Bài toán hai xe đi ngược chiều lớp 9
Cách giải bài toán hai xe đi ngược chiều bằng phương trình lớp 9
Bài toán hai xe đi ngược chiều là dạng toán chuyển động quen thuộc trong Toán 9, thường xuất hiện trong đề thi vào lớp 10. Bài viết giúp bạn nắm chắc phương pháp lập phương trình và hệ phương trình qua các bài tập điển hình.
A. Kiến thức cần nhớ
Bài toán luôn có 3 đại lượng là quãng đường (s), vận tốc (v) và thời gian (t) liên hệ bởi công thức: 
+ Vận tốc tỷ lệ nghịch với thời gian và tỷ lệ thuận với quãng đường đi được:
+ Nếu hai xe đi ngược chiều nhau cùng xuất phát khi gặp nhau lần đầu: Thời gian hai xe đi được là như nhau, tổng quãng đường 2 xe đi được bằng đúng quãng đường cần đi của 2 xe.
B. Ví dụ minh họa bài toán hai xe chuyển động ngược chiều
Ví dụ 1. Bác Toàn đi xe đạp từ thị xã về làng, cô Ba Ngần cũng đi xe đạp nhưng từ làng lên thị xã. Họ gặp nhau khi bác Toàn đi được 1 giờ rưỡi, còn cô Ba Ngần đã đi được 2 giờ. Một lần khác, hai người cũng đi từ hai địa điểm như thế nhưng họ khởi hành đồng thời; sau 1 giờ 15 phút họ còn cách nhau 10,5 km. Tính vận tốc của mỗi người, biết làng cách thị xã 38km.

Phân tích:
|
|
|
Vận tốc (km/h) |
Thời gian (giờ) |
Quãng đường |
|
Lần 1 |
Bác Toàn |
x |
|
|
|
Cô Ba Ngần |
y |
2 |
2y |
|
|
Lần 2 |
Bác Toàn |
x |
|
|
|
Cô Ba Ngần |
y |
|
=> Hệ phương trình : 
Ví dụ 2. Hai xe lửa khởi hành đồng thời từ hai ga cách nhau 750km và đi ngược chiều nhau, sau 10 giờ chúng gặp nhau. Nếu xe thứ nhất khởi hành trước xe thứ hai 3 giờ 45 phút thì sau khi xe thứ hai đi được 8 giờ chúng gặp nhau. Tính vận tốc của mỗi xe.

Phân tích lời giải:
|
|
|
Vận tốc (km/h) |
Thời gian (giờ) |
Quãng đường |
|
Tình huống 1 |
Xe thứ nhất |
x |
10 |
10x |
|
Xe thứ hai |
y |
10 |
10y |
|
|
Tình huống 2 |
Xe thứ nhất |
x |
8+ |
|
|
Xe thứ hai |
y |
8 |
|
=> Hệ phương trình: 
Ví dụ 3. Hai ca nô cùng khởi hành từ hai bến A và B cách nhau 85 km đi ngược chiều nhau. Sau 1 giờ 40 phút thì gặp nhau. Tính vận tốc riêng của mỗi ca nô, biết rằng vận tốc ca nô đi xuôi lớn hơn vận tốc ca nô đi ngược 9km/h và vận tốc dòng nước là 3 km/h.

Hướng dẫn giải
Điều kiện:
;
. Đổi đơn vị: 
|
|
Vận tốc |
Thời gian |
Quãng đường |
|
Ca nô đi xuôi |
|||
|
Ca nô đi ngược |
Hệ PT:
.
D. Bài tập tự rèn luyện có đáp án chi tiết
Bài tập 1. Lúc 6 giờ một ô tô chạy từ A đến B. Sau đó nửa giờ, một xe máy chạy từ B về A. Ô tô gặp xe máy lúc 8 giờ. Biết vân tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy lớn là 10 km/h và khoảng cách AB bằng 195km. Tính vận tốc của mỗi xe.
Bài tập 2. Hai địa điểm A và B cách nhau 360 km. Cùng lúc đó, một xe tải khởi hành từ A đến B và một xe con chạy từ B về A. Sau khi gặp nhau, xe tải chạy tiếp 5 giờ nữa thì đến B và xe con chạy tiếp 3 giờ 12 phút nữa thì tới A. Tính vận tốc của mỗi xe?
Bài tập 3. Quãng đường AB dài 90 km, có hai ô-tô khởi hành cùng một lúc. Ô-tô thứ nhất đi từ A đến B, ô-tô thứ hai đi từ B đến A. Sau 1 giờ hai xe gặp nhau và tiếp tục đi. Xe ô-tô thứ hai tới A trước xe thứ nhất tới B là 27 phút. Tính vận tốc mỗi xe.
📚 Phần tiếp theo của tài liệu đã được tổng hợp trong file đính kèm, mời bạn tải về để đọc tiếp.
--------------------------------
Thành thạo dạng toán hai xe đi ngược chiều sẽ giúp bạn xử lý nhanh các bài toán chuyển động và tự tin đạt điểm cao trong kỳ thi vào lớp 10.