Khái niệm, vai trò của cảm ứng đối với sinh vật
Chúng tôi xin giới thiệu bài Khái niệm, vai trò của cảm ứng đối với sinh vật được sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Sinh học lớp 11 để chuẩn bị cho bài học trong thời gian tới
Bài: Khái niệm, vai trò của cảm ứng đối với sinh vật
1. Cảm ứng là gì?
-
Cảm ứng là sự tiếp nhận và phản ứng của sinh vật đối với những thay đổi của môi trường, đảm bảo cho sinh vật thích ứng với môi trường sống.
-
Cảm ứng của thực vật thường diễn ra chậm, khó nhận thấy
-
Cảm ứng ở động vật diễn ra với tốc độ nhanh và đa dạng.
2. Vai trò của cảm ứng đối với sinh vật là gì?
Cảm ứng không chỉ là phản ứng thụ động mà là công cụ chủ động giúp sinh vật thích nghi và tồn tại. Vai trò này thể hiện rõ ở cả hai nhóm sinh vật lớn.
Đối với thực vật, cảm ứng đảm bảo cây tận dụng tối đa nguồn sống — ngọn hướng về ánh sáng để quang hợp, rễ hướng về nguồn nước và dinh dưỡng trong đất, tua leo bám vào giá thể để vươn cao. Đồng thời cảm ứng còn giúp thực vật tự vệ: cây trinh nữ cụp lá khi bị chạm để tránh bị ăn, cây nắp ấm bẫy và tiêu hóa côn trùng để bù đắp thiếu hụt đạm.
Đối với động vật, cảm ứng đóng vai trò sống còn trong từng giây: phản xạ rụt tay khỏi nguồn nhiệt bảo vệ cơ thể, phản xạ con ngươi co lại khi ánh sáng mạnh bảo vệ mắt, và toàn bộ hệ thống tập tính từ đơn giản đến phức tạp — săn mồi, tránh kẻ thù, sinh sản, di cư — đều xây dựng trên nền tảng cảm ứng.
3. Bài tập vận dụng
Câu 1. Đặc điểm cảm ứng ở thực vật là
A. Xảy ra nhanh, dễ nhận thấy
B. Xảy ra chậm, khó nhận thấy
C. Xảy ra nhanh, khó nhận thấy
D. Xảy ra chậm, dễ nhận thấy
Phương pháp giải
Đặc điểm cảm ứng ở thực vật
Lời giải
Đặc điểm cảm ứng ở thực vật là xảy ra chậm, khó nhận thấy
Đáp án cần chọn là: B
Câu 2. Cho ví dụ sau: Khi chạm tay vào cốc nước nóng thì tay ta rụt lại. Em hãy cho biết kích thích từ môi trường trong ví dụ trên là gì và phản ứng của cơ là gì để trả lời kích thích?
A. Khi đó kích thích từ môi trường là cốc nước và phản ứng trả lời là rụt tay lại.
B. Khi đó kích thích từ môi trường là nhiệt độ và phản ứng trả lời là rụt tay lại.
C. Khi đó kích thích từ môi trường là cốc nước và phản ứng trả lời là cảm giác nóng.
D. Khi đó kích thích từ môi trường là nhiệt độ và phản ứng trả lời là cảm giác nóng.
Phương pháp giải
Phản ứng này giúp bảo vệ cơ thể trước tác nhân nhiệt độ cực đoan
Lời giải
Trong ví dụ khi chạm tay vào cốc nước nóng thì tay ta rụt lại thì kích thích từ môi trường là nhiệt độ và phản ứng trả lời là rụt tay lại.
Đáp án cần chọn là: B
Câu 3. Cảm ứng ở sinh vật là
A. khả năng cơ thể sinh vật phản ứng thích hợp với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.
B. khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.
C. khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận và biến đổi thích hợp với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.
D. khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận và phản ứng thích hợp với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.
Phương pháp giải
Lý thuyết cảm ứng ở sinh vật
Lời giải
Cảm ứng ở sinh vật là khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận và phản ứng thích hợp với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.
Đáp án cần chọn là: D
Câu 4. Đặc điểm của các hình thức cảm ứng ở động vật là
A. diễn ra nhanh, dễ nhận thấy.
B. hình thức phản ứng đa dạng.
C. dễ nhận thấy, diễn ra mãnh liệt.
D. mức độ chính xác cao, dễ nhận thấy.
Phương pháp giải
Đặc điểm của cảm ứng ở động vật.
Lời giải
Đặc điểm của các hình thức cảm ứng ở động vật là diễn ra nhanh, dễ nhận thấy.
Đáp án cần chọn là: A
