Đọc hiểu Xing Nhã trả thù nhà
Xing Nhã trả thù nhà
Đọc hiểu Xing Nhã trả thù nhà là tài liệu hữu ích giúp bạn đọc có thể trau dồi nội dung kiến thức và có thêm tài liệu học tập môn Ngữ văn. Bài viết được tổng hợp gồm có 6 câu hỏi phần đọc hiểu. Đề có đáp án và lời giải chi tiết kèm theo. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây để có thêm tài liệu ôn tập phần Đọc hiểu Ngữ văn nhé.
Đề đọc hiểu Xing Nhã trả thù nhà - Đề 1
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Tóm tắt: Vợ chồng Gia-rơ Kốt- Hơ-bia Đá sinh được một con trai đặt tên là Xing Nhã. Ngày lễ “thổi tai”(1) cho con, Vợ chồng Gia-rơ Kốt mời vợ chồng bạn thân là Gia-rơ Bú tới dự nhưng Gia-rơ Bú từ chối mà chỉ cho vợ là Hơ-bia Guê đến. Ghen ghét với cuộc sống giàu có, hạnh phúc của nhà Gia-rơ Kốt, lại nghe vợ xúc xiểm(2) Gia-rơ Bú kéo nô lệ đến đánh phá buôn làng, cướp đoạt của cải và giết hại Gia-rơ Kốt, bắt Hơ-bia Đá về làm nô lệ. Xing Nhã được ông Gỗn(3) cứu thoát, giao cho vợ chồng Xing Yuê và Bang Ra nuôi dưỡng………..………………...Trên trời, dưới đất, mây mưa mù mịt, gió bão ầm ầm, đổ cây lở núi. Hai bên đánh nhau từ khi trái khơ-la chín, đến mùa kê trổ, vẫn không phân thắng bại. Cả hai đều kiệt sức, ngã trước chòi của Hơ-bia Bơ-lao.
(Cuối cùng nhờ sự giúp sức của Hơ-bia Bơ-lao, Xing Nhã giết chết Pơ-rong Mưng - người cuồi cùng trong bảy anh em nhà Gia-rơ Bú, báo thù cho cha, cứu mẹ già thoát khỏi cuộc sông nô lệ.)”
(Theo ĐỖ BÌNH TRỊ (Chủ biên), Văn tuyển văn học Việt Nam (Văn học dân gian), NXB Giáo dục, 1982)
Câu 1: Xác định đề tài và đặt nhan đề cho văn bản.
Câu 2: Hãy chỉ ra đặc điểm của thể loại sử thi được thể hiện ở văn bản.
Câu 3: Trong văn bản xinh nhã trả thù nhà, Xing nhã được miêu tả với những đặc điểm nổi bật nào.
Câu 4: Hãy chỉ ra một đặc điểm cho thấy sự đối lập giữa xinh nhã và Giaro-Bú.
Gợi ý đáp án
Câu 1:
- Văn bản thuộc đề tài: Sử thi anh hùng.
- Đặt nhan đề: Xinh Nhã và sự trả thù của Xing Nhã.
Câu 2:
* Đặc điểm của thể loại sử thi được thể hiện ở văn bản:
- Đề tài: sử thi anh hùng.
- Chủ để: ca ngợi chàng trai Xing nhã chiến đấu anh dũng, đòi lại công bằng bảo cho cha mẹ và mọi người.
- Cốt truyện liên quan đến sự việc trong đời sống cộng đồng.
- Không gian rộng lớn.
- Nhân vật có sức mạnh, tài năng, vẻ đẹp lạ kì, dám đối dầu với kẻ xấu, chiến đấu anh dũng bảo vệ lẽ phải.
- Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: so sánh, phóng đại,...
- Lời nhân vật mang sắc thái mạnh mẽ, trang trọng. Lời người kể chuyện thể hiện niềm cảm phục đối với nhân vật trung tâm.
Câu 3:
Trong văn bản xinh nhã trả thù nhà, Xing nhã được miêu tả với những đặc điểm nổi bật: là người con có tấm lòng hiếu thảo, một chàng trai gan dạ, dũng cả, tốt bụng, dám đứng lên đòi công bằng, lẽ phải.
Câu 4:
- Một đặc điểm cho thấy sự đối lập giữa xinh nhã và Giaro-Bú.
+ Xinh nhã: tấm lòng nhân hậu, tốt bụng.
+ Giaro-Bú: độc ác, dữ tợn.
Đề đọc hiểu Xing Nhã trả thù nhà - Đề 2
Xing Nhã trả thù nhà
(Trích Xing Nhã)
Giới thiệu: Xing Nhã là sử thi nổi tiếng của dân tộc Ê-đê (Tây Nguyên). Tác phẩm kể về các cuộc chiến đấu của Xing Nhã để báo thù cho cha, cứu mẹ khỏi cảnh đọa đày, đưa buôn làng trở lại cảnh yên vui ngày trước. Đoạn trích dưới đây kể về cuộc chiến đấu cuối cùng của Xing Nhã với anh em Gia – rơ Bú.
Bang Ra và Xing Yuê(1) – Ta hãy lấy bảy ché rượu ngon, bảy con trâu đực trắng, cúng cho Trời, cho Đất phù hộ con trai ta khoẻ mạnh. Ta hãy lấy con gà cúng thần Nước, ta lấy con lợn cúng Y Rít phù hộ con trai ta khôn lớn, đừng đi chết bỏ xương nơi đất khác.
Hai bên đánh nhau. Năm em trai của Gia-rơ Bú đã bỏ đầu tại gốc cây đa, bỏ thân tại núi lạ. Gia-rơ Bú bứt rứt, ngồi không yên, nằm không được, tay trái lấy chiếc khiên, tay phải nắm cán đao, Gia-rơ Bú đi vào rẫy của Hơ-bia Bơ-lao(2 ).
Xing Nhã – (Gặp Gia-rơ Bú) Ơ Gia-rơ Bú, ai chạy trước?
Gia-rơ Bú - Hỡi con chim linh mọc chưa đủ lông cánh(3), hãy múa thử đi!
Xing Nhã quay khiên múa. Đất bụi bay mù mịt như mây trời tháng Bảy. Xing Nhã nhảy qua trái núi, lượn qua con suối, phăng qua đầu đèo, nhanh hơn bầy chim diều chim ó. Gia-rơ Bú nhìn theo, tối mày tối mặt, không đoán được đường đao của Xing Nhã chĩa về hướng nào.
Gia-rơ Bú – Được, bây giờ ta không giết được mày thì ta sẽ tìm cách phá sạch làng mày! Té ra đứa nào cũng là đầu đen máu đỏ(4 ) cả sao?
Xing Nhã – (ngừng múa) Ơ Gia-rơ Bú! Ta đang đứng ở phía Mặt Trời mọc đây rồi. Bây giờ thì ngươi múa đi, ta đuổi theo.
Gia-rơ Bú múa lúng túng, múa loanh quanh như con gà mắc nước, như sao lạc đường. Đường đao chỉ đâm vào giữa trống không.
Xing Nhã mới đi một bước, đã chém trúng ngay chân Gia-rơ Bú.
Xing Nhã – Ơ Gia-rơ Bú, máu gì chảy ở chân đấy?
Gia-rơ Bú – Máu con vắt ở núi Hơ-mũ cắn tao.
Gia-rơ Bú múa tiếp, Xing Nhã chém luôn cánh tay phải, chiếc đao rơi “rỏn rẻn”…
Xing Nhã – Tại sao khiên của ngươi rơi mất rồi?
Gia-rơ Bú – Không phải! Đó là tiếng kêu của chiếc lục lạc cho trẻ con chơi, tiếng vù của con diều đói gió đấy!
Gia-rơ Bú cố sức múa nữa, nhưng lần này chưa kịp trở tay thì chiếc khiên đã bị Xing Nhã đánh vỡ tung, rơi xuống đất.
Cuối cùng đôi bên chỉ còn Pơ – rong Mưng( 5) và Xing Nhã đánh nhau.
[…] Trên trời, dưới đất, mây mưa mịt mù, gió bão ầm ầm, đổ cây lở núi. Hai bên đánh nhau từ khi trái khơ-la chín, đến mùa kê trổ, vẫn không phân thắng bại. Cả hai đều kiệt sức, ngã trước chòi của Hơ-bia Bơ-lao…
(Theo Bùi Văn Nguyên, Đỗ Bình Trị, Tư liệu tham khảo văn học Việt Nam, Tập I : Văn học dân gian, phần III, NXB Giáo dục, 1974. Tr.219-228)
Chú thích:
1 Bang Ra và Xing Yuê: cha mẹ nuôi của Xing Nhã
2 Hơ-bia Bơ-lao: cô gái giữ rẫy cho Gia-rơ Bú và là người yêu của Pơrong Mưng.
3 Hỡi con chim linh mọc chưa đủ lông cánh: cách nói hàm chứa sự coi thường của Gia-rơ Bú dành cho Xing Nhã
4 Đầu đen máu đỏ: ý nói cúng đầu cứng cổ, gan góc, chẳng kiêng nể ai
5 Pơ –rong Mưng: em trai thứ bảy của Gia-rơ Bú
Câu 1: Xác định ngôi kể của người kể chuyện.
Câu 2: Dựa vào văn bản, chỉ ra những lễ vật trong lễ cúng trước trận chiến giữa Xing Nhã và Gia-rơ Bú.
Câu 3: Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn văn sau: “Xing Nhã quay khiên múa. Đất bụi bay mù mịt như mây trời tháng Bảy. Xing Nhã nhảy qua trái núi, lượn qua con suối, phăng qua đầu đèo, nhanh hơn bầy chim diều chim ó.”
Mời các bạn cùng tải về bản DOC hoặc PDF để xem đầy đủ nội dung
