Dàn ý Phân tích bài thơ Phò giá về kinh của Trần Quang Khải lớp 8

Dàn ý Phân tích bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư - Mẫu 1

1. Mở bài

• Giới thiệu về tác giả Trần Quang Khải (những nét chính về cuộc đời, đặc điểm sáng tác…)
• Giới thiệu về bài thơ “Phò giá về kinh” (hoàn cảnh ra đời, khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật…)

2. Thân bài

a. Hai câu thơ đầu: thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc

Phiên âm	Dịch thơ
Đoạt sáo Chương Dương độ Cầm Hồ Hàm Tử quan	Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân thù.

- Sử dụng liên tục 2 động từ mạnh "đoạt" và "cầm" tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ cho hành động của quân ta.

- Sử dụng biện pháp đảo ngữ: đưa vị ngữ là động từ lên đứng đầu câu:

• Đoạt sáo (VN) Chương Dương độ (CN)
• Cầm Hồ (VN) Hàm Tử quan (CN)

→ Nhằm khẳng định, nhấn mạnh hành động mạnh mẽ, oai phong, hào hùng của quân ta khi tiêu diệt kẻ địch, đồng thời thể hiện tư thế chủ động trong chiến đấu, không sợ hãi điều gì của quân ta.

(Bản dịch thơ của Trần Trọng Kim đã giảm bớt đi sự mạnh mẽ, dồn dập, thế chủ động trong chiến đấu của ta)

- 2 câu thơ đầu không chỉ đơn giản là phép liệt kê - kể tên 2 chiến thắng nổi bật, oanh liệt của quân ta, mà ở đây tác giả còn sử dụng phép đối:

• Đoạt - cầm
• Chương Dương độ - Hàm Tử quan

→ Việc sử dụng phép đối như vậy giúp tạo sự đăng đối, uyển chuyển cho câu thơ, đồng thời làm nổi bật lên những chiến công hiển hách của tác giả

- Việc dùng tên địa danh nơi diễn ra cuộc chiến làm chủ thể thực hiện hành động chiến đấu giúp thể hiện tư tưởng đoàn kết quân dân của tác giả - chiến thắng lừng lẫy ấy là do sự cố gắng, đoàn kết của toàn quân, dân dưới sự lãnh đạo của vị tướng tài giỏi

⇒ Hai câu thơ đầu ca ngợi chiến thắng hào hùng của dân tộc trong cuộc chiến đấu chống quân Mông – Nguyên xâm lược, qua đó thể hiện lòng tự hào dân tộc.

b. Hai câu thơ còn lại: thể hiện khát vọng đất nước muôn đời thái bình, thịnh trị

Phiên âm	Dịch thơ
Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san.	Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy nghìn thu

- Tác giả có tư tưởng, suy nghĩ vô cùng tiến bộ và kịp thời: tuy vừa mới kết thúc chiến đấu, men say chiến thắng vẫn còn ngây ngất, nhưng Trần Quang Khải đã suy nghĩ về những điều trong tương lai - không hề có ý định "ngủ quên trong chiến thắng".

- Là 1 vị tướng quân trực tiếp tham gia chiến đấu, tác giả hiểu rõ để có được hòa bình phải trải qua nhiều khó khăn, vì thế ông đưa ra lời khuyên cho mọi người:

• Nên gắng sức lao động, xây dựng phát triển đất nước, để tổ quốc giàu mạnh, phát triển không ngừng
• Khi đất nước giàu mạnh, thịnh trị thì mới có thể an bình đến mãi về sau, không phải lo sợ trước bất kì kẻ thù nào

→ Những khuyên răn, nhắc nhở về thái bình - thịnh trị đến mãi về sau cho muôn dân của tác giả là một tư tưởng mang giá trị nhân đạo sâu sắc.

3. Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ:

• Nội dung: Bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình, thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần
• Nghệ thuật: thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt, hình thức diễn đạt cô đúc, dồn nén cảm xúc vào bên trong,…

- Cảm nhận chung về bài thơ: Bài thơ chính tới cảm hứng hào sảng, tự hào, kiêu hãnh trước những chiến công lẫy lừng, vang dội trước kẻ thù. Niềm tin, khát vọng dân tộc thái bình, thịnh trị. Bài thơ là khúc khải hoàn ca hùng tráng, cao đẹp của dân tộc.

Dàn ý Phân tích bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư - Mẫu 2

1. Mở bài

• Giới thiệu vài nét về tác giả Trần Quang Khải: Là người "văn võ song toàn", không chỉ có công lớn trong công cuộc đánh đuổi quân Mông - Nguyên mà còn là nhà thơ với những bài thơ đặc sắc
• Giới thiệu vài nét về Phò giá về kinh (Tụng giá hòa kinh sư) và nêu vấn đề cần nghị luận: Tinh thần yêu nước

2. Thân bài

a. Hai câu thơ đầu: Tinh thần yêu nước thể hiện trong niềm vui, niềm tự hào ngây ngất khi tác giả cất lên bài ca chiến thắng:

Phiên âm	Dịch thơ
Đoạt sáo Chương Dương độ Cầm Hồ Hàm Tử quan	Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân thù.

• "đoạt sáo", "cầm Hồ": Hai cụm động từ mạnh mẽ, dứt khoát thể hiện hào khí nhà Trần và chiến thắng như chẻ tre của quân ta
• Nhịp điệu câu thơ nhanh, dồn dập như mệnh lệnh trong quân đội
• Phép liệt kê hai trận thắng, hai địa danh vinh quang

→ Lời thông báo, tổng kết về chiến thắng cô đọng, hàm súc, đó cũng chính là bài ca của lòng yêu nước được thử thách trong khói lửa chiến tranh

b. Hai câu thơ sau: Tinh thần yêu nước biểu hiện qua khát vọng và cái nhìn hướng tới tương lai: 

Phiên âm	Dịch thơ
Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san.	Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy nghìn thu

• Nhịp thơ khoan thai như lời nhắn nhủ: Cần bắt tay vào xây dựng cơ đồ, bồi đắp non sông để mãi vững bền đến nghìn thu
• "thái bình" vốn là mơ ước của bao người khi kẻ thù xâm lược chiếm đoạt đất đai quê nhà, nay mơ ước thái bình đã thành hiện thực, ta cần "tu trí lực" để làm cho "Vạn cổ thử giang san"

→ Ý thơ hào hùng, biểu hiện của lòng yêu quê hương đất nước, khát vọng cao cả, trí tuệ, sự sáng suốt của vị tướng tài ba

→ Bộc lộ niềm tin mãnh liệt vào ngày mai tươi sáng

3. Kết bài: Khẳng định lại nội dung tư tưởng tác phẩm. Nêu suy nghĩ, đánh giá của bản thân.