Tìm M thuộc d sao cho MA+MB nhỏ nhất Toán 10
Tìm điều kiện để tổng khoảng cách MA + MB nhỏ nhất
Trong chuyên đề Phương trình đường thẳng – Toán 10, dạng bài tìm điểm M thuộc đường thẳng d sao cho MA + MB nhỏ nhất là dạng toán quen thuộc nhưng đòi hỏi học sinh hiểu bản chất hình học để xử lý nhanh và chính xác. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn phương pháp giải tối ưu dựa trên tính chất phản xạ, định lý đường thẳng ngắn nhất, cùng các bước trình bày rõ ràng giúp bạn nắm chắc kỹ thuật và áp dụng vào mọi dạng bài liên quan.
Ví dụ 1: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy cho Δ: x - y + 1 = 0 và hai điểm A(2; 1), B(9; 6). Điểm M(a; b) nằm trên đường Δ sao cho MA + MB nhỏ nhất. Tính giá trị của biểu thức a + b.
Hướng dẫn giải
Gọi A' đối xứng A qua d ta có A'(0; 3) khi đó điểm 
Tìm được M(3; 4).
Ví dụ 2. Trong mặt phẳng với hệ tọa độ Oxy, cho đường thẳng d: x - 4y + 15 = 0 và điểm A(0; 2). Tìm tọa độ điểm M thuộc d để đoạn AM có độ dài nhỏ nhất.
Hướng dẫn giải
Điểm ![]()
Ta có:![]()
,
.
, đạt được tại t = 4. Khi đó M(1; 4).
Ví dụ 3: Cho 3 điểm A(-6; 3), B(0; -1), C(3; 2). Tìm M trên đường thẳng d: 2x - y - 3 = 0 mà biểu thức
đạt giá trị nhỏ nhất?
Hướng dẫn giải
Cách 1:
Tìm tọa độ điểm I(x; y) sao cho
. Suy ra ![]()
Ta có: ![]()
.
Vậy
nhỏ nhất khí
nhỏ nhất.
nhỏ nhất khi M là hình chiếu vuông góc của I xuống đường thẳng d.
Đường thẳng d' đi qua I và vuông góc với d có phương trình: ![]()
M là giao điểm của d và d' nên M là nghiệm của hệ:
Cách 2:
thuộc
suy ra ![]()
![]()
![]()

nhỏ nhất khi
. Suy ra
.
Ví dụ 4. Trong mặt phẳng với hệ tọa độ Oxy, cho tam giác ABC có đỉnh A(2; 2), B(1; -3), C(-2; 2). Điểm M thuộc trục tung sao cho
nhỏ nhất có tung độ là?
Hướng dẫn giải
Gọi G(a; b) là trọng tâm tam giác ABC.
Suy ra
.
Ta có:
![]()
.
Suy ra
nhỏ nhất khi MG nhỏ nhất.
Mặt khác M thuộc trục tung nên MG nhỏ nhất khi M là hình chiếu của G lên trục tung.
Vậy
.
Ví dụ 5: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy cho Δ: x - y + 1 = 0 và hai điểm A(2; 1), B(9; 9). Điểm M(a; b) nằm trên đường Δ sao cho MA + MB nhỏ nhất. Tính a + b ta được kết quả là
Hướng dẫn giải
Gọi A’ là điểm đối xứng của A qua đường thẳng Δ.
Hình vẽ minh họa như sau:

Ta có:

Đẳng thức xảy ra
M trùng với M0 (M0 là giao điểm của Δ và A’B)
Ta có:
nên 

Gọi 
Vì A’ đối xứng với A qua Δ nên H là trung điểm AA’

Đường thẳng A’B qua B có VTCP 
=> A'B: x - 3y + 9 = 0
Tọa độ M0 thỏa hệ:
=>M(3; 4). Vậy a + b = 7.
Toàn bộ nội dung đã sẵn sàng! Nhấn Tải về để tải đầy đủ tài liệu.
-------------------------------------
Gợi ý tài liệu tham khảo:
- Nhận biết hàm số bậc hai. Xác định tọa độ đỉnh, trục đối xứng của (P)
- Cách vẽ đồ thị hàm số bậc hai và xác định chiều biến thiên (Dễ hiểu – Có ví dụ)
- Đồ thị hàm số chứa dấu giá trị tuyệt đối và cho bởi nhiều công thức
- Ứng dụng của hàm số bậc hai trong chứng minh bất đẳng thức và tìm giá trị nhỏ nhất, lớn nhất
- Cách lập phương trình đường tròn trong mặt phẳng tọa độ (kèm ví dụ giải chi tiết)
- Nhận dạng phương trình đường tròn, tìm tọa độ tâm và tìm bán kính
- Vị trí tương đối của điểm với đường thẳng, đường tròn với đường tròn
- Bộ bài tập trắc nghiệm Phương trình đường tròn cơ bản – Có đáp án
- Bộ bài tập trắc nghiệm Viết phương trình đường tròn - Có đáp án
- Phương trình Elip trong mặt phẳng tọa độ Oxy
- Cách lập phương trình chính tắc của elip
- Tìm tọa độ đỉnh, tiêu cự, tiêu điểm, tâm sai, trục lớn, trục nhỏ của Elip
- Tìm M thuộc elip (E) sao cho
- Lập phương trình chính tắc Hypebol (cách giải chi tiết)
Qua bài viết, bạn đã biết cách giải dạng toán tìm M thuộc d để MA + MB đạt giá trị nhỏ nhất bằng phương pháp phản xạ và hình học giải tích. Đây là dạng bài trọng tâm trong chương Phương trình đường thẳng, xuất hiện nhiều trong kiểm tra, đánh giá năng lực và đề thi học kỳ. Hãy luyện thêm bài tập để thành thạo phương pháp và đạt điểm cao môn Toán 10. Chúc bạn học tốt!