Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 4 năm học 2026 - 2027

Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 4 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống được biên soạn nhằm hỗ trợ giáo viên tổ chức dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, phù hợp với Chương trình GDPT 2018 và việc triển khai giảng dạy từ năm học 2026.

QUY TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4

Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

Cập nhật dùng cho giáo viên năm 2026

I. ĐỊNH HƯỚNG CHUNG

Môn Tiếng Việt lớp 4 được tổ chức theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, trong đó trọng tâm là phát triển năng lực ngôn ngữ thông qua bốn hoạt động chính: đọc, viết, nói và nghe. Khi dạy Tiếng Việt lớp 4, giáo viên không nên tách rời máy móc các phân môn mà cần tổ chức các hoạt động có sự liên kết với nhau theo chủ điểm, văn bản và nhiệm vụ học tập.

Giáo viên cần giúp học sinh lớp 4 đọc đúng, đọc lưu loát, bước đầu biết đọc diễn cảm; hiểu nội dung văn bản; biết trao đổi, trình bày ý kiến; viết được đoạn văn, bài văn ngắn theo yêu cầu; sử dụng từ ngữ, câu, dấu câu, biện pháp tu từ phù hợp trong nói và viết.

Mỗi tiết học cần bảo đảm tinh thần: học sinh được hoạt động, được thực hành, được trao đổi, được chia sẻ và được sửa lỗi. Giáo viên giữ vai trò tổ chức, định hướng, hỗ trợ, không giảng giải thay toàn bộ quá trình học của học sinh.

II. CẤU TRÚC CÁC DẠNG BÀI TIẾNG VIỆT LỚP 4

Trong bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, các hoạt động Tiếng Việt lớp 4 thường xoay quanh các dạng bài chính sau:

1. Đọc

2. Nói và nghe

3. Viết

4. Luyện từ và câu

5. Viết đoạn văn, bài văn

6. Đọc mở rộng

7. Ôn tập, đánh giá định kì

Khi thiết kế kế hoạch bài dạy, giáo viên cần xác định rõ tiết học thuộc dạng bài nào, mục tiêu trọng tâm là gì, học sinh cần đạt được sản phẩm học tập nào sau tiết học.

III. QUY TRÌNH DẠY BÀI ĐỌC

1. Mục tiêu của bài đọc

Bài đọc giúp học sinh rèn kĩ năng đọc thành tiếng, đọc hiểu và bước đầu cảm thụ văn bản. Qua văn bản, học sinh được mở rộng vốn từ, hiểu thêm về con người, thiên nhiên, xã hội, bồi dưỡng tình cảm, thái độ và hành vi tích cực.

2. Quy trình dạy bài đọc

Bước 1. Khởi động, kết nối

Giáo viên tổ chức hoạt động ngắn để tạo hứng thú và dẫn vào bài đọc. Có thể sử dụng tranh minh họa, câu hỏi gợi mở, trò chơi, tình huống, đoạn nhạc, video ngắn hoặc chia sẻ trải nghiệm của học sinh.

Yêu cầu của bước này là giúp học sinh có tâm thế học tập, kết nối được với chủ điểm hoặc nội dung văn bản. Giáo viên không nên khởi động quá dài hoặc hỏi những câu xa nội dung bài học.

Ví dụ: Nếu bài đọc nói về lòng dũng cảm, giáo viên có thể hỏi: “Em đã từng chứng kiến hoặc làm một việc dũng cảm nào chưa?”

Bước 2. Đọc mẫu và hướng dẫn giọng đọc

Giáo viên đọc mẫu toàn bài hoặc mời học sinh đọc tốt đọc mẫu. Khi đọc mẫu, giáo viên cần thể hiện đúng giọng điệu của văn bản: nhẹ nhàng, vui tươi, tha thiết, trang trọng, hồi hộp hoặc dí dỏm tùy nội dung.

Sau khi đọc mẫu, giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc chung của bài: đọc với tốc độ như thế nào, cần ngắt nghỉ ở đâu, từ ngữ nào cần nhấn giọng, giọng nhân vật ra sao.

Bước 3. Luyện đọc đúng

Giáo viên tổ chức cho học sinh đọc nối tiếp câu, đoạn hoặc khổ thơ. Trong quá trình học sinh đọc, giáo viên sửa lỗi phát âm, ngắt nghỉ, đọc sai từ, đọc thiếu tiếng, thêm tiếng hoặc đọc chưa rõ dấu câu.

Các việc cần làm:

• Chia đoạn hoặc khổ thơ phù hợp.
• Học sinh đọc nối tiếp đoạn.
• Luyện đọc từ khó.
• Luyện đọc câu dài, câu có nhiều dấu câu.
• Hướng dẫn ngắt nghỉ, nhấn giọng.
• Luyện đọc trong nhóm hoặc cặp đôi.
• Một số học sinh đọc trước lớp.

Với học sinh đọc còn chậm, giáo viên giao đoạn ngắn, hỗ trợ bằng cách đọc mẫu lại, cho bạn đọc cùng hoặc luyện thêm trong nhóm.

Bước 4. Giải nghĩa từ ngữ

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu nghĩa của từ khó, từ mới, từ có giá trị biểu đạt trong văn bản. Không nên yêu cầu học sinh học thuộc định nghĩa khô cứng. Cần giúp học sinh hiểu nghĩa từ qua ngữ cảnh, tranh ảnh, ví dụ hoặc đặt câu.

Có thể thực hiện bằng các cách:

• Dựa vào chú thích trong sách giáo khoa.
• Đọc câu văn chứa từ đó để đoán nghĩa.
• Tìm từ gần nghĩa, trái nghĩa.
• Đặt câu với từ vừa học.
• Liên hệ với sự vật, hiện tượng quen thuộc.

Bước 5. Tìm hiểu bài

Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời các câu hỏi đọc hiểu. Cần kết hợp nhiều hình thức: cá nhân, cặp đôi, nhóm, chia sẻ trước lớp. Học sinh cần được đọc lại văn bản để tìm chi tiết, không trả lời theo cảm tính.

Các câu hỏi thường hướng tới:

• Tìm chi tiết, sự việc, nhân vật.
• Hiểu nội dung từng đoạn.
• Nhận xét việc làm, lời nói, cảm xúc của nhân vật.
• Hiểu ý nghĩa của hình ảnh, chi tiết, câu văn.
• Nêu nội dung chính của bài.
• Liên hệ bản thân.

Giáo viên cần chốt nội dung bằng câu ngắn gọn, dễ hiểu, đúng với văn bản. Không nên áp đặt những kết luận quá cao so với khả năng học sinh lớp 4.

Bước 6. Luyện đọc lại, đọc diễn cảm

Sau khi học sinh hiểu bài, giáo viên tổ chức luyện đọc lại một đoạn hoặc toàn bài. Với văn bản truyện, có thể đọc phân vai. Với thơ, chú ý nhịp thơ, cảm xúc. Với văn bản thông tin, chú ý giọng đọc rõ ràng, mạch lạc.

Giáo viên có thể tổ chức:

• Đọc cá nhân.
• Đọc theo cặp.
• Đọc theo vai.
• Thi đọc đoạn yêu thích.
• Nhận xét giọng đọc của bạn.

Bước 7. Vận dụng sau đọc

Học sinh liên hệ nội dung bài đọc với bản thân, gia đình, lớp học hoặc cuộc sống. Giáo viên có thể giao nhiệm vụ: nói một điều em học được, viết một câu cảm nghĩ, tìm thêm thông tin về chủ đề, kể lại cho người thân nghe hoặc thực hiện một hành động phù hợp với bài học.

...

>> Xem tiếp trong file TẢI VỀ!