tuổi thơ tôi cứ ngỡ mất đi rồi
năm tháng trôi qua không bao giờ chảy lại
cái năm tháng mong manh mà vững chãi
con dấu đất đai tươi rói mãi đây này
Người ở rừng mang vết suối vết cây
người mạn bể có chút sóng chút gió
người thành thị mang nét đường nét phố
như tôi mang dấu ruộng dấu vườn
Con dấu chìm chạm trổ ở trong xương
thời thơ ấu không thể nào đánh đổi
trọn kiếp người ta chập chờn nguồn cội
có một miền quê trong đi đứng nói cười.
Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi
dầu chúng ta cứ việc già nua tất
xin thương mến đến tận cùng chân thật
những miền quê gương mặt bạn bè
(Tuổi thơ – Nguyễn Duy, Ánh trăng, Nxb Tác phẩm mới, 1984)
Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản Tuổi thơ
Câu 2: Chỉ ra nhân vật trữ tình trong bài thơ Tuổi thơ
Câu 3: Kí ức tuổi thơ của nhân vật trữ tình được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh nào trong đoạn thơ sau; Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng...bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua
Câu 4: Xác định một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò...con chích choè đánh thức buổi ban mai
Gợi ý:
Câu 1: Thể thơ: Tự do.
Câu 2: Nhân vật trữ tình trong bài thơ: nhân vật “Tôi” (tác giả).
Câu 3: Kí ức tuổi thơ của nhân vật trữ tình được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh trong đoạn thơ: Cánh đồng; cỏ; lúa; hoa hoang; quả dại; vỏ ốc; luống cày; bờ ruộng; dấu chân cua.
Câu 4: Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ: liệt kê (con sáo, con chào mào con chim trả, con chích choè), hoặc điệp từ “con”.
Đề đọc hiểu Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng - Đề 2
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
cỏ và lúa và hoa hoang quả dại
vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải
bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua
Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò
con sáo mỏ vàng con chào mào đỏ đít
con chim trả bắn mũi tên xanh biếc
con chích chòe đánh thức buổi ban mai
Tuổi thơ tôi cứ ngỡ mất đi rồi
năm tháng trôi qua không bao giờ chảy lại
cái năm tháng mong manh mà vững chãi
con dấu đất đai tươi rói mãi đây này
(Trích Tuổi thơ – Nguyễn Duy Nguồn: Thơ Nguyễn Duy, NXB Hội nhà văn, 2010, tr.13)
a. (0,5 điểm). Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
b. (0,75 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng nghệ thuật của một biện pháp tu từ được tác giả sử dụng thành công trong đoạn thơ trên?
c. (0,75 điểm). Trong đoạn thơ trên, những hình ảnh, chi tiết nào đã gắn bó với tuổi thơ của tác giả? Nhận xét về những hình ảnh, chi tiết đó?
d. (1,5 điểm). Từ nội dung được gợi ra trong đoạn thơ, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi, trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của kí ức tuổi thơ đối với sự trưởng thành của mỗi con người.
Đáp án
a. Thể thơ tự do.
b. HS chỉ ra được một trong những biện pháp tu từ đặc sắc sau đây:
+ Biện pháp liệt kê : cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại/ vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải...; con sáo mỏ vàng, con chào mào đỏ đít/ con chim trả bắn mũi tên xanh biếc ...
- Tác dụng: Làm hiện lên kho kí ức tuổi thơ vừa phong phú, giàu có vừa hồn nhiên vô tư và tinh
nghịch của lứa tuổi trẻ thơ.. / góp phần tạo ra nhịp điệu cho đoạn thơ...
+ Biện pháp điệp cấu trúc : “Tuổi thơ tôi”
- Tác dụng: Vừa nhấn mạnh ý thơ trong những hình ảnh, chi tiết liệt kê, vừa góp phần tạo nhịp điệu, nhạc điệu vui tươi, nhí nhảnh cho đoạn thơ.
+ Biện pháp nhân hóa: “ Con chích choe đánh thức buổi ban mai”:
Tác dụng: Làm cho thế giới thiên nhiên, tạo vật trở nên sinh động, có hồn - cách nói giàu hình
ảnh rất gần gũi với lối tư duy hồn nhiên của trẻ thơ.
c - Trong đoạn thơ, những hình ảnh, chi tiết đã gắn bó với tuổi thơ của tác giả:
+ bát ngát cánh đồng; cỏ - lúa; hoa hoang - quả dại
+ vỏ ốc trắng/ luống cày phơi ải
+ bờ ruộng bùn/ dấu chân cua
+ trắng muốt cánh cò
+ con sáo mỏ vàng/ con chào mào đỏ đít/ ...
- Nhận xét: Đây đều là những hình ảnh quen thuộc, gần gũi của làng quê Việt Nam, gợi ra vẻ đẹp yên ả, thanh bình, chân thực và khó quên trong tâm trí mỗi con người.
d.
1. Yêu cầu chung
1.1. Yêu cầu về hình thức
Biết cách viết đoạn văn nghị luận xã hội, đảm bảo yêu cầu về quy mô; cách thức trình bày mạch lạc, chặt chẽ.
1.2. Yêu cầu về nội dung
Học sinh có thể trình bày, diễn đạt theo những cách khác nhau, song cần thể hiện được những nội dung cơ bản để làm sáng tỏ : vai trò của kí ức tuổi thơ đối với sự trưởng thành của mỗi con người.
1.3. Yêu cầu về kiến thức
Vận dụng hợp lý, linh hoạt những kiến thức có liên quan để giải quyết thuyết phục nội dung cần nghị luận trong đoạn văn.
2. Yêu cầu cụ thể
Có thể tham khảo các ý sau:
+ Kí ức tuổi thơ có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi con người. Dẫu đó chỉ là những kí ức mơ hồ, nhỏ bé của những năm tháng đã qua nhưng nó vẫn luôn sống mãi trong tiềm thức của chúng ta như chính nhà thơ Nguyễn Duy đã khẳng định: “năm tháng trôi qua không bao giờ chảy lại cái năm tháng mong manh mà vững chãi”.
+ Mang theo những kí ức tuổi thơ êm đềm, hạnh phúc sẽ giúp ta sống hạnh phúc hơn, biết trân trọng quá khứ tốt đẹp đã qua, từ đó giúp hình thành thái độ sống đúng đắn trong hiện tại, biết nỗ lực và phấn đấu cho tương lai. góp phần làm hoàn thiện tính cách, lối sống của bản thân mỗi người.
+ Hơn nữa, trong quá trình trưởng thành, con người dễ vấp ngã, dễ bị cám dỗ.... Khi ấy, những kí ức tuổi thơ sẽ là “liều thuốc tinh thần” an ủi, động viên, khích lệ, tiếp sức để chúng ta tiếp tục vững bước.
Đề đọc hiểu Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng - Đề 3
Đọc đoạn trích:
Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại
vỏ ốc trắng những luống cảy phơi ải
bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua.
Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò
con sáo mỏ vàng con chào mào đỏ đít
con chim trả bắn mũi tên xanh biếc
con chích chòe đánh thức buổi ban mai.
Tuổi thơ tôi cứ ngỡ mất đi rồi
năm tháng trôi qua không bao giờ chảy lại
cả năm tháng mong manh mà vững chãi
con dấu đất đai tươi rói mãi đây này.
Người miền rừng bóng suối dáng cây
người mạn bể ăn sóng nói gió
người thành thị nét đường nét phổ
như tôi mang dấu ruộng dấu vườn
(Trích tuổi thơ. Nguyễn Duy. quê nhà ở phía ngôi sao, NXB Văn hóa - Văn nghệ TP.HCM, 2017, tr. 63-64)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. Chỉ ra hai hình ảnh trong khổ thơ thứ nhất diễn tả không gian đặc trưng của làng quê.
Câu 3. Những dòng thơ sau giúp anh/chị hiểu như thế nào về ảnh hưởng của quê hương đối với mỗi người:
Người miền rừng bóng suối đáng cây
người mạn bể ăn sóng nói gió
Câu 4. Anh/Chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với quê hương đượcthể hiện trong đoạn trích.
Lời giải:
Câu 1. Thể thơ tự do (kết hợp thể thơ 7 chữ và 8 chữ)
Câu 2. Hình ảnh diễn tả không gian đặc trưng làng quê:
- bát ngát cánh đồng
- bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua
Câu 3. Quê hương có ảnh hưởng nhất định đến lối sống, tính cách, phong cách của mỗi người.
Câu 4. Tình cảm của tác giả đối với quê hương: nhớ thương, trân trọng, biết ơn quê hương của mình
