Phân tích tác phẩm Cuộc chia tay của những con búp bê lớp 8

Lập dàn ý Phân tích Cuộc chia tay của những con búp bê

1. Mở bài: Giới thiệu về tác phẩm truyện mà em muốn phân tích: Cuộc chia tay của những con búp bê của Khánh Hoài

2. Thân bài

a. Cảnh hai anh em Thành và Thủy chia đồ chơi

- Tâm trạng của Thành và Thủy khi biết tin hai anh em sắp phải xa nhau:

• Thủy: bất giác run lên bần bật, kinh hoàng và tuyệt vọng, khóc cả đêm, mất hồn, loạng choạng, không cho chia rẽ hai con búp bê, buồn thăm thẳm,…
• Thành: cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc to, nhưng nước mắt cứ tuôn ra như suốt, ướt dầm cả gối và hai cánh tay áo, lạy trời đây chỉ là một giấc mơ

→ Hai anh em đau khổ, ngậm ngùi trước nỗi đau chia xa

- Hai anh em nhớ lại những kỉ niệm đã có cùng nhau:

• Thủy đã mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh, thương anh, sửa soạn cho con vệ sĩ gác đêm cho anh
• Thành giúp em học, chiều nào cũng đến đón em về
• Hai anh em lúc đi về thường vừa nắm tay vừa trò chuyện

→ Qua đó thể hiện tình cảm khăng khít, thân thiết của hai anh em.

- Khi chia đồ chơi, tình cảm yêu thương và sự gắn bó của hai anh em càng thể hiện rõ:

• Thành quyết định nhường hết đồ chơi cho em
• Thủy thương anh, muốn để lại con Vệ Sĩ gác đêm cho anh ngủ ngon

→ Thành và Thủy rất mực gần gũi, quan tâm, yêu thương và sẵn sàng chia sẻ cùng nhau

→ Hình ảnh 2 chú búp bê ẩn dụ cho 2 anh em vô cùng gắn bó, yêu thương nhau:

• Hai con quàng tay lên vai nhau, ghé đầu vào nhau thân thiết
• Từ khi về nhà, chúng chưa phải xa nhau bao giờ cả

→ Từ đó càng thêm khẳng định sự yêu thương nhau của hai anh em, từ khi sinh ra đến nay chưa từng phải rời xa nhau. Vậy mà giờ đây, phải chia xa thật sự, thế nên 2 anh em vô cùng đau khổ

b. Cảnh Thủy chia tay cô giáo và lớp học

- Hai anh em trên đường đến trường để chia tay:

• Em nắm chặt tay và nép sát vào anh trai như những ngày còn nhỏ
• Đôi lúc em dừng lại nhìn chăm chăm vào 1 gốc cây, 1 mái nhà thân thuộc nào đó

→ Khung cảnh vô cùng bịn rịn, lưu luyến đến tội nghiệp của Thủy - khi em không biết bao giờ mới được trở lại nơi đây.

- Cảnh Thủy chia tay trường học, cô giáo và các bạn:

+ Thủy:

• Cắn chặt môi im lặng, mắt nhìn đăm đăm khắp sân trường để khắc ghi những hình ảnh, kỉ niệm về ngôi trường yêu dấu
• Bật khóc thút thít
• Em từ chối món quà của cô giáo vì từ đây sẽ không được đi học nữa

→ Thủy rơi vào tình huống vô cùng đáng thương, tội nghiệp

+ Cô giáo:

• Chuẩn bị quà tặng Thủy lúc chia tay
• Tái mặt, nước mắt giàn dụa khi biết Thủy không được đi học nữa

+ Các bạn:

• Khóc thút thít, rồi mỗi lúc một to hơn
• Tiến lên nắm lấy tay Thủy như chẳng muốn rời

→ Tất cả mọi người đều vô cùng yêu thương và tiếc nuối khi phải chia xa Thủy

→ Khung cảnh chia tay diễn ra vô cùng bịn rịn và đầy những giọt nước mắt đau khổ

→ Khiến độc giả vô cùng xót xa trước sự tội nghiệp của em Thủy

- Bức tranh cảnh vật vẫn tươi vui như mọi ngày: mọi người vẫn đi lại bình thường, nắng vàng ươm trùm lên cảnh vật - không ai biết hay quan tâm đến tình cảnh đáng thương của 2 anh em Thành và Thủy - càng làm sự đau khổ của 2 anh em đẩy đến đỉnh cao.

c. Cảnh hai anh em Thành và Thủy chia tay nhau

- Tâm trạng và hành động của Thủy:

• Thủy như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu lá
• Lấy con Vệ Sĩ ra đặt cạnh đầu giường anh để nó gác đêm cho anh ngủ
• Nhắc anh, lúc nào có áo rách, tìm về chỗ em để em vá
• Cuối cùng, Thủy đặt con Em Nhỏ ở lại và dặn anh không bao giờ được để chúng nó ngồi xa nhau

- Tâm trạng và hành động của Thành: mếu máo, chân như chôn xuống đất, hứa với em sẽ để con Vệ Sĩ và Em Nhỏ cạnh nhau

→ Khung cảnh chia tay đau thương, buồn bã, ngậm ngùi của hai anh em Thành và Thủy

3. Kết bài: Nêu tình cảm, cảm xúc của em đối với câu chuyện vừa phân tích và bài học em rút ra từ câu chuyện.

Phân tích Cuộc chia tay của những con búp bê - Mẫu 1

Nhà văn Khánh Hoài là nhà văn có lối viết giàu tính biểu cảm và chân thực, thường xuyên quan tâm đến các vấn đề trong xã hội thực tiễn. Nhờ vậy, những tác phẩm của ông lúc nào cũng dễ dàng chạm đến trái tim người đọc. Truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê cũng không nằm ngoài quy luật đó.

Truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê đã đề cập đến cuộc sống của những đứa trẻ bất hạnh khi bố mẹ li hôn. Ở trong câu chuyện chính là Thành và Thủy. Bố mẹ bất ngờ li hôn, khiến hai anh em đang thân thiết, yêu thương nhau lại phải chia xa. Người anh ở lại cùng bố, còn người em theo mẹ về quê. Hai em là nạn nhân của một cuộc hôn nhân đổ vỡ. Và các em không có một chút khả năng phản kháng nào. Hạnh phúc gia đình đối với hai em trở nên xa vời biết bao nhiêu.

Tình cảm thân thiết của hai anh em Thành và Thủy được khắc họa rõ nét nhất, chính là qua cảnh chia đồ chơi. Những món đồ chơi ít ỏi nhưng luôn là cả một kho tàng với những đứa trẻ. Vậy mà, Thành đã quyết định để hết lại cho em - một hành động hết sức cao cả của một người anh trai. Còn Thủy, trước lúc chia xa, em vẫn canh cánh trong lòng chuyện anh trai thường nằm mơ thấy ác mộng, nên muốn để Vệ Sĩ lại cho anh. Cả hai anh em băn khoăn trước việc này, bởi chúng không muốn Vệ Sĩ và Em Nhỏ phải chịu nỗi đau chia xa như chúng. Bởi hơn ai hết, hai anh em hiểu rõ sự đau đớn khi phải xa rời người thân. Những suy nghĩ ngây thơ, trong sáng ấy lại khiến cho người đọc thêm thương xót cho số phận của hai em. Cuối cùng, anh Thành quyết định đưa cả Vệ Sĩ cho Thủy, dù đối mặt với việc sẽ phải nằm mơ vào buổi tối. Thật đáng thương biết bao nhiêu. Nhưng rồi trong những giây phút cuối cùng, Thủy lại quyết định để cả Vệ Sĩ và Em Nhỏ ở lại với anh, nhờ anh chăm sóc giúp. Những hành động ấy, thể hiện rõ nét tình cảm anh em thân thiết luôn suy nghĩ cho nhau của Thành và Thủy.

Đặc biệt, truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê còn khiến người đọc không khỏi xót xa trước hoàn cảnh của Thủy - đứa trẻ rồi sẽ không được đến trường nữa. Từ một cô bé ngày ngày vui vẻ cùng anh đến trường, học tập cùng thầy cô, bạn bè. Giờ đây, em sẽ phải lủi thủi một mình ôm thúng hoa quả ra chợ ngồi bán. Thật đắng cay biết bao. Rồi tương lai của em sẽ đi về đâu, khi không được đến trường nữa. Câu hỏi ấy không ai trả lời được. Nhưng chúng ta đều hiểu rằng, sự tổn thương mà Thủy cũng như Thành đang gánh chịu, chính là do người lớn tạo dựng nên.

Thông qua truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê, nhà văn Khánh Hoài muốn truyền tải đến người đọc một thông điệp vô cùng thấm thía rằng: Mái ấm gia đình là một thứ vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ, gìn giữ, không nên vì bất kì lí do gì mà làm tổn thương đến những tình cảm trong sáng, đáng quý ấy.

Phân tích Cuộc chia tay của những con búp bê - Mẫu 2

Truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê của tác giả Khánh Hoài được trao giải Nhì cuộc thi viết về thiếu nhi do Viện khoa học giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ em Thụy Điển tổ chức năm 1992. Nội dung truyện đề cập đến những vấn đề bức xúc của gia đình và xã hội, cụ thể là nạn li hôn dẫn tới sự tan vỡ gia đình và nỗi bất hạnh của trẻ thơ.

Sau đêm được mẹ thông báo hai anh em sẽ phải chia xa nhau vì cha mẹ hai em đã quyết định không sống chung với nhau nữa. Mờ sáng, Thành “rón rén” đi ra vườn, đau khố ngồi xuống gốc cây hồng xiêm, thì chỉ một lát sau, em gái cũng đi ra vườn ngồi cạnh anh trai. Em gái “lặng lẽ” đặt tay lên vai anh trai, còn anh trai thì “kéo em ngồi xuống và khẽ vuốt lên mái tóc” em gái. Khi Thủy nhớ bố, mong gặp bố, chào bố trước khi theo mẹ về quê ngoại, thì Thành “xót xa nhìn em” và nghĩ: “Bao giờ nó cũng chu đáo và hiếu thảo như vậy”. Nghe Thủy nói: “Hay anh dẫn em đến trường một lát” thì Thành lấy chiếc khăn mặt ướt đưa cho em... Thành lại dẫn em gái đến trường như những ngày còn nhỏ...

Thủy là một em bé rất nhân hậu, giàu tình thương, rất quan tâm săn sóc đến anh trai. Mỗi con búp bê đều được Thủy đặt cho một cái tên riêng: con Vệ Sĩ, con Em Nhỏ, và Thủy luôn luôn đặt chúng cạnh nhau, “quàng tay lên vai nhau” thân thiết. Thủy đã mang kim chỉ ra bãi bóng vá áo cho anh trai. Trước khi giã biệt anh còn dặn dò: “Anh ơi! bao giờ áo anh có rách, anh tìm về chỗ em, em vá cho anh nhé...”. Thành nằm mê ngủ thấy ma, Thủy đã có “sáng kiến” bắt con Vệ Sĩ khoác dao díp gác cho anh trai ngủ. Trước lúc theo mẹ về quê ngoại,

Thủy ôm hôn con Vệ Sĩ và ân cần dặn dò: “Vệ Sĩ thân yêu ở lại nhé! ớ lại gác cho anh trai tao ngủ nhé...”. Cảnh chia đồ chơi đã nói lên một cách tuyệt đẹp tình anh em thắm thiết. Thành bảo với Thủy: “Không phải chia nữa. Anh cho em tất”. Nhưng rồi em gái lại “buồn bã” lắc đầu: “Không, em không lấy. Em để hết lại cho anh”. Trước lời mẹ “quát”, hai anh em bắt buộc phải chia đồ chơi. Con Vệ Sĩ ở lại với anh trai, còn Thủy mang theo con Em Nhỏ. Nhưng trước lúc giã biệt anh, Thủy đã để con Em Nhỏ ở lại với lời dặn dò... Cách ứng xử của Thủy rất nhân hậu và rất quan tâm săn sóc anh trai. Em không bao giờ để hai con búp bê phải chia tay nhau. Và em cũng chỉ mong muốn anh em mình không bao giờ phải xa nhau.

Cảnh giã biệt đau lòng: Thủy “khóc nấc lên” nắm tay anh trai dặn dò; Thành “mếu máo”,... đứng như chôn chân xuống đất nhìn theo cái bóng nhỏ liêu xiêu của em gái... - đã biểu lộ tất cả nỗi đau và tình thương của hai anh em trước bi kịch gia đình.

Phân tích Cuộc chia tay của những con búp bê - Mẫu 3

Khánh Hoài được biết đến là cây bút truyện ngắn hiện đại nổi tiếng của nền văn học Việt Nam. Ông được vinh dự trao tặng giải thưởng quốc tế văn học viết về “Quyền trẻ em”. Có lẽ vì thế những áng văn chương của ông viết nhiều về đề tài trẻ thơ. Tiêu biểu nhắc tới truyện ngắn: “Cuộc chia tay của những con búp bê”.

Lấy hình ảnh ẩn dụ là những con búp bê, truyện kể lại cuộc chia tay đầy cảm động của hai anh em Thành và Thuỷ vì cha mẹ ly hôn mà phải sống xa nhau. Nhan đề câu chuyện: “Cuộc chia tay của những con búp bê” gợi lên hình ảnh thật trong sáng. Những con búp bê ẩn dụ cho tâm hồn trẻ thơ, vô tội của những đứa trẻ. Chính từ nhan đề này khiến người đọc tò mò, gợi ra một tình huống, buộc người đọc phải theo dõi để tìm hiểu. Truyện được kể theo ngôi kể thứ nhất, nhân vật kể chuyện xưng “tôi”, nhập cuộc để kể lại một cách chân thực, chính xác ,thể hiện sâu sắc những suy nghĩ tình cảm tâm trạng của các nhân vật góp phần tăng sức thuyết phục cao cho truyện.

Mở đầu truyện ngắn là tiếng gọi của nhân vật mẹ. Mở đầu bằng một âm thanh khàn đặc, như gợi cái âm hưởng buồn bã xuyên suốt tác phẩm. Những hình ảnh Thành nhớ lại ban đêm với những giọt nước mắt, với những tiếng nức nở khiến người đọc như nao lòng, và càng tò mò muốn tìm hiểu câu chuyện. Tiếp đến, tác giả vẽ lại bức tranh khung cảnh buổi sáng. Ông sử dụng nhiều láy từ gợi tả âm thanh, màu sắc của các loài chim, loài hoa: “Những bông hoa thược dược trong vườn đã thoáng hiện trong màn sương sớm và bắt đầu khoe bộ cánh rực rỡ của mình. Lũ chim sâu nhảy nhót trên cành và chiêm chiếp kêu. Ngoài đường, tiếng xe máy, tiếng ô tô và tiếng nói chuyện của những người đi chợ mỗi lúc một ríu ran.”. Khung cảnh thiên nhiên bình dị, thân thuộc, tưởng chừng cuộc sống thật yên bình. Nhưng ngay câu văn tiếp theo: “Cảnh vật vẫn cứ như hôm qua, hôm kia thôi mà sao tai họa giáng xuống đầu anh em tôi nặng nề thế này.” khiến cả đoạn văn như trùng xuống, người đọc dường như ngờ ngợ hình dung ra được câu chuyện xảy ra. Cảnh vật thì cứ đẹp mà lòng người thì đau khổ buồn bã. Nghệ thuật đối lập giữa cảnh và người khắc sâu sự hồn nhiên vô tư và nỗi bất hạnh của những đứa trẻ

Nhân vật “tôi” nhớ lại những kỉ niệm đẹp giữa hai anh em. Thành đi đá bóng ở sân vận động bị ngã rách áo, Thủy đã mang kim chỉ ra tận sân vận động khâu áo cho anh. Từ đó chiều nào Thành cũng đi đón Thủy, hai anh em vừa đi vừa nói chuyện vui vẻ. Kỉ niệm ngây thơ hồn nhiên ấy dội về trong kí ức của Thành khắc sâu hơn nỗi đau khổ bất hạnh của hai anh em. Tình cảm ngây thơ, gần gũi của hai anh em càng đẹp bao nhiêu thì hiện thực lại càng đau khổ bấy nhiêu. Truyện dâng lên cao trào khi người mẹ nhắc hai anh em chia đồ chơi. Khi Thành mang hai con búp bê chia ra thì Thuỷ tru tréo lên giận dữ vì em không muốn hai con Vệ Sĩ và Em Nhỏ phải rời xa nhau. Thành nhớ lại kỉ niệm về hai con búp bê, đó là sự quan tâm lẫn nhau của hai anh em. Hai con búp bê luôn ở cạnh nhau không bao giờ xa cách là biểu tượng cho tình cảm anh em bền chặt không bao giờ xa nhau của Thành và Thủy. Bởi có lẽ búp bê là hình ảnh của gia đình sum họp, sự gắn bó của hai anh em, là kỉ niệm đẹp của thời thơ ấu, là hình ảnh trung thực của hai anh em Thành và Thủy.

Trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học 4B thân yêu khi Thủy cho biết mình không được đi học nữa khiến cho không chỉ cô giáo, các bạn trong lớp xúc động mà còn khiến người đọc thật xót xa. Về quê ngoại ở xa trường học quá nên em không thể tiếp tục đến trường được. Về quê cũng đồng nghĩa với việc em không thể được vui chơi như những đứa trẻ khác mà sẽ phải đi bán hoa ngoài chợ không những khiến cả lớp mà còn khiến người đọc chúng ta cảm thấy thật bàng hoàng. Em mới chỉ là một em bé còn rất nhỏ vậy mà cuộc đời em lại phải lặn lội kiếm sống ngoài chợ thật khiến người đọc cảm thấy nghẹn ngào xiết bao. Với một đưa trẻ, điều quan trọng nhất, đáng quý nhất chính là giáo dục. Được đi học là trách nhiệm, là niềm vui của mỗi đứa trẻ. Nhưng với Thuỷ đó là điều xa vời với em. Em sẽ không được đi học, em quá nhỏ để phải lăn lộn với cuộc đời khổ cực. Thuỷ trở thành cô bé vừa thiếu tình cảm gia đình vừa thiếu đi kiến thức.

Bằng nghệ thuật đối lập trong miêu tả ngoại cảnh và nội tâm nhân vật, Khánh Hoài đã xuất sắc kể lại câu chuyện thấm đẫm tình cảm nhân văn sâu sắc. Câu chuyện đã ca ngợi tình cảm anh em thắm thiết trong sáng để từ đó lên tiếng phê phán những cặp cha mẹ vô trách nhiệm với con cái, đẩy con cái mình vào những hoàn cảnh bế tắc, éo le.

Phân tích Cuộc chia tay của những con búp bê - Mẫu 4

Dù trong hoàn cảnh hay xã hội ra sao, một cuộc hôn nhân tan vỡ luôn là vết nứt dễ gây tổn thương cho bất cứ một người nào trong gia đình mà nhất là đối với những đứa trẻ. Đọc “Cuộc chia tay của những con búp bê” của Khánh Hoài, ta càng cảm nhận rõ hơn sự mất mát, ảnh hưởng này mà trong đó, nổi trội hơn cả là nỗi đau gia đình chia cắt.

Truyện mở đầu bằng tiếng ra lệnh chia đồ chơi lạnh lùng của mẹ trong sự lưỡng lự của anh em Thành và Thủy. Việc mà bố mẹ li dị có lẽ không còn bất ngờ với hai anh em, đồng thời những đứa trẻ nhạy cảm hiểu rằng chúng sắp phải xa nhau. Vì thế mà Thủy “hai bờ mi đã sưng mọng lên vì khóc nhiều”. Thành và Thủy cùng ngồi ra vườn, nhớ lại những kỉ niệm của hai anh em trước đây và chẳng bao giờ có suy nghĩ sẽ xa nhau. Hình ảnh hai đứa trẻ ngồi trong vườn đợi bình minh lên với đôi mắt buồn bã vô ngần khiến cho không người đọc nào có thể cầm được cảm xúc thương xót cho những tâm hồn trẻ thơ vốn còn trong trẻo đã phải hứng chịu những đau khổ tột cùng về tinh thần. Trong mỗi ánh nhìn, hành động của hai anh em đều toát lên những giọt buồn của sự lo sơ về một tương lai không mong muốn.

Hẳn chúng muốn cứ mãi ngồi bên nhau như vậy nhưng rồi chúng vẫn phải lăn buồn bã theo vòng quay của thời gian và bắt buộc phải làm theo những điều đầu tiên mà số phận yêu cầu, và sự kiện đầu tiên bắt đầu cho nỗi đau xót chia li của hai đứa trẻ là chia đồ chơi. Chúng lưỡng lự rồi lại nhường nhau hết món này đến món nọ, chúng yêu thương và lo lắng cho nhau, muốn những món đồ chơi ấy ở lại thay chúng để chăm sóc cho người kia. Chúng đâu muốn chia năm sẻ bảy những món đồ chơi mà chúng vốn dĩ dành để chơi chung với nhau trong bấy lâu, có lẽ đối với hai anh em thì những món đồ chơi ấy là cùng một nhà giống như họ là một gia đình không thể chia cắt và cũng không muốn phải chia cắt. Và có lẽ đỉnh điểm của nỗi đau chia li là những giọt nước mắt trong lời hứa, lời dặn dò, ánh nhìn trìu mến, cái níu tay của hai anh em dành cho nhau vào những giây phút cuối trước lúc Thủy lên xe theo mẹ về quê ngoại. Thủy đã chia đôi búp bê ra để mong mỗi người sẽ có cho mình một món kỉ niệm về tuổi thơ của hai anh em. Cuộc chia li ấy có lẽ khiến cho chính những búp bê cũng buồn bởi chính con người cũng không sao giấu được nỗi buồn của lòng mình. Người đọc thậm chí vỡ òa cảm xúc vì thương xót biết bao Thành và Thủy- những đứa trẻ đáng thương chịu nỗi đau gia đình phân li, mỗi đứa một nơi.

Nhưng đối với cô bé Thủy, sự li dị của cha mẹ đâu chỉ khiến cô chịu nỗi đau chia lìa anh Thành mà còn chia lìa cả tuổi thơ trong sáng, êm đềm khi phải xa các bạn, xa trường, xa lớp nơi cô bé đã gắn bó suốt quãng đời tuổi thơ. Thậm chí, cô còn phải xa cả một tươi lai tươi sáng khi có nguy cơ phải xa cả việc học để bước vào cuộc sống mưu sinh. Cuộc sống cô bé từ nay thay đổi theo chiều hướng tiêu cực hẳn với một thương tâm hồn sẽ không bao giờ lành miệng và có lẽ cô bé sẽ mất đi vẻ hồn nhiên, ngây thơ, cuộc sống vô lo vô nghĩ của tuổi học trò mà đáng ra cô phải được hưởng.

Người lớn luôn là người đưa ra những quyết định và những đứa trẻ đôi khi phải hứng chịu khổ đau vì những quyết định ấy bởi dường như họ chẳng buồn quan tâm đến suy nghĩ của chính con cái mình. Li dị là quyết định của cha mẹ nhưng họ làm không đủ tốt, giải quyết không đủ sáng suốt để bảo vệ con cái họ khỏi những mất mát.

Câu chuyện như là một lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta để chúng ta hiểu, những đứa trẻ cũng biết tổn thương và đừng khiến cho chúng phải xa những điều chúng yêu thương chỉ vì lỗi lầm của người lớn.