Tìm GTLN, GTNN của biểu thức bằng cách sử dụng biểu thức phụ
Cách sử dụng biểu thức phụ tìm GTLN GTNN lớp 9 chi tiết
Trong chương trình Toán 9, chuyên đề tìm GTLN, GTNN của biểu thức bằng cách sử dụng biểu thức phụ là một phương pháp linh hoạt khi biểu thức ban đầu khó đánh giá trực tiếp. Thay vì đặt ẩn đơn thuần, học sinh sẽ xây dựng một biểu thức trung gian có mối liên hệ chặt chẽ với đề bài, từ đó đưa bài toán về dạng quen thuộc và dễ xử lý hơn.
Để tìm cực trị của 1 biểu thức nào đó, đôi khi người ta xét cực trị của 1 biểu thức khác có thể so sánh được với nó, nếu biểu thức phụ dễ tìm cực trị hơn.
Ví dụ: Để tìm cực trị của biểu thức A với A > 0, ta có thể xét cực trị của biểu thức:
, -A, kA, k + A,|A|, A2 (k là hằng số).
Ví dụ 1: Tìm GTLN của
.
Hướng dẫn giải
a) Xét x = 0 ⇒ A = 0 giá trị này không phải là GTLN của A vì với x ≠ 0 ta có A > 0.
b) Xét x ≠ 0 đặt
khi đó Amax ⇔ Pmin
Với cách đặt trên ta có : ![]()
Ta có: x2 +
(theo Cauchy)
⇒ P ≥ 2 + 1 = 3 ⇒ Pmin = 3 ⇔ x = 1
Do đó: Amax =
⇔ x = 1
Ví dụ 2: Tìm GTNN của
với x > 0.
Hướng dẫn giải
Đặt P1 = - B như vậy P1max ⇔ Mmin
Ta có : P1 =
với x > 0 ⇒ P > 0
Đặt P2 =
> 0 với x > 0 khi đó P2 Min ⇔ P1 Max
P2 = ![]()
P2 = ![]()
P2 =
(Do
≥ 0 ∀x > 0)
⇒ P2 Min = 8008 ⇔ x = 2002 ⇒ P1 Max =
⇔ x = 2002
⇔ BMin = -
⇔ x = 2002 Vậy BMin = -
⇔ x = 2002
Ví dụ 3: Cho a, b, c dương và a + b + c = 3.
Tìm GTLN của
.
Hướng dẫn giải
Do a, b, c > 0 ⇒ C > 0
Đặt: P = C2 khi đó
⇔ CMax
Ta có: P = ![]()
⇔ P ≤ (12 + 12 + 12) (5a + 4b + 5b + 4c + 5c + 4a)
Theo Bunhiacôpxki ta có:
P ≤ 3.9(a + b + c) = 81 (do a + b + c = 3)
⇒ PMax = 81 ⇔ a = b = c = 1 ⇔
= 81 ⇔ a = b = c = 1
⇔ CMax = 9 ⇔ ⇔ a = b = c = 1 Vậy CMax = 9 ⇔ ⇔ a = b = c = 1.
📘 Nội dung tài liệu còn tiếp tục, mời bạn tải bản đầy đủ để tham khảo chi tiết hơn.
------------------------------------------------------------------------------
Phương pháp tìm GTLN, GTNN của biểu thức bằng cách sử dụng biểu thức phụ là một kỹ thuật quan trọng trong chương trình Toán 9, đặc biệt hiệu quả với các biểu thức phức tạp hoặc có điều kiện ràng buộc. Khi biết cách xây dựng biểu thức trung gian hợp lý, học sinh có thể đơn giản hóa bài toán và xác định giá trị lớn nhất – nhỏ nhất một cách khoa học.