Kế hoạch tích hợp năng lực số, AI môn Lịch sử - Địa lí lớp 6, 7, 8, 9 Kết nối tri thức

Tuần

Tiết

Bài học

Thiết bị dạy học

Địa điểm

HỌC KỲ 1

Tuần 1 đến tuần 9: 1 tiết

1

1

Bài 1. Lịch sử và cuộc sống (1 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tranh ảnh về một số hiện vật lịch sử cổ - trung đại

* Năng lưc số: 1.1.TC1b: Quy trình tìm kiếm thông tin. Tìm kiếm tư liệu hình ảnh hiện vật qua Google/Bảo tàng số. Thảo luận về việc AI phục dựng màu sắc cho ảnh cũ.

Lớp học

2

2

Bài 2. Dựa vào đâu để biết và phục dựng lịch sử (1 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tranh ảnh về một số hiện vật lịch sử cổ - trung đại

- Phim khai quật di tích hoàng thành Thăng Long.

* AI: NL b: B2: Đặt câu hỏi kiểm tra tính an toàn/tin cậy của AI. Trải nghiệm ứng dụng AI nhận diện hiện vật qua hình ảnh. GV đặt câu hỏi để HS kiểm tra tính chính xác của thông tin do máy cung cấp.

Lớp học

3

3

Bài 3. Thời gian trong lịch sử (1 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tờ lịch treo tường.

* Năng lực số: 3.1.TC1a: Tạo nội dung số đơn giản.

Sử dụng công cụ trực tuyến (Canva/Timeline JS) để thiết kế trục thời gian.

* Lồng ghép GDQP-AN: Giới thiệu lịch sử và truyền thống của Quân đội Nhân dân Việt Nam và Công an Nhân dân Việt Nam

Lớp học

4

4

Bài 4. Nguồn gốc loài người (2 tiết)

- Máy tính, ti vi.

- Bản đồ dấu tích khảo cổ trên đất nước Việt Nam và khu vực ĐNA.

- Tranh các hiện vật khảo cổ học.

- Phim về các hiện vật khảo cổ học tiêu biểu.

* AI: NL c: C3: Công nghệ AI nhận dạng hình ảnh.

Xem video mô phỏng quá trình tiến hóa và phục dựng khuôn mặt người tối cổ từ hộp sọ hóa thạch bằng công nghệ AI.

* Biến đổi khí hậu: Vai trò của môi trường tự nhiên đối với sự tiến hóa của loài người.

Lớp học

5

5

6

6

Bài 5: Xã hội nguyên thủy (2 tiết)

- Máy tính, ti vi.

- Phim mô phỏng đời sống xã hội nguyên thuỷ.

* Năng lực số: 1.2.TC1b: Thu thập, quản lí và tổ chức dữ liệu số. Xây dựng bảng tư liệu số về đời sống xã hội nguyên thủy

* AI: NL b (A3): Sử dụng AI để hỗ trợ tìm hiểu và trực quan hóa kiến thức lịch sử. Khám phá đời sống xã hội nguyên thủy với AI

Lớp học

7

7

8

8

Ôn tập giữa kì 1

Hệ thống lại nội dung kiến thức từ bài 1 đến bài 5

Lớp học

9

9

Kiểm tra giữa kì 1

Vận dụng nội dung kiến thức từ bài 1 đến bài 5 để hoàn thành bài kiểm tra giữa kì 1

Lớp học

Tuần

Tiết

Bài học

Thiết bị dạy học

Địa điểm

HỌC KỲ 1

Tuần 1 đến tuần 9: 2 tiết

1

1

Bài 1: Quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu (3 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Lược đồ khu đất của lãnh chúa trong lãnh địa PK ở Tây Âu

- Bản đồ châu Âu

* Năng lực số: 1.2.TC2b – Diễn giải và đánh giá dữ liệu số. Hoạt động học tập đề xuất: Khai thác bản đồ số, sơ đồ thời gian (timeline) và tư liệu lịch sử trực tuyến để tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu.

* AI: NL a: Nguyên tắc hoạt động cơ bản của AI. Thảo luận về việc con người lập trình AI để phục dựng 3D các lãnh địa và thành thị trung đại từ phế tích.

Lớp học

2

2

3

4

Bài 2: Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu (2 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Lược đồ 1 số cuộc phát kiến lớn

* Năng lực số: 3.1.TC2a – Tạo lập nội dung số đa phương tiện. Thiết kế bản đồ số hoặc infographic mô tả các cuộc phát kiến địa lí lớn và tác động của chúng đến sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.

* AI: NL b: Diễn giải thuật ngữ/khái niệm AI. Tìm hiểu thuật toán AI hỗ trợ xử lý dữ liệu hàng hải cổ để mô phỏng lại các hải trình của C. Cô-lôm-bô.

* Biến đổi khí hậu: Liên hệ tác động lâu dài của quá trình khai thác thuộc địa, sử dụng tài nguyên thiên nhiên đến môi trường toàn cầu.

Lớp học

3

5

6

Bài 3: Phong trào Văn hóa Phục hưng và Cải cách tôn giáo (2 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Video về phong trào Văn hóa Phục hưng và Cải cách tôn giáo

* Năng lực số: 3.1.TC2a – Tạo lập nội dung số đa phương tiện. Thiết kế sản phẩm số (infographic, poster hoặc video ngắn) giới thiệu những thành tựu tiêu biểu của phong trào Văn hóa Phục hưng và nội dung cơ bản của Cải cách tôn giáo ở Tây Âu.

* AI: NL c: Xem xét khía cạnh đạo đức khi dùng AI. Sử dụng AI nhận diện phong cách nghệ thuật của Lê-ô-na đơ Vanh-xi. Thảo luận đạo đức khi AI tạo ảnh giả (Deepfake) các nhân vật lịch sử.

Lớp học

4

7

8

Bài 4: Trung Quốc thế kỉ VII đến giữa thế kỉ XIX (5 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Lược đồ Trung Quốc.

- Video về các thành tựu văn hoá TQ thế kỉ VII đến giữa thế kỉ XIX

* Năng lực số: 1.2.TC2b – Diễn giải và đánh giá dữ liệu số. Khai thác bản đồ số, lược đồ lịch sử và dữ liệu trực tuyến để tìm hiểu sự phát triển của Trung Quốc từ thời Đường đến thời Thanh.

* AI: NL a: Sử dụng công cụ AI trong học tập. Tìm hiểu ứng dụng AI trong việc dịch thuật và số hóa các bộ sử lớn có giá trị của Trung Quốc.

Lớp học

5

9

10

6

11

12

7

13

Chủ đề. Đô thị: Lịch sử và hiện tại (3 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tranh, ảnh, tư liệu, video về một số nội dung trong bài học.

* AI: NL b: Tóm tắt đặc điểm và ứng dụng hệ thống AI. Tìm hiểu mô hình AI phân tích dữ liệu khảo cổ để so sánh đô thị cổ đại phương Đông và phương Tây.

Lớp học

14

8

15

16

Ôn tập giữa kì 1

Hệ thống lại nội dung kiến thức từ bài 1 đến bài 4, chủ đề

Lớp học

Tuần

Tiết

Bài học

Thiết bị dạy học

Địa diểm

HỌC KỲ 1

Tuần 1 đến tuần 9: 2 tiết

1

1

Bài 1. Cách mạng tư sản Anh và Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (2 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Lược đồ lược đồ về một số cuộc CMTS tiêu biểu: Hình Ô. Crôm-oen và G. Oa-sinh-tơn. Lược đồ nơi diễn ra các cuộc cách mạng tư sản từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII. Sơ đồ diễn biến chính của cách mạng tư sản Anh và chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ. Hình ảnh và trích đoạn Tuyên ngôn độc lập của Hợp chúng quốc Mĩ.

* Năng lực số: 1.1.TC2b: Quy trình tìm kiếm và lọc dữ liệu. Sử dụng các từ khóa nâng cao để tìm kiếm bản đồ thuộc địa Anh; lọc thông tin từ các trang sử học uy tín.

Lớp học

2

2

3

Bài 2. Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

(1 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Lược đồ diễn biến cơ bản cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII; tranh ảnh, trục thời gian liên quan đến cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.

* Năng lực số: 1.2.TC2a: Đánh giá độ tin cậy của nguồn dữ liệu. Phân tích và đánh giá độ tin cậy của các nguồn tư liệu số về Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền.

Lớp học

4

Bài 3. Cách mạng công nghiệp (nửa sau thế kỉ XVIII – giữa thế kỉ XIX) (1 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Tranh ảnh, video về cách mạng công nghiệp.

* Năng lực số: 3.1.TC2a: Phát triển nội dung số đa phương tiện. Tạo video ngắn hoặc infographic về thành tựu của máy hơi nước bằng công cụ số (Canva/CapCut).

* AI: NL c (C5): Hiểu tầm quan trọng của sự tiến hóa công nghệ. So sánh sự thay đổi xã hội giữa cuộc Cách mạng công nghiệp lần 1 (máy hơi nước) và cuộc cách mạng AI hiện nay.

* Biến đổi khí hậu: Phân tích tác động của quá trình công nghiệp hóa, sử dụng than đá và nhiên liệu hóa thạch đến phát thải khí nhà kính và biến đổi khí hậu hiện nay.

Lớp học

3

5

Bài 4. Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX (2 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Tranh ảnh, lược đồ về ĐNA từ nửa sau TK XVI đến giữa TK XIX.

* AI: NL c (6.1b): Diễn giải các khái niệm liên quan đến AI. Tìm hiểu ứng dụng AI trong việc dịch thuật các văn bản cổ về cuộc đấu tranh chống thực dân. Thảo luận về sai số ngôn ngữ của AI.

Lớp học

6

4

7

Bài 5. Cuộc xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn (2 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Ảnh/Video về di tích thành nhà Mạc, về sự kiện Mạc Đăng Dung lên ngôi, về hậu quả của cuộc xung đột Nam – Bắc triều, Trịnh – Nguyễn.

- Lược đồ Nam – Bắc triều và Đàng Trong – Đàng Ngoài.

- Tranh vẽ phủ chúa Trịnh thế kỉ XVII và các tư liệu tiêu biểu gắn với nội dung bài học.

* AI: NL c (C2): Sử dụng AI để tạo sản phẩm số. Tạo bản đồ số mô phỏng diễn biến các cuộc xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn.

Lớp học

8

5

9

Bài 6. Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam và thực thi chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa, quần đảo Hoàng Sa từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII (1 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Lược đồ Việt Nam từ thế kỉ XVI đến thế kĩ XVIII

- Tranh ảnh/Video về công cuộc khai phá vùng đất phía Nam trong các thế kỉ XVI – XVIII và quá trình thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của chúa Nguyễn.

* Năng lực số: 1.2.TC2b. Diễn giải và đánh giá dữ liệu số. Phân tích và khai thác tư liệu số để tìm hiểu quá trình khai phá vùng đất phía Nam.

* Biến đổi khí hậu: Liên hệ việc khai thác, cải tạo vùng đất ngập nước; vai trò của hệ thống sông ngòi, kênh rạch; thách thức xâm nhập mặn hiện nay ở Nam Bộ.

Lớp học

10

Bài 7. Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII (2 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Ảnh/Video về một số cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kì XVIII.

- Lược đồ một số cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kì XVIII.

* AI: NL c (C2). Sử dụng AI để tạo sản phẩm phục vụ học tập. Hoạt động học tập: Sử dụng AI để xây dựng dòng thời gian (timeline) và mô phỏng diễn biến các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.

Lớp học

6

11

12

Bài 8. Phong trào Tây Sơn (4 tiết)

- Ti vi, máy vi tính

- Ảnh/Video về phong trào nông dân Tây Sơn.

- Lược đồ căn cứ Tây Sơn; trận Rạch Gầm – Xoài Mút; Ngọc Hồi – Đống Đa.

* Năng lực số: 6.3.TC2: Đánh giá thông tin do AI cung cấp. Thảo luận về việc AI phục dựng trận Ngọc Hồi - Đống Đa. Phân tích các thông tin AI cung cấp đúng hay sai so với sử liệu.

* Lồng ghép GDQP-AN: Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm.

* Biến đổi khí hậu: Tìm hiểu vai trò của điều kiện tự nhiên, địa hình và khí hậu đối với hoạt động quân sự và đời sống cư dân.

Lớp học

7

13

14

8

15

16

Ôn tập giữa kì 1

Hệ thống lại nội dung kiến thức từ bài 1 đến bài 8

Lớp học

Tuần

Tiết

Bài học

Thiết bị dạy học

Địa điểm

HỌC KỲ 1

Tuần 1 đến tuần 9: 1 tiết

1

1

Bài 1. Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945 (1 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tranh ảnh, lược đồ về Lược đồ nước Nga Xô viết chống thù trong, giặc ngoài (1918 – 1920).

* Năng lực số: 1.2.TC2a: Phân tích, so sánh và đánh giá các nguồn dữ liệu số.

Tìm kiếm và đối chiếu các tư liệu ảnh/video số về nhà máy thủy điện Đni-ép (Hình 1.1) từ các trang lưu trữ khác nhau để đánh giá tính xác thực.

* AI: NL b (A3): Sử dụng AI để tóm tắt các thành tựu kinh tế của Liên Xô dựa trên tư liệu bảng số liệu.

Lớp học

2

2

Bài 2. Châu Âu và nước Mỹ từ năm 1918 đến năm 1945 (2 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Tranh ảnh, lược đồ châu Âu sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

* Năng lực số: 1.3.TC2b: Tổ chức dữ liệu trong một môi trường có cấu trúc. Nhập số liệu về sự sụt giảm kinh tế trong cuộc Đại suy thoái (1929-1933) vào Excel để vẽ biểu đồ so sánh sự biến động của Mỹ và châu Âu.

* AI: NL 1 (A2): Giải thích cách các thuật toán AI hiện nay có thể dự báo khủng hoảng kinh tế so với bối cảnh năm 1929.

* Biến đổi khí hậu: Liên hệ tác động của công nghiệp hóa và khai thác tài nguyên đến môi trường.

Lớp học

3

3

4

4

Bài 3. Châu Á từ năm 1918 đến năm 1945 (2 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Lược đồ châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

- Tranh, ảnh, tư liệu về Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á.

* Năng lực số: 1.1.TC2d: Tổ chức được các chiến lược tìm kiếm. Thiết lập bộ từ khóa nâng cao (toán tử AND/OR) để thu thập tài liệu số về phong trào giải phóng dân tộc tại Đông Nam Á trên các thư viện điện tử.

* AI: NL b (A3): Sử dụng công cụ dịch thuật AI để khai thác tư liệu lịch sử nước ngoài về phong trào giải phóng dân tộc.

Lớp học

5

5

6

6

Bài 4: Chiến tranh thế giới thứ hai (1 tiết)

- Máy tính, ti vi

- Lược đồ chiến trường châu Á – Thái Bình Dương, lược đồ quân Đức đánh chiếm châu Âu.

* Năng lực số: 6.3.TC2b: So sánh được hiệu suất của các hệ thống AI khác nhau. Sử dụng hai công cụ AI (ví dụ: ChatGPT và Gemini) để tóm tắt hậu quả chiến tranh từ Bảng thống kê (trang 20) và so sánh độ chính xác của các con số.

* AI: NL 1, NL b (A2, A3): Phân tích tính "thiên vị" của dữ liệu AI khi trình bày về vai trò của các nước Đồng minh trong chiến thắng phát xít.

* Biến đổi khí hậu: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, khắc phục hậu quả chiến tranh đối với tự nhiên.

Lớp học