Tính độ dài cạnh còn lại của tam giác khi biết hai cạnh và góc xen giữa
Giải bài tập hệ thức lượng trong tam giác có đáp án
Trong chương trình Toán 10, chuyên đề Hệ thức lượng trong tam giác là phần kiến thức quan trọng giúp học sinh hiểu rõ mối quan hệ giữa các cạnh và góc trong tam giác. Bài viết Tính độ dài cạnh còn lại của tam giác khi biết hai cạnh và góc xen giữa sẽ hướng dẫn chi tiết cách áp dụng định lý cos để tìm cạnh còn lại, kèm ví dụ minh họa và lời giải chi tiết. Đây là tài liệu hữu ích giúp học sinh nắm vững phương pháp giải nhanh và chính xác các bài toán liên quan đến hệ thức lượng trong tam giác.
A. Phương pháp giải tính độ dài cạnh áp dụng hệ thức lượng
Dùng định lí Cosin
Trong tam giác ABC với BC = a; AC = b và AB = c.
|
|
![]() |
B. Ví dụ minh họa tính độ dài cạnh tam giác khi biết hai cạnh và góc xen giữa
Ví dụ 1: Cho tam giác ABC có AB = 2, AC = 5 và
. Tính cạnh BC.
Hướng dẫn giải
Ta có:
BC2 = AB2 + AC2 - 2AB.AC.cosA
.
Ví dụ 2: Cho tam giác ABC có BC = 2,
,
. Độ dài cạnh AB bằng bao nhiêu?
Hướng dẫn giải
Do
.
Áp dụng định lý Cosin trong tam giác có:
AB2 = BC2 + AC2 - 2BC.AC.cosC
=> AB = 2.
Ví dụ 3: Cho tam giác ABC có ba góc nhọn và có AB = 3,
,
. Tìm độ dài cạnh AC (chính xác đến hàng phần trăm).
Hướng dẫn giải
Ta có cosB > 0 (vì góc B là góc nhọn), do đó:

Áp dụng định lý côsin trong tam giác có:
AC2 = AB2 + BC2 - 2AB.BC.cosB
![]()
.
Ví dụ 4: Tam giác ABC có a = 8; c = 3,
. Tính độ dài cạnh b.
Hướng dẫn giải
Ta có:
b2 = a2 + c2 - 2ac.cosB = 82 +32 - 2.8.3.cos600= 49
=> b = 7.
Ví dụ 5: Trong tam giác ABC có AB = 2cm, AC = 1cm,
. Tính độ dài cạnh BC?
Hướng dẫn giải
Ta có:
BC2 = AB2 + AC2 - 2.AB.AC.cosA
=> BC2 = 22 + 12 - 2.2.1.cos600
=> BC2 = 3
Vậy
.
C. Bài tập tự rèn luyện có đáp án chi tiết
Bài tập 1: Cho tam giác ABC có
, cạnh a = 8, cạnh b = 6. Tính tính độ dài cạnh c (làm tròn đến hàng phần trăm).
Bài tập 2: Cho hình thoi ABCD cạnh bằng 1cm và có
. Tính độ dài cạnh AC.
Bài tập 3. Cho tam giác ABC có hai trung tuyến BM = 6; CN = 9 và hợp với nhau một góc 1200. Tính các cạnh tam giác ABC.
Bài tập 4: Cho tam giác ABC có
Điểm D thuộc cạnh BC sao cho
DA = 6
Tính chu vi tam giác ABC.
Bài tập 5: Tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH = 32cm. Hai cạnh AB và AC tỉ lệ với 3 và 4. Cạnh nhỏ nhất của tam giác này có độ dài bằng bao nhiêu?
Bài tập 6: Tam giác MPQ vuông tại P. Trên cạnh MQ lấy hai điểm E; F sao cho các góc
bằng nhau. Đặt MP = q; PQ = m, PE = x; PF = y. Chứng minh: ![]()
Bài tập 7: Tam giác ABC vuông tại A, có AB = c; AC = b. Gọi
là độ dài đoạn phân giác trong góc
. Tính
theo b và c.
Đáp án chi tiết bài tập tự rèn luyện
Bài tập 1.
Theo định lí côsin, ta có
![]()
![]()
Bài tập 2.
Hình vẽ minh họa:

Do ABCD là hình thoi, có
.
Theo định lí côsin, ta có:
AC2 = AB2 + BC2 - 2AB.BC.cosABC = 12 + 12 - 2.1.1.cos1200 = 3 => ![]()
Bạn muốn xem toàn bộ tài liệu? Hãy nhấn Tải về ngay!
------------------------------------------------
Có thể thấy, dạng toán tính độ dài cạnh còn lại của tam giác khi biết hai cạnh và góc xen giữa là một nội dung cốt lõi trong chuyên đề hệ thức lượng. Khi nắm vững công thức và hiểu rõ cách áp dụng, bạn sẽ giải quyết bài toán một cách nhanh chóng và chính xác hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tiếp cận các dạng toán nâng cao trong hình học lớp 10.
Việc luyện tập thường xuyên với nhiều dạng bài khác nhau sẽ giúp bạn nâng cao kỹ năng và phản xạ làm bài. Đồng thời, bạn cũng sẽ hiểu sâu hơn mối liên hệ giữa các yếu tố trong tam giác. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn kiến thức hữu ích và dễ áp dụng trong học tập. Hãy tiếp tục ôn luyện các chuyên đề Toán 10 để xây dựng nền tảng vững chắc và đạt kết quả cao trong các kỳ thi.
