Các giai đoạn hô hấp - Các hình thức trao đổi khí
Với nội dung bài Các giai đoạn hô hấp - Các hình thức trao đổi khí được sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Sinh học lớp 11 để chuẩn bị cho bài học trong thời gian tới
Bài: Các giai đoạn hô hấp - Các hình thức trao đổi khí
1. Trao đổi khí ở người và thú gồm mấy giai đoạn?
Trao đổi khí ở người và thú gồm 5 giai đoạn:
-
Thông khí
-
Trao đổi khí ở phổi
-
Máu vận chuyển khí hòa tan
-
Trao đổi khí ở mô
-
Hô hấp tế bào
2. Các hình thức trao đổi khí
Trao đổi khí qua bề mặt có thể (Ruột khoang, giun dẹp,...): khí O2 và CO2 khuếch tán qua toàn bộ bề mặt cơ thể
Trao đổi khí qua hệ thống ống khí (côn trùng và một số chân khớp): hệ thống ống khí bao gồm các ống khí lớn phân nhánh thành các ống khí nhỏ dần và ống khí nhỏ nhất là ống khí tận: nơi trao đổi O2 và CO2 với tế bào
Trao đổi khí qua mang (thân mềm, chân khớp, cá sụn, cá xương, nòng nọc lưỡng cư,...): mỗi mang được cấu tạo từ các cung mang, sợi mang và phiến mang. Hệ thống mao mạch trên phiến mang là nơi trao đổi O2 và CO2 với dòng nước chảy qua phiến mang.
Trao đổi khí qua phổi (chim và thú): phổi cùng với đường dẫn khí, cơ hô hấp tạo nên hệ hô hấp ở người. Phổi gồm nhiều phế nang nên bề mặt trao đổi khí rất lớn, phế nang có hệ thống mao mạch dày đặc. Máu chảy trong các mao mạch trao đổi khí O2, CO2 với dòng không khí ra, vào phế nang.
3. Bài tập vận dụng
Câu 1. Căn cứ vào bề mặt trao đổi khí, ở động vật có bao nhiêu hình thức hô hấp?
A. 4
B. 5
C. 3
D. 2
Lời giải
Căn cứ vào bề mặt trao đổi khí ta chia ra 4 hình thức hô hấp:
Hô hấp qua bề mặt cơ thể
Hô hấp qua mang
Hô hấp qua ống khí
Hô hấp bằng phổi
Đáp án cần chọn là: A
Câu 2. Động vật đơn bào hay đa bào có tổ chức thấp (ruột khoang, giun tròn, giun dẹp) có hình thức hô hấp như thế nào?
A. Hô hấp bằng mang.
B. Hô hấp bằng phổi.
C. Hô hấp bằng hệ thống ống khí.
D. Hô hấp qua bề mặt cơ thể.
Lời giải
Động vật nguyên sinh, đa bào bậc thấp (ruột khoang, giun tròn) hô hấp qua bề mặt cơ thể.
Đáp án cần chọn là: D
Câu 3. Ý nào dưới đây không đúng với đặc điểm của giun đất thích ứng với sự trao đổi khí?
A. Tỷ lệ giữa thể tích cơ thể và diện tích bề mặt cơ thể khá lớn.
B. Da luôn ẩm giúp các khí dễ dàng khuếch tán qua.
C. Dưới da có nhiều mao mạch và có sắc tố hô hấp.
D. Tỷ lệ giữa diện tích bề mặt cơ thể và thể tích cơ thể (s/v) khá lớn.
Phương pháp giải
Giun đất hô hấp qua bề mặt cơ thể.
Lời giải
Ở động vật hô hấp qua bề mặt cơ thể, tỷ lệ giữa thể tích cơ thể và diện tích bề mặt cơ thể thường nhỏ.
Đáp án cần chọn là: A
Câu 4. Nếu bắt giun đất để lên mặt đất khô ráo giun sẽ nhanh chết vì
A. Thay đổi môi trường sống, giun là động vật đa bào bậc thấp không thích nghi được.
B. Khi sống ở mặt đất khô ráo da giun bị ánh nắng chiếu vào hơi nước trong cơ thể giun thoát ra ngoài → giun nhanh chết vì thiếu nước.
C. Khi da giun đất bị khô thì O2 và CO2 không khuếch tán qua da được.
D. Ở mặt đất khô nồng độ O2 ở cạn cao hơn ở nước nên giun không hô hấp được.
Phương pháp giải
Giun đất hô hấp qua bề mặt cơ thể
Lời giải
Giun đất hô hấp bằng bề mặt cơ thể nên cơ thể luôn phải ẩm ướt. Khi da bị khô thì O2 và CO2 không khuếch tán qua da được,.
Đáp án cần chọn là: C
Câu 5. Côn trùng có hình thức hô hấp nào?
A. Hô hấp bằng hệ thống ống khí.
B. Hô hấp bằng mang.
C. Hô hấp bằng phổi.
D. Hô hấp qua bề mặt cơ thể.
Lời giải
Côn trùng hô hấp bằng hệ thống ống khí
Đáp án cần chọn là: A
