Đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường
Hà Nội băm sáu phố phường
VnDoc.com xin gửi tới bạn đọc bài viết Đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường để bạn đọc cùng tham khảo. Bài viết được tổng hợp gồm có 4 câu hỏi phần đọc hiểu. Đề có đáp án và lời giải chi tiết kèm theo. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây để có thêm tài liệu ôn tập phần Đọc hiểu Ngữ văn nhé.
Đề đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường - Đề 1
Đọc văn bản sau:
Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời.
Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới xác định được, người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm truyền từ đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn, cái cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy. Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách thức làm cốm, nhưng không có đâu làm được hạt cốm dẻo, thơm và ngon được bằng ở làng Vòng, gần Hà Nội.
Tiếng cốm Vòng đã lan khắp tất cả ba kì, và đến mùa cốm, các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng...
Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu tết. Không gì còn hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ nghi. Hồng cốm tốt đôi... Và không bao giờ có hai màu lại hoà hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền. (…)
Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen. Khi các cô gái làng Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ, và tinh khiết, không có mảy may một chút bụi nào. Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được trang nhã và đẹp đẽ hơn, và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều lắm.
(Thạch Lam, Hà Nội băm sáu phố phường, NXB Đời Nay, Hà Nội, 1943)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Câu 2. Trong văn bản, tác giả gọi cốm là thức quà thế nào?
Câu 3. Nêu chủ đề của văn bản.
Câu 4. Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu: Và không bao giờ có hai màu lại hoà hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già.
Câu 5. Từ nội dung văn bản, bạn có suy nghĩ gì về vai trò của các giá trị văn hóa truyền thống?
Gợi ý:
1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là: Nghị luận
2 Trong văn bản, tác giả gọi cốm là thức quà: quà thanh nhã và tinh khiết.
3 Chủ đề của văn bản:
- Văn bản trình bày những cảm nhận tinh tế và sâu sắc về cốm làng Vòng.
- Tác giả đem đến cho người đọc những hiểu biết về một món ăn mang trong mình những giá trị độc đáo của văn hóa vật chất và tinh thần của người Việt, đồng thời muốn nhắn gửi mỗi người cần biết trân trọng giá trị ấy.
4 - Biện pháp tu từ so sánh: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của
hồng như ngọc lựu già
- Hiệu quả:
+ Làm cho câu văn trở nên sinh động,hấp dẫn, giàu hình ảnh hơn.
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp đẽ, cao quý của cốm- thứ quà thanh khiết và tao nhã
+ Cho thấy thái độ nâng niu, trân trọng những món ăn mang giá trị văn hóa của dân tộc
5 Từ nội dung văn bản, suy nghĩ về vai trò của các giá trị văn hóa truyền thống:
HS trình bày suy nghĩ. Có thể tham khảo các ý sau:
- Khái quát nội dung văn bản: nêu lên những cảm nhận tinh tế và sâu sắc của tác giả về cốm làng Vòng,
- Suy nghĩ về vai trò của các giá trị văn hóa truyền thống:
+ Làm nên bản sắc, chiều sâu văn hóa của dân tộc.
+ Giúp đất nước phát triển một cách bền vững.
+ Làm giàu đời sống tâm hồn của mỗi cá nhân.
Đề đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường - Đề 2
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
“Cốm không phải là thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một, còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng, trời sinh ra sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh ra cốm nằm ủ trong lá sen. Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không có mảy may chút bụi nào”.
(Trích Hà Nội băm sáu phố phường - Thạch Lam, sách Thạch Lam văn và đời, Nxb. Hà Nội, 1999, tr. 337-338)
Câu 1. Đoạn văn trên sử dụng những phương thức biểu đạt gì? Thuộc phong cách ngôn ngữ nào? Dựa vào đâu để xác định như vậy?
Câu 2. Tại sao tác giả nói rằng: Cốm không phải thức quà của người vội? Trong cảm nhận của tác giả, cốm là sự tổng hợp của nhiều hương vị, đó là những hương vị gì?
Mời các bạn cùng tải về bản DOC hoặc PDF để xem đầy đủ nội dung
