Tìm các giá trị của x để biểu thức P đạt giá trị nhỏ nhất
Bài tập tìm GTNN biểu thức lớp 9 ôn thi vào lớp 10
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là dạng toán quan trọng trong chương trình Toán 9, thường xuất hiện trong đề thi vào lớp 10. Bài viết giúp bạn nắm vững phương pháp và luyện tập qua hệ thống bài tập có đáp án.
Ví dụ 1: Cho biểu thức P =
với
. Tìm tất cả các giá trị của x để P đạt giá trị nhỏ nhất.
Hướng dẫn giải
+ Với
, ta có P =
= 2 - ![]()
Vì x ≥ 0 => ![]()
, dấu “ =” xảy ra khi x = 0 (tm).
Vậy min P = -3 khi x = 0.
Ví dụ 2: Cho biểu thức P =
với x > 0. Tìm x để P đạt giá trị nhỏ nhất.
Hướng dẫn giải
Với x > 0, ta có P =
= ![]()
Áp dụng bđt côsi cho hai số dương
, ta được:

![]()
Dấu “=” xảy ra khi
(tm). Vậy min P = 3 khi x = 1.
Ví dụ 3. Cho biểu thức P =
với
. Tìm x để P đạt giá trị nhỏ nhất.
Hướng dẫn giải
Với
, ta có:
P = ![]()
Áp dụng bđt côsi cho hai số dương
, ta được:

![]()
Dấu “=” xảy ra khi ![]()
⇔ x = 4 (tm). Vậy min P = 4 khi x = 4.
Ví dụ 4. Cho biểu thức A =
với
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P =
.
Hướng dẫn giải
Với
, ta có P =![]()
* Chú ý sai lầm HS thường mắc phải:
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số dương
ta được:

Dấu “=” xảy ra khi ![]()
![]()
⇔ x =
=> Kết luận….
- Lời Hướng dẫn giải trên cho kết quả không đúng, vì x =
không thỏa mãn đk
.
Hướng dẫn giải đúng:
- Chú ý vì
. Do đó nếu áp dụng bất đẳng thức côsi thì có thể dấu “ =” xảy ra khi
. Do đó phải phân tích biểu thức P tiếp theo đk dấu “=” xảy ra khi
.
Ta có P = ![]()
+ Áp dụng bất đẳng thức côsi cho hai số dương
, ta được:

Dấu “ =’’ xảy ra khi ![]()
+ Vì
. Dấu “=” xảy ra khi x = 1(tm)
=> P
. Dấu “=” xảy ra khi x = 1.
* Hoặc ta giữ nguyên
,tách ![]()
=> P = ![]()
Dấu “=” xảy ra khi 
---------------------------------------
Thành thạo kỹ năng tìm giá trị nhỏ nhất sẽ giúp bạn giải nhanh các bài toán bất đẳng thức và tối ưu điểm số trong kỳ thi vào lớp 10.