Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi lớp 7

Dàn ý Phân tích đặc điểm nhân vật Phương Định

1. Mở bài: Giới thiệu nhân vật văn học mà em muốn phân tích đặc điểm: Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)

2. Thân bài

a. Đặc điểm hoàn cảnh sống và chiến đấu

• Làm ở tổ trinh sát mặt đường
• Sống trên một cao điểm giữa vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, nơi tập trung bom đạn nguy hiểm.
• Công việc nguy hiểm phải chạy trên cao điểm cả ngày, phơi mình giữa vùng trọng điểm bắn phá của máy bay địch
• Sau mỗi trận bom phải đo khối lượng đất đá, đánh dấu bom chưa nổ, phá bom.

→ Công việc, hoàn cảnh sống nguy hiểm đòi hỏi sự gan dạ, bình tĩnh.

b. Đặc điểm tính cách, phẩm chất:

- Hồn nhiên mơ mộng với nhiều nét tính cách thể hiện rất rõ ràng:

• thích hát, thuộc nhiều bài hát
• say sưa tận hưởng cơn mưa hồn nhiên như chưa hề nghe thấy tiếng bom đạn nổ

- Phẩm chất cao đẹp:

• tinh thần trách nhiệm cao với công việc, không sợ cái chết
• dũng cảm, gan dạ, sẵn sàng nhận nhiệm vụ
• dám đối mặt với cái chết mà không nao núng dù nhiều lần họ bị bom vùi và làm bị thương

- Vẻ đẹp tâm hồn:

• là cô gái trẻ dễ vui, mơ mộng nhưng cũng trầm tư sâu lắng
• nữ tính thích làm đẹp cho cuộc sống ở chiến trường khói lửa
• bình tĩnh, chủ động, lạc quan luôn nghĩ về tương lai.

→ Phương Định còn là cô gái nhạy cảm, duyên dáng nhưng không biểu lộ tình cảm, tỏ ra kín đáo trước đám đông, tưởng như kiêu kì nhưng lại tạo nên một sức hút tự nhiên.

→ Qua hành động và dòng suy tư của nhân vật tác giả Lê Minh Khuê cho người đọc thấy được thế giới nội tâm phong phú cùng phẩm chất anh hùng của nhân vật.

3. Kết bài: Khái quát lại ba nhân vật đồng thời nêu lên giá trị nội dung, ý nghĩa của tác phẩm.

Phân tích đặc điểm nhân vật Phương Định - Mẫu 1

"Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom..."

Đó là những lời thơ trong bài hát "Khoảng trời hố bom" của nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ. Trong chiến tranh, không chỉ các chàng trai mà cũng có rất nhiều người con gái xung phong ra trận, hòa vào dòng người chiến đấu vì Tổ quốc. Những người con gái ấy đã đi vào những trang văn của nhà văn Lê Minh Khuê. Nhân vật chính của truyện ngắn "Những ngôi sao xa xôi" - Phương Định là đại diện cho hình ảnh những cô gái phá bom, mở đường phi thường trong kháng chiến chống Mỹ.

Nhân vật Phương Định là nhân vật chính, xưng "tôi" trong tác phẩm. Cô sống và chiến đấu trong một hoàn cảnh vô cùng khó khăn, gian khổ. Nơi đó là dưới chân cao điểm, giữa một vùng trọng điểm của tuyến đường Trường Sơn. Vết tích kinh hoàng của chiến tranh đã khiến mảnh đất này mang bộ mặt đầy đau thương, tưởng như không còn sự sống.

Phương Định có vẻ ngoài xinh xắn, trẻ trung với "Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn." Đặc biệt, cô còn có đôi mắt "dài dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.". Đôi mắt ấy được các anh lái xe nhận xét là có cái nhìn sao mà xa xăm. Có lẽ đôi mắt là cửa sổ tâm hồn nên ánh nhìn xa xăm cũng phần nào hé lộ tính cách sâu sắc, hay suy tư của cô. Ngoài ra, Phương Định còn mang nét kiêu kì rất con gái, sự duyên dáng, thích làm điệu, ý thức được giá trị bản thân. Cô tự nhận xét mình là một cô gái khá, thích ngắm mình trong gương. Chẳng phải tự nhiên mà các anh pháo thủ và lái xe hay hỏi thăm, gửi cho cô những lá thư đường dài dù có thể gặp nhau hằng ngày. Cô vui vẻ, tự hào nhưng chưa để trái tim mình rung động với một ai. Phương Địnhmang chiều sâu tâm hồn của một cô gái Hà Nội tinh tế, sang trọng, đằm thắm, đáng yêu.

Không chỉ có vẻ ngoài ấn tượng, Phương Định còn mang những vẻ đẹp phẩm chất và tâm hồn tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời chống Mỹ. Đầu tiên, cô nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, xung phong vào chiến trường xa xôi, bỏ lại sau lưng khoảng trời yên bình của tuổi thơ. Cô hiểu rằng để Hà Nội - trái tim của Tổ quốc và cũng là mái nhà yêu thương của mình được yên ấm thì bản thân phải cống hiến, hi sinh cho sự bình yên vĩ đại ấy. Tình yêu thuần khiết, cháy bỏng còn tôi luyện cho Phương Định những nét đẹp phẩm chất khác. Cô nói về công việc của mình khô khốc, nhẹ tựa lông hồng: "Việc nào cũng có cái thú của nó. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ...". Những câu nói này thể hiện thái độ không ngại hi sinh, không nao núng trước khó khăn. Cũng như những người đồng đội của mình, cô vô cùng gan góc, anh dũng. 

Thế hệ những con người như Phương Định đã viết nên những trang sử hào hùng cho đất nước. Sức trẻ, lòng yêu nước, khát vọng của họ thật tuyệt vời. Những cô gái, những chàng trai ấy đã trở thành huyền thoại, sống mãi trong lòng người dân. Nền hòa bình ta có hôm nay là điều đáng quý nên ta mãi mãi không được phép quên sự hi sinh của thế hệ ấy ghi dấu trên từng tấc đất, nẻo đường.

Phân tích đặc điểm nhân vật Phương Định - Mẫu 2

“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê là một trong những tác phẩm tiêu biểu của bà viết về cuộc đời chiến đấu của bộ đội trinh sát mặt đường trên tuyến đường chiến lược Trường Sơn trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Trong tác phẩm, em đặc biệt ấn tượng và yêu mến nhân vật Phương Định.

Phương Định là một cô gái rất hồn nhiên, yêu đời, giàu cá tính. Khi tôi còn nhỏ, tôi đã từng hát. Cô có thể ngồi vắt vẻo trên bậu cửa sổ căn phòng nhỏ xíu của mình “hát thật to”. Nhưng trong cảnh bom đạn ác liệt, cái chết cận kề, Định càng hát. Hành khúc, dân ca Quan họ, Hồng quân Liên Xô ca khúc Cachiusa, dân ca Ý… Định vẫn biết cách chế lời khiến Thao vẫn “mê mẩn”, chép vào vở. Định hát trong những lúc “lặng lẽ” khi máy bay kẻ thù bay rụt rè, bão lửa sắp lên đến đỉnh điểm. 

Phương Định, cô gái Hà Nội xinh đẹp, dũng cảm trong lửa đạn, giàu tình yêu thương đồng đội. Cô cũng thích nét duyên dáng như cô thôn nữ xưa nhìn xuống giếng làng vừa cười vừa vuốt tóc. Định “thích” soi mắt mình trong gương. Cô tự hào về đôi “dài, nâu hay nhăn nheo” của mình. Tâm hồn của Định thật trong sáng và mộng mơ, cô đã đặt cả trái tim mình vào bài hát; hát trong bom đạn. Định – một trái tim đầy tình yêu. Sau mỗi trận đánh ác liệt, Thao hát, Nho tắm suối. Còn với Định, “niềm vui trẻ thơ… ” khi nhặt những hạt mưa đá trên đỉnh núi.

Và hình bóng của mẹ, khung cửa sổ, những ngôi sao lớn trên bầu trời thành phố, chiếc xe chở kem đầy ắp, con đường nhựa về đêm, mái vòm nhà hát… tất cả những điều đó “quyến rũ như sóng. “Trong trái tim người con gái một thời bom đạn, ánh mắt của Định, Nho, Thao, của hàng ngàn cô gái thanh niên xung phong trên các điểm cao, trọng điểm của đường chiến lược Trường Sơn, của các anh”. Những trái tim đỏ thắm của các cô gái Việt Nam anh hùng là những “ngôi sao xa xôi” mãi mãi lung linh, tỏa sáng.

Chiến tranh đã qua rồi. Sau ba mươi năm, đọc truyện Những ngôi sao xa xôi, ta như được sống lại những năm tháng hào hùng của đất nước. Phương Định gần xa vẫn sáng ngời lòng ta ngưỡng mộ.

Phân tích đặc điểm nhân vật Phương Định - Mẫu 3

Cô gái miền quê ra đi cứu nước
Mái tóc xanh xanh tuổi trăng tròn
Bàn tay em phá đá mở đường
Gian khó phải lùi nhường em tiến bước...

Cứ mỗi lần lời bài hát "Cô gái mở đường" do cố nhạc sĩ Xuân Giao sáng tác cất lên là trong tâm trí tôi lại hiện lên hình ảnh cô gái thanh niên xung phong mang tên Phương Định trong truyện ngắn "Những ngôi sao xa xôi" (1971) của nhà văn Lê Minh Khuê.

Nhân vật Phương Định có một vai trò quan trọng trong câu chuyện. Cô là một trong ba thành viên của tổ trinh sát mặt đường, là nhân vật chính và là nhân vật xưng "tôi" đứng ra kể lại toàn bộ câu chuyện. Vì thế, câu chuyện hiện lên một cách chân thực, khách quan, đồng thời làm cho mạch chuyện phát triển tự nhiên dưới lăng kính cảm xúc của nhân vật chính – người trực tiếp tham gia câu chuyện. Cho nên, thế giới nội tâm của các nhân vật nói chung và của nhân vật Phương Định nói riêng hiện lên một cách sinh động, phong phú, đầy nữ tính. Đây cũng là điều làm nên sự thành công trong nghệ thuật trần thuật và miêu tả tâm lí nhân vật của thiên truyện ngắn này.

Trước hết, Phương Định hiện lên là một cô gái có vẻ đẹp hài hòa cả về hình thức bên ngoài và tâm hồn bên trong. Cũng như biết bao các cô gái mới lớn, Phương Định rất nhạy cảm và luôn quan tâm tới vẻ đẹp hình thức của mình. Cô tự nhận xét, đánh giá về bản thân: "Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá. Hai bím tóc dầy, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn...". Đặc biệt cô luôn thích ngắm mình trong gương, nhất là ngắm đôi mắt. "Nó dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng" và được các anh lái xe khen "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!. Đó là vẻ đẹp đầy nữ tính, mang chiều sâu tâm hồn của một cô gái trẻ. Thậm chí cô còn luôn cảm thấy vui sướng và tự hào vì biết mình được nhiều anh lính để mắt tới, muốn bắt chuyện, làm quen, tán tỉnh nhưng cô chưa dành tình cảm đặc biệt sâu đậm cho một ai hết. Tuy rất nhạy cảm nhưng cô thường tỏ ra kín đáo trước mắt mọi người, ít biểu lộ ra bên ngoài, khiến mọi người tưởng cô rất kiêu kì: "Khi bọn con gái xúm nhau đối đáp với một anh bộ đội nói giỏi nào đấy , tôi thường đứng ra xa, khoanh tay lại trước ngực và nhìn đi nơi khác, môi mím chặt. Nhưng chẳng qua tôi điệu thế thôi. Thực tình trong suy nghĩ của tôi, những người đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ"... Qủa là một cô gái có cá tính, phong cách riêng, duyên dáng, điệu đà, kín đáo!.

Chưa dừng lại ở đó, để làm nổi bật lên Chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời kháng Mĩ, Lê Minh Khuê đã khắc họa lên phẩm chất dũng cảm, mạnh mẽ, can trường trong cuộc chiến đấu của nhân vật Phương Định. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc, cô đã vác ba lô xung vào lửa đạn nơi chiến trường ác liệt xa xôi. Cô bỏ lại sau lưng tất cả những trang sách của tuổi học trò, cuộc sống bình yên, vô tư bên mẹ và cả những kỉ niệm ngọt ngào, trong sáng của tuổi trăng tròn. Cuộc sống nơi chiến trường khắc nghiệt luôn phải đối diện với nhiều thử thách, cam go, đã hình thành trong cô sự quả cảm, dũng mãnh khác thường, không sợ hi sinh nơi hòn tên mũi đạn của kẻ thù, với công việc phá bom mở đường.

Tóm lại, qua hình tượng nhân vật Phương Định, người đọc thấy được những nét đẹp đẽ, duyên dáng, đáng yêu của Phương Định trong câu chuyện. Đồng thời ta cũng thấy được những nét đẹp chung về tâm hồn và phẩm chất anh hùng của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Ta đọc ở đây một tinh thần, trách nhiệm của những người con anh hùng dân tộc thật mạnh mẽ, hào hùng:

Xẻ dọc trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai.