Chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số Toán 9 (Có đáp án)
Chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số Toán 9
(Có đáp án)
Chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số là dạng bài thường gặp trong chương trình Toán lớp 9 cũng như thi vào lớp 10. Để giúp các em học sinh nắm vững phần này, VnDoc gửi tới các bạn Chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số. Nội dung tài liệu sẽ giúp các bạn học sinh học tốt môn Toán lớp 9 hơn.
Tài liệu Phương trình bậc hai chứa tham số được chia làm hai phần: Lý thuyết và bài tập vận dụng. Phần lý thuyết có các bài tập ví dụ để các bạn học sinh tham khảo. Phần bài tập được sưu tầm và chọn lọc để các bạn học sinh có thể áp dụng lý thuyết phía trên vận dụng làm bài. Qua đó sẽ giúp cho các bạn học sinh ôn tập và củng cố lại kiến thức về Phương trình bậc hai chứa tham số đồng thời nắm vững các kiến thức để chuẩn bị cho kì thi tuyển sinh vào lớp 10.
A. Công thức giải bài toán phương trình bậc hai chứa tham số



B. Các dạng bài tập về phương trình bậc hai chứa tham số có hướng dẫn
Câu 1: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Chứng minh rằng phương trình luôn có nghiệm vói mọi
.
b) Gọi
là hai nghiệm của phương trình. Tìm
sao cho
đạt giá trị nhỏ nhất và tính giá trị nhỏ nhất đó.
Hướng dẫn giải
Xét
phương trình trở thành ![]()
Xét
khi đó ta có:
với mọi m
Suy ra phương trình có nghiệm với mọi
.
Ta thấy nghiệm
không thuộc khoảng ![]()
Với
phương trình còn có nghiệm là ![]()
Phương trình có nghiệm trong khoáng
suy ra


Vậy phương trình đã cho có nghiệm trong khoảng
khi và chỉ khi
.
Câu 2: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Chứng minh rằng phương trình luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi giá trị
.
b) Tìm
để hai nghiệm của phương trình có giá trị tuyệt đối bằng nhau.
c) Tìm
để hai nghiệm đó là số đo của 2 cạnh góc vuông của tam giác vuông có cạnh huyền bằng 3.
Hướng dẫn giải
a) ![]()
Phương trình có hai nghiệm phân biệt ![]()
b) Phương trình hai nghiệm ![]()
Áp dụng hệ thức Vi-ét, ta có: ![]()
Theo đề bài:
![]()
![]()
![]()
![]()
Ta có hệ phương trình: 

Kết hợp với điều kiện đề bài suy ra
là các giá trị cần tìm.
Câu 3: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Tìm
để phương trình có nghiệm
. Tính nghiệm còn lại.
b) Tìm
để hai nghiệm phân biệt
thỏa mãn hệ thức
.
Hướng dẫn giải
Ta có: ![]()
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt ![]()
Áp dụng hệ thức Vi-ét: ![]()
Ta có: ![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Kết hợp
suy ra ![]()
Thay vào
suy ra ![]()
Vậy
là giá trị cần tìm
Câu 4: Tìm các giá trị của tham số
để phương trình
có hai nghiệm phân biệt
sao cho biểu thức
đạt giá trị nhỏ nhất.
Hướng dẫn giải
a) Với
phương trình đã cho trở thành ![]()
Ta có:
nên phương trình có hai nghiệm phân biệt là ![]()
b) 
Điều kiện phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt là
![]()
Theo hệ thức Vi-ét, ta có:


Câu 5: Cho phương trình
(
là ẩn số)
a) Chứng minh rằng: phương trình đã cho luôn luôn có hai nghiệm với mọi giá trị của
.
b) Tìm
để phương trình có hai nghiệm
thỏa mãn:
.
Hướng dẫn giải
a) Với
phương trình đã cho trở thành ![]()
Ta có: 
Vậy với m = 0 phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt
.
b) Ta có: 
Phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt khi và chỉ khi 
Áp dụng hệ thức Viète ta có: ![]()
Do đó: ![]()

Kết hợp với điều kiện suy ra
là các giá trị cần tìm.
Câu 6: Cho phương trình
(1) (
là tham số)
a) Tìm
để phương trình (1) có nghiệm.
b) Tìm
để phương trình (1) có 2 là một nghiệm và tìm nghiệm còn lại.
Hướng dẫn giải
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt
thì ![]()
![]()
![]()
![]()
Mặt khác theo hệ thức Viète ta có:

.
Giải phương trình
ta được các nghiệm ![]()
Vậy
là các giá trị cần tìm.
Câu 7: Cho phương trình
với x là ẩn số.
a. Giải phương trình khi m = 2.
b. Chứng tỏ phương trình luôn có nghiệm với mọi giá trị của tham số m.
c. Gọi
là nghiệm của phương trình. Tính giá trị của biểu thức
.
Hướng dẫn giải
a. Phương trình đã cho có nghiệm khi và chỉ khi 
![]()
![]()
Vậy
thì phương trình đã cho có hai nghiệm.
b. Với
thì phương trình đã cho có hai nghiệm (chứng minh câu a)
Gọi một nghiệm của phương trình đã cho là
thì nghiệm kia là ![]()
Theo hệ thức Viète ta có: ![]()
![]()
![]()
Vậy
là các giá trị cần tìm.
Câu 8: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Giải phương trình đã cho với
.
b) Tìm
để phương trình đã cho có hai nghiệm thỏa mãn ![]()
Lời giải
a) Với
phương trình trở thành ![]()
![]()
![]()
b) Để phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt thì ![]()
![]()
![]()
Để phương trình có nghiệm khác ![]()
![]()
Ta có ![]()
![]()
![]()

Kết hợp với điều kiện ta được ![]()
Vậy
là các giá trị cần tìm.
Câu 9: Tìm tất cả các số tự nhiên
để phương trình
(
là tham số) có nghiệm nguyên.
Lời giải
![]()
Phương trình có nghiệm nguyên khi
là số chính phương
Nếu
thì
(loại)
Nếu
thì
(nhận)
Nếu
thì ![]()
![]()
![]()
![]()
không là số chính phương.
Vậy
là giá trị cần tìm
Câu 10: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Chứng minh phương trình luôn có hai nghiệm phân biệt.
b) Tìm một hệ thức liên hệ giữa hai nghiệm của phương trình đã cho mà không phụ thuộc vào
.
c) Tìm giá trị nhỏ nhất của
(với
là nghiệm của phương trình đã cho)
Lời giải
a) 
Vậy phương trình đã cho luôn có hai nghiệm phân biệt.
b) Theo hệ thức Vi-ét, ta có:
![]()
không phụ thuộc vào
.
c) ![]()
![]()
Do đó
và dấu "
" xảy ra khi ![]()
Vậy
vói
.
Câu 13: Cho phương trình
(
là tham số). Gọi
,
là hai nghiệm của phương trình đã cho. Tìm giá trị của
để
đạt giá trị nhỏ nhất. Tìm giá trị nhỏ nhất đó.
Lời giải
Ta có ![]()
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt ![]()
Theo hệ thức Vi-ét, ta có: ![]()
Ta có ![]()
![]()
![]()
![]()
Dấu "
" xảy ra ![]()
Vậy
với
.
Câu 14: Cho phương trình
(
là tham số). Gọi
,
là hai nghiệm của phương trình đã cho. Tìm giá trị của
để
đạt giá trị lớn nhất.
Lời giải
Ta có ![]()
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt ![]()
Theo hệ thức Vi-ét, ta có: ![]()
Ta có
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Dấu "
" xảy ra ![]()
Vậy
với
.
Câu 15: Cho phương trình
(
là tham số).
a) Chứng minh rằng phương trình luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi
.
b) Tìm giá trị của
để phương trình có hai nghiệm
thỏa mãn
.
Lời giải
a) Ta có ![]()
![]()
Phương trình luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi
.
b) Theo hệ thức Vi-ét, ta có ![]()
Theo giả thiết
(II)
Thay (I) vào (II) ta có:
, đúng vói mọi
.
Vậy với mọi
thì phương trình trên có hai nghiệm
thỏa mãn
.
Bạn muốn xem toàn bộ tài liệu? Hãy nhấn Tải về ngay!
-----------------------------------------------------------------------
Ngoài Chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số, mời các bạn học sinh tham khảo thêm các tài liệu Toán 9 khác trên VnDoc, các đề thi học kì 2 Toán 9 mà chúng tôi đã sưu tầm và chọn lọc. Với bài tập về chuyên đề Phương trình bậc hai chứa tham số này giúp các bạn rèn luyện thêm kỹ năng giải đề và làm bài tốt hơn. Chúc các bạn học tập tốt!
Để giúp các bạn có thể giải đáp được những thắc mắc và trả lời được những câu hỏi khó trong quá trình học tập. VnDoc.com mời bạn đọc cùng đặt câu hỏi tại mục hỏi đáp học tập của VnDoc. Chúng tôi sẽ hỗ trợ trả lời giải đáp thắc mắc của các bạn trong thời gian sớm nhất có thể nhé.