Toán 9 Chân trời sáng tạo Hoạt động 1: Làm giác kế đo góc nâng đơn giản

Mục tiêu:

− Vận dụng tích hợp các kiến thức liên môn giữa Toán học, Công nghệ và Khoa học Tự nhiên để làm giác kế góc nâng đơn giản.

− Vận dụng các kiến thức đã học về tính tỉ số lượng giác của góc nhọn và giải tam giác vuông để sử dụng giác kế vào việc chuẩn bị các chiều cao trong thực tế.

Chuẩn bị:

Mỗi nhóm học sinh chuẩn bị:

− Giấy bìa, ống hút loại lớn (có đường kính 12 mm), thước đo góc bằng nhựa, compa, cuộn chỉ, một vài đinh ốc, băng keo trong.

− Bút chì, bộ dụng cụ học tập hình học.

− Sách giáo khoa Toán 9, tập một – Chân trời sáng tạo

Tiến hành hoạt động:

Hoạt động 1. Làm giác kế đo góc nâng

Chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm từ 8 đến 10 học sinh.

Nhóm trưởng phân công các bạn:

Bước 1	Bước 2	Bước 3	Bước 4
− Đục một lỗ tại tâm O của một cái thước đo góc (có thể hơ lửa nóng đầu nhọn của compa rồi dùi xuyên qua thước).	− Xỏ một sợi chỉ qua lỗ vừa đục và buộc hai đầu sợi chỉ vào một vật nặng tạo thành một dây dọi.	− Dùng băng keo dán một cái ống hút dọc theo cạnh thẳng của thước đo góc để làm ống ngắm.	− Gắn bộ đo góc vào thước bằng keo dán.

Lưu ý: Sợi chỉ và vật nặng này đóng vai trò kim đồng hồ, giúp ta tính được góc nâng, nên phải đảm bảo khi nghiêng thước để ngắm, dây dọi phải luôn chỉ phương thẳng đứng và không bị ma sát với mặt thước. Góc nâng tạo bởi phương ống ngắm và phương nằm ngang là góc giữa dây dọi và tia đi qua 90° của thước đo góc.

Hoạt động 2. Sử dụng giác kế vừa làm để tính chiều cao trong thực tế

Để tính chiều cao của một cái cây hoặc cột cờ trong sân trường, nhóm trưởng phân công các bạn thực hiện các việc:

− Đo khoảng cách AN từ gốc cây đến vị trí người quan sát.

− Đo độ cao MN từ mắt người quan sát đến mặt đất.

− Dùng dụng cụ vừa làm để đo góc nâng α = \(\widehat {HMB}\) từ M khi nhìn thấy ngọn cây như hình bên.

Tính chiều cao AB của cây theo công thức:

AB = MN + AN . tan α.

Hoạt động 3. Tổ chức báo cáo

Mỗi nhóm lần lượt báo cáo trước lớp về các nội dung:

a) Cách phân công cụ thể trong nhóm.

b) Đặc điểm sản phẩm của nhóm, những sáng tạo, thay đổi so với hướng dẫn.

c) Kết quả sử dụng sản phẩm để đo đạc và tính toán chiều cao thực tế.

d) Tự đánh giá về sản phẩm.

e) Đề xuất các cải tiến.