Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5 năm học 2026 - 2027

Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5 bộ sách thống nhất – Kết nối tri thức là tài liệu dành cho giáo viên, hướng dẫn giáo viên cách tổ chức dạy học các dạng bài trọng tâm như: Đọc hiểu, Chính tả, Luyện từ và câu, Viết,... giúp giáo viên triển khai bài giảng khoa học, phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ và nâng cao hiệu quả dạy học.

Quy trình dạy học Tiếng Việt 5

Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

I. ĐỊNH HƯỚNG CHUNG

Môn Tiếng Việt lớp 5 được xây dựng theo định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, lấy việc phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh làm mục tiêu cốt lõi. Thông qua các hoạt động đọc, viết, nói và nghe, học sinh được hình thành và phát triển năng lực sử dụng tiếng Việt một cách hiệu quả trong học tập cũng như trong giao tiếp hằng ngày.

Ở lớp 5, yêu cầu đối với học sinh không chỉ dừng lại ở việc đọc đúng, viết đúng mà còn hướng đến khả năng đọc hiểu văn bản ở mức sâu hơn, biết phân tích, nhận xét và bày tỏ quan điểm cá nhân. Học sinh cần biết trao đổi, thảo luận, trình bày ý kiến rõ ràng; đồng thời viết được đoạn văn, bài văn có bố cục hợp lí, diễn đạt mạch lạc, sử dụng từ ngữ, câu văn, dấu câu và các biện pháp tu từ phù hợp với mục đích giao tiếp.

Trong quá trình tổ chức dạy học, giáo viên cần phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh thông qua các hoạt động khám phá, luyện tập, trao đổi và vận dụng. Tiết học nên được thiết kế theo hướng học sinh được đọc, suy nghĩ, thảo luận, trình bày, viết và tự điều chỉnh bài làm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Hạn chế phương pháp truyền thụ một chiều hoặc yêu cầu ghi nhớ máy móc. Mỗi bài học cần hướng tới những sản phẩm học tập cụ thể như: đọc và hiểu văn bản, trả lời câu hỏi, xác định nội dung và ý nghĩa của bài đọc, trình bày quan điểm cá nhân, viết được đoạn văn hoặc bài văn theo yêu cầu, đồng thời biết phát hiện và sửa lỗi để từng bước hoàn thiện năng lực sử dụng tiếng Việt.`

II. CÁC DẠNG BÀI CHỦ YẾU TRONG TIẾNG VIỆT LỚP 5

Các dạng bài trong Tiếng Việt lớp 5 gồm:

1. Đọc

2. Nói và nghe

3. Viết chính tả hoặc rèn kĩ năng viết đúng

4. Luyện từ và câu

5. Viết đoạn văn, bài văn

6. Đọc mở rộng

7. Ôn tập, đánh giá

Tùy từng tuần học, các hoạt động trên có thể được bố trí linh hoạt, nhưng giáo viên cần nắm chắc quy trình từng dạng bài để tổ chức tiết dạy hiệu quả.

III. QUY TRÌNH DẠY BÀI ĐỌC

1. Mục tiêu

Bài đọc giúp học sinh đọc đúng, đọc lưu loát, biết đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản; hiểu được nội dung, ý nghĩa của văn bản; biết nhận xét nhân vật, sự việc, chi tiết, hình ảnh; biết liên hệ với bản thân và cuộc sống.

Ở lớp 5, yêu cầu đọc hiểu cao hơn lớp 3, lớp 4. Học sinh cần biết tìm thông tin trực tiếp, suy luận, giải thích, nhận xét, bày tỏ ý kiến và rút ra bài học.

2. Quy trình thực hiện

Bước 1. Khởi động, kết nối vào bài

Giáo viên tổ chức một hoạt động ngắn để tạo hứng thú học tập. Có thể dùng tranh ảnh, câu hỏi gợi mở, trò chơi, tình huống, video ngắn hoặc liên hệ trải nghiệm của học sinh.

Mục đích của khởi động là giúp học sinh kết nối với chủ điểm, nội dung hoặc vấn đề đặt ra trong văn bản. Hoạt động này cần ngắn gọn, tự nhiên, không kéo dài quá lâu.

Ví dụ: Trước khi học một văn bản về lòng biết ơn, giáo viên có thể hỏi: “Em đã từng biết ơn ai? Vì sao?”

Bước 2. Đọc mẫu, định hướng giọng đọc

Giáo viên đọc mẫu toàn bài hoặc mời học sinh đọc tốt đọc mẫu. Khi đọc mẫu, cần thể hiện đúng giọng điệu của văn bản: vui tươi, xúc động, trang trọng, tha thiết, hài hước hoặc hồi hộp.

Sau đọc mẫu, giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc chung:

• Văn bản cần đọc với giọng như thế nào?
• Đoạn nào cần đọc chậm?
• Đoạn nào cần nhấn giọng?
• Nếu có lời nhân vật thì giọng từng nhân vật ra sao?
• Cần chú ý những dấu câu nào?

Bước 3. Luyện đọc đúng

Giáo viên tổ chức cho học sinh luyện đọc từng đoạn, từng phần hoặc từng khổ thơ.

Các việc cần thực hiện:

• Hướng dẫn chia đoạn nếu văn bản dài.
• Học sinh đọc nối tiếp đoạn.
• Luyện đọc từ khó, tên riêng, từ dễ nhầm.
• Luyện đọc câu dài, câu có nhiều dấu câu.
• Hướng dẫn ngắt nghỉ, nhấn giọng.
• Học sinh luyện đọc theo cặp hoặc nhóm.
• Một số học sinh đọc trước lớp.

Với học sinh đọc còn hạn chế, giáo viên cần giao nhiệm vụ vừa sức, cho đọc đoạn ngắn, hỗ trợ bằng bạn đọc cùng hoặc đọc mẫu lại.

Bước 4. Giải nghĩa từ ngữ, hình ảnh

Giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu nghĩa từ mới, từ khó, từ giàu hình ảnh, từ có giá trị biểu cảm. Không nên yêu cầu học sinh học thuộc định nghĩa khô cứng. Cần giúp học sinh hiểu nghĩa từ trong ngữ cảnh văn bản.

Có thể thực hiện bằng các cách:

• Dựa vào chú thích trong sách giáo khoa.
• Đọc lại câu văn chứa từ đó.
• Đoán nghĩa qua ngữ cảnh.
• Tìm từ gần nghĩa, trái nghĩa.
• Đặt câu với từ vừa học.
• Dùng tranh ảnh hoặc tình huống minh họa.

Bước 5. Tìm hiểu nội dung bài đọc

Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi đọc hiểu. Học sinh cần được đọc lại văn bản, tìm chi tiết, trao đổi với bạn rồi mới trình bày.

Các dạng câu hỏi thường gặp:

• Câu hỏi tìm thông tin trực tiếp.
• Câu hỏi giải thích chi tiết, hình ảnh.
• Câu hỏi nhận xét nhân vật, sự việc.
• Câu hỏi suy luận ý nghĩa.
• Câu hỏi nêu cảm nhận cá nhân.
• Câu hỏi liên hệ thực tế.

Giáo viên cần khuyến khích học sinh trả lời bằng lời của mình, không đọc chép nguyên văn máy móc. Khi học sinh trả lời chưa đầy đủ, giáo viên gợi mở để các em tự điều chỉnh.

...

>> Xem tiếp trong file TẢI VỀ!