Sáng kiến kinh nghiệm: Cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l - n cho trẻ

Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc rèn cho trẻ phát âm chuẩn trong trường mầm non là cần thiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo Sáng kiến kinh nghiệm: Cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l - n cho trẻ để có thêm nhiều phương pháp dạy học hiệu quả hơn.

Lưu ý: Nếu không tìm thấy nút Tải về bài viết này, bạn vui lòng kéo xuống cuối bài viết để tải về.

Sáng kiến kinh nghiệm mầm non lớp 5 tuổi

I. Tên cơ sở yêu cầu công nhận sáng kiến

- Trường mầm non ..................

II. Tác giả sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

- Họ và tên: ...............

- Chức danh: Giáo vên mầm non

- Địa chỉ: Trường mầm non ............

- Email:

- ĐT: ....................

III: Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

- Tên sáng kiến: “Giải pháp sáng tạo cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l – n cho trẻ có hiệu quả cao thông qua một số hoạt động – tại lớp 5 tuổi B1 – trường mầm non ............”

- Lĩnh vực áp dụng: Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: Hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi

IV. Nội dung

“Trẻ lên ba cả nhà tập nói”

Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Nó giúp trẻ tích luỹ kiến thức, phát triển tư duy, giúp trẻ giao tiếp được với mọi người xung quanh, là phương tiện giúp trẻ điều chỉnh, lĩnh hội những giá trị đạo đức mang tính chuẩn mực.

Trước đây bản thân tôi cũng đã nghĩ đến đề tài này và đã đưa ra một số giải pháp để rèn cho trẻ như: Rèn trên tiết học, rèn mọi lúc mọi nơi và tôi luôn nôn nóng cố ép trẻ để trẻ phát âm chuẩn chữ cái l – n nhưng chưa chú ý rèn phát âm và đi sâu vào rèn trẻ nên thực sự chưa thành công khi áp dụng, và tôi thiết nghĩ nếu cứ tiếp tục đi theo lối mòn như vậy thì đa số trẻ sẽ mãi phát âm sai 2 chữ cái này, tôi thấy việc tìm ra giải pháp rèn cho trẻ 5 tuổi phát âm chuẩn chữ cái l – n là việc cấp thiết và cần phải làm sớm và áp dụng ngay trên trẻ khi còn ở lứa tuổi mầm non và là tiền đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ sau này. Là giáo viên mầm non tiếp cận với chương trình giáo dục mầm non mới, nâng cao nội dung xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm bản thân tôi thấy cần phát huy khả năng sáng tạo trong cách truyền thụ kiến thức cho trẻ.

Tôi đã mạnh dạn đưa ra “Giải pháp sáng tạo cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l – n cho trẻ có hiệu quả cao thông qua một số hoạt động – tại lớp 5 tuổi B1 – trường mầm non Khánh Hòa”

1. Các giải pháp cũ

Trước đây khi dạy trẻ phát âm chữ cái l –n tôi đã gặp nhiều khó khăn, nguyên nhân chính là do cô giáo và những người xung quanh trẻ chưa chú ý rèn phát âm chuẩn cho trẻ, do người lớn chưa chú ý khi phát âm sai nên trẻ bắt chước theo, đặc biệt khi dạy trẻ phát âm tôi nhận thấy trẻ rất khó nhớ và thường phát âm sai hoặc có thể phát âm đúng nhưng khi nói chuyện giao tiếp thì lại sai và ngọng. Trong những năm gần đây, tôi đã có một số sáng kiến để tổ chức các hoạt động giáo dục để sửa cách phát âm cho trẻ như: “Đổi mới phương pháp giáo dục giúp trẻ phát triển ngôn ngữ” hay sáng kiến “Biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ”.

1.1. Ưu, khuyết điểm của giải pháp đã áp dụng

*Ưu điểm:

Từ những giải pháp đã áp dụng tôi thấy: Giáo viên đã chú ý tới việc rèn phát âm cho trẻ thông qua giờ học chữ cái và hoạt động văn học.

Các giải pháp đã đề cập tới đặc điểm phát âm của trẻ và đánh giá được thực trạng việc phát âm l-n của trẻ và giáo viên.

* Những khuyết điểm, hạn chế:

Về phía giáo viên:

Đã đề cập đến vấn đề phát triển ngôn ngữ nhưng mới chỉ rèn được cho trẻ cách nói to, rõ ràng, đủ câu, đủ ý chứ chưa rèn được phát âm chuẩn cho trẻ.

Hình thức rèn phát âm cho trẻ còn bó gọn chủ yếu là giờ học, chưa chú ý sưu tầm, sáng tác thêm những trò chơi mới để rèn phát âm cho trẻ.

Các biện pháp chưa đồng bộ nên rèn phát âm cho trẻ chưa hiệu quả.

Về phía trẻ:

Trẻ hoàn toàn bị động, không phát huy được tính tích cực chủ độngở trẻ trong các hoạt động, trẻ chỉ đọc theo như một con vẹt mà không phân biệt được đọc đúng hay sai.

2. “Giải pháp sáng tạo cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l – n cho trẻ có hiệu quả cao thông qua một số hoạt động – tại lớp 5 tuổi B1 – trường mầm non Khánh Hòa”

2.1 Rèn phát âm chuẩn chữ cái n- l qua hoạt động làm quen với chữ cái.

Trong quá trình tiến hành dạy trẻ ngoài việc đọc mẫu to, rõ âm thật chuẩn của cô để trẻ nghe rõ và đọc theo tôi rất chú trọng dạy trẻ cách phát âm khó , đồng thời nêu rõ cách phát âm chữ n - l cho trẻ hiểu. Khi phát âm chữ l: Đầu lưỡi ở vị trí lợi hàm trên, cong lên, sau lưỡi chuyển động theo chiều đi xuống, tạo thành âm: lờ. Khi phát âm chữ n: Đầu lưỡi đặt ở mặt sau của răng sau bật ra, lưỡi thẳng đầu lưỡi hơi tụt lại, tạo thành âm: nờ. Tôi mời những trẻ phát âm chuẩn đọc trước, tiếp theo gọi các trẻ khác. Khi cho trẻ đọc, tôi quan sát cách phát âm của trẻ, biết nghe trẻ đọc nghĩa là có khả năng nhanh chóng nhận ra được những gì trẻ đọc đúng mẫu đồng thời nhanh chóng nhận ra hiệu số sai lệch giữa cách đọc của trẻ và cách đọc mẫu của cô, tôi hướng trẻ quan sát miệng cô khi đọc để trẻ bắt chước, lắng nghe trẻ phát âm và sửa sai cho trẻ. Khi trẻ đã sửa được tôi cho trẻ đó đọc lại nhiều lần để khắc sâu hơn kỹ năng phát âm chuẩn cho trẻ. (Phụ lục 1)

2.2 Rèn phát âm chuẩn chữ cái n - l qua các bài thơ, câu chuyện.

Để rèn cho trẻ phát âm chuẩn chữ cái n- l tôi chọn những bài thơ, câu chuyện có nhiều từ hoặc lời thoại bắt đầu bằng các phụ âm n- l. khi đàm thoại tôi yêu cầu trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật. Khi trẻ nói lời thoại tôi chú ý sửa cách phát âm cho trẻ.

Ví dụ 1: Câu chuyện rất quen thuộc với trẻ: “Chú Dê Đen”. Tôi đặt câu hỏi

- Dê Trắng đã trả lời như thế nào khi Sói hỏi: “Dê kia mày đi đâu?

Tôi cho nhiều trẻ trả lời: Tôi ... đi tìm lá non để ăn và nước mát để uống.

- Chú Dê đen đã hát như thế nào?

Tôi cho trẻ hát lá lá la! Lá là la thật là vui, vui, vui.

Ví dụ 2: Câu chuyện “Bác sĩ chim”. Tôi đặt câu hỏi:

- Tê Giác kể bệnh tình của mình như thế nào?

Tôi gọi nhiều trẻ trả lời: Tôi to lớn, khỏe mạnh nhưng không hiểu sao người lúc nào cũng ngứa ngáy, khó chịu”.

- Chim bắt Ve nói với Tê Giác điều gì?

Tôi gọi nhiều trẻ trả lời: Bất kể lúc nào bọ quấy rối bạn, bạn hãy tìm đến tôi. Bạn nhớ luôn tắm rửa sạch sẽ nhé!

Tôi còn chọn các bài thơ có chứa nhiều âm l-n để dạy trẻ trong giờ học và buổi chiều để rèn phát âm cho trẻ như bài: Chiếc xe lu”, “Làm anh”, “Làm bác sĩ”

Tôi còn sáng tác những câu thơ mang nội dung câu chuyện mà trẻ biết để gây hứng thú, trẻ học dễ dàng. Tôi cho trẻ đọc nhiều lần, thuộc lòng để nhẩm đọc bất cứ lúc nào, chọn câu dễ (ít từ có chứa phụ âm đầu n-l) đọc trước, câu khó (Câu có nhiều từ phụ âm đầu là l-n) đọc sau. Đọc câu tốt rồi chuyển sang đọc đoạn thơ, đọc toàn bài. (phụ lục 2)

2.3 Rèn phát âm chuẩn chữ cái n-l thông qua các trò chơi.

Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Vì vậy, để rèn phát âm n-l cho trẻ tôi đã thu hút trẻ tham gia vào các trò chơi do tôi sưu tầm và tự sáng tác. Các trò chơi đã được đưa vào các hoạt động nhằm rèn cách phát âm cho trẻ như: sử dụng vào các giờ cho trẻ làm quen với chữ cái, chơi buổi chiều và lồng ghép vào các hoạt động khác. Những trò chơi đó được tôi áp dụng vào trẻ lớp tôi và kết quả là tôi đã rất thành công trong việc rèn phát âm chuẩn n-l cho trẻ. Những trò chơi đó là:

+ Trò chơi 1: Đánh trống chuyền chữ (phụ lục 3)

- Cách chơi: Trẻ đứng thành vòng tròn quanh lớp. Từng bạn sẽ chuyền tay nhau chữ n-l. Khi chữ chuyền đến tay ai trẻ phải giơ chữ đó lên và đọc to chữ đó. Nếu đọc sai sẽ bị loại khỏi cuộc chơi.

+ Trò chơi 2: Ai tinh mắt nhất (phụ lục 4)

- Cách chơi: Cô để tranh chứa chữ n-l được ghép bằng các chữ cái ở xung quanh lớp. Cho trẻ tìm chữ n-l có trong tên của những đồ dùng hoặc con vật đó. Vừa đi vừa hát khi cô nói tìm tranh có chữ cái l hoặc n thì trẻ tìm và giơ lên đọc

+ Trò chơi 3: Nhảy vòng đọc chữ.(phụ lục 5)

- Cách chơi: Cô xếp các vòng tròn, mỗi vòng tròn cô dán một chữ n hoặc l. Khi trẻ nhảy sẽ đọc chữ cái ở từng ô. Bạn nào đọc sai ô nào phải nhảy quay lại và đọc lại chữ đó.

+ Trò chơi 4: Bé chơi oẳn tù tì đọc chữ (phụ lục 6)

- Cách chơi: Cô cho trẻ đọc cùng cô: oẳn tù tì ra chữ gì ra chữ này. Lần 1: Cô giơ chữ n (l) cho trẻ đọc; lần 2 cô đọc nờ (lờ), trẻ giơ chữ.

+ Trò chơi 5: Hái hoa tìm chữ (phụ lục 7)

- Cách chơi: Tôi chuẩn bị nhiều bông hoa có chữ cái l – n gắn trên các cây hoa ở góc thiên nhiên, cho trẻ quan sát và tìm xung quanh góc thiên nhiên những bông hoa có chữ cái l –n và đọc, ai đọc đúng sẽ được thưởng hoa.

Qua các trò chơi như vậy tôi thấy vừa mang lại sự hứng thú thoải mái cho trẻ khi tham gia vào các hoạt động vừa đem lại hiệu quả cao trong cách rèn phát âm chuẩn cữ cái l – n cho trẻ.

2.4 Rèn phát âm chuẩn chữ cái l- n qua hoạt động âm nhạc

Âm nhạc luôn là một hoạt động lôi cuốn và rất được trẻ yêu thích. Vì thế, muốn luyện phát âm n-l cho trẻ, tôi đã chọn những bài hát có nhiều từ ngữ chứa phụ âm đầu n-l. Đây là một trong những điều kiện thuận lợi nhất của giáo dục mầm non giúp cho việc luyện phát âm chuẩn n-l.

Không những vậy, tôi còn sưu tầm và sáng tác những bài hát ngắn có chứa nhiều âm l-n để tạo sự mới lạ thu hút trẻ vào hoạt động giúp trẻ luyện phát âm l-n dễ dàng hơn.

Ví dụ:

Phổ theo nhạc bài hát: “Đừng đi đằng kia có mưa” nhạc nước ngoài. Tôi đã sáng sáng tác lời bài hát: Lời dặn cô bé quàng khăn đỏ “Em ơi em dừng lại nào, vào rừng sâu lắm gian nguy, trông kia xem, đường chập trùng gặp người gian biết kêu ai. Vì ham chơi em quên mất lời của mẹ yêu đã nhắc khi đi, bà và em gặp nguy mất rồi, bác nông dân đã kịp cứu em”

Khi tổ chức các trò chơi âm nhạc cũng giúp trẻ được ôn luyện phát âm n-l. Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: “Ô cửa bí mật”, tôi đã để bên trong những ô cửa hình ảnh về bài hát có nhiều từ ngữ có chữ n-l để rèn phát âm chuẩn n-l cho trẻ như “Em tập lái ô tô”, “Cho tôi đi làm mưa với”, “Tập rửa mặt”, “Càng lớn càng ngoan”, “Hoa trường em”…Có từ 4 - 6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6 đội nào chơi trước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có hình ảnh về bài hát gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó. Trong quá trình bạn hát các bạn còn lại phải chú ý lắng nghe xem bạn đã hát đúng hát chuẩn chưa? Và thông qua cách chơi như vậy trẻ sẽ kiểm tra được lẫn nhau và phát hiện ra bạn hát đúng và phát âm đúng chưa. Từ đó giúp trẻ phát âm chuẩn hơn khi hát và ngôn ngữ của trẻ chuẩn hơn. (phụ lục 8).

Tôi còn sưu tầm và sáng tạo những trò chơi âm nhạc để tạo sự mới lạ thu hút trẻ vào hoạt động giúp trẻ luyện phát âm l-n dễ dàng hơn.

Ví dụ 1:

Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: “Ô cửa bí mật”, tôi đã để bên trong những ô cửa hình ảnh về bài hát có nhiều từ ngữ có chữ n-l để rèn phát âm chuẩn n-l cho trẻ như “Em tập lái ô tô”, “Cho tôi đi làm mưa với”, “Tập rửa mặt”, “Càng lớn càng ngoan”, “Hoa trường em”…Có từ 4 - 6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6 đội nào chơi trước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có hình ảnh về bài hát gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó. Trong quá trình bạn hát các bạn còn lại phải chú ý lắng nghe xem bạn đã hát đúng hát chuẩn chưa? Và thông qua cách chơi như vậy trẻ sẽ kiểm tra được lẫn nhau và phát hiện ra bạn hát đúng và phát âm đúng chưa. Từ đó giúp trẻ phát âm chuẩn hơn khi hát và ngôn ngữ của trẻ chuẩn hơn. (phụ lục 9).

Ví dụ 2: Tôi tổ chức trò chơi “ chuyền tin”. Tôi cho trẻ ngồi thành vòng tròn cô sẽ nói vào tai bạn đầu hàng chữ tên một chữ cái bạn đó có nhiệm vụ nói nhỏ vào tai với bạn bên cạnh chữ cái ấy và bạn bên cạnh lại chuyền tiếp cho bạn sau, đến bạn cuối cùng phải lên nhấn chuột vào chữ cái ở trên màn hình và đọc to cho các bạn nghe xem có đúng chữ cái mà các bạn đã chuyền tin không, cô cho trẻ như vậy với chữ l – n sẽ rèn được cho trẻ cách phát âm chuẩn hơn và chính xác hơn( phụ lục 10).

Ví dụ 3:

Trò chơi sol – la, tôi tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức sau: Cô là nhạc trưởng còn các cháu là các ca sĩ nhí, cùng thi xem ai là tài năng âm nhạc của lớp mình, khi cô đán đàn thẩm âm một đoạn nhạc trẻ phải xướng âm và la theo đúng ngữ điệu của đoạn nhạc đó, như: sol lá sol hay là lá lá là la la la…. ở trò chơi âm nhạc này trẻ không chỉ nghe cho thính mà còn phải xướng âm cho thật chuẩn theo điệu nhạc của tiếng đàn, từ đó trẻ được rèn luyện cách phát âm các âm khác nhau trong đoạn nhạc và la theo tiếng đàn của cô, dần dần hình thành cho trẻ thói quen phát âm chuẩn chữ cái và nhất là chữ “lờ”.

Cứ như vậy qua các hoạt động âm nhạc vừa rèn tai nghe cho trẻ vừa giúp trẻ rèn phát âm chuẩn chữ cái l – n một cách chính xác mà không nhàm chán cứng nhắc, đem lại hiệu quả cao trong quá trình rèn trẻ.

V. Tính mới, tính sáng tạo:

5.1 Tính mới:

Có thể khẳng định, đây là những giải pháp, nội dung đề tài trong lĩnh vực rèn phát âm chuẩn cho trẻ chưa có đồng nghiệp nào đề cập đến .Đề tài đưa ra giải pháp mới trong quá trình rèn phát âm chuẩn chữ cái l –n cho trẻ 5 tuổi nhằm giúp trẻ phát âm chuẩn tiếng việt và giúp cho ngôn ngữ của trẻ sau này chuẩn và chính xác hơn trong quá trình giao tiếp.

5.2 Tính sáng tạo:

Các giải pháp của tôi đưa ra mang tính sáng tạo trong cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l- n cho trẻ 5 tuổi. Thực hiện các giải pháp có sự liên kết, đồng bộ nhưng không chồng chéo đã đem lại hiệu quả cao trong qua trình thực hiện.

VI. Khả năng áp dụng nhân rộng

Sáng kiến “Giải pháp sáng tạo cách rèn phát âm chuẩn chữ cái l - n cho trẻ có hiệu quả cao thông qua một số hoạt động – tại lớp 5 tuổi b1 – Trường mầm non Khánh Hòa” được áp dụng cho trẻ 5- 6 tuổi - trường mầm non Khánh Hòa và có khả năng áp dụng cho trẻ 5 – 6 tuổi ở các trường mầm non trên địa bàn huyện.

VII. Hiệu quả lợi ích thu được do áp dụng giải pháp

a. Hiệu quả kinh tế:

- Áp dụng sáng kiến không phải tốn kém về kinh phí, tận dụng được khoảng thời gian lồng ghép qua các hoạt động trong ngày của trẻ.

b. Hiệu quả về mặt xã hội:

- Kết quả phát âm của trẻ đã kích thích giáo viên tự rèn luyện mình trong việc phát âm chuẩn, tích cực tìm tòi, phát huy sáng tạo khi tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

c. Các giá trị làm lợi khác:

Giúp trẻ thích nghi được với mọi điều kiện và hoàn cảnh sống một cách tự nhiên, góp phần phát triển toàn diện ở trẻ và nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.

Trên đây là một số biện pháp nhằm góp phần giúp trẻ phát âm chuẩn chữ cái l - n có hiệu quả cho trẻ 5 tuổi. Trong quá trình thực hiện sáng kiến không tránh khỏi những vấn đề còn thiếu sót, tôi xin kính mong nhận được sự tham gia, đóng góp ý kiến của các đồng chí lãnh đạo, các đồng chí đồng nghiệp để sáng kiến của tôi thêm hoàn thiện hơn nữa, góp phần vào công tác giáo dục cho trẻ để đem lại hiệu quả tốt nhất.

Xin trân trọng cảm ơn!

............, ngày tháng 10 năm 2020

-----------------------

Mời các thầy cô tham khảo thêm nhiều Sáng kiến kinh nghiệm mầm non khác đã được VnDoc.com sưu tầm và đăng tải.

Đánh giá bài viết
1 413
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Sáng kiến kinh nghiệm mầm non Xem thêm