Nghị luận xã hội về: Một điều nhịn chín điều lành
Nghị luận xã hội về: Một điều nhịn chín điều lành
Văn mẫu lớp 11: Nghị luận xã hội về: Một điều nhịn chín điều lành dưới đây được VnDoc.com tổng hợp và sưu tầm gồm các bài văn mẫu lớp 11 hay cho các em học sinh tham khảo, củng cố kỹ năng cần thiết cho bài kiểm tra môn Ngữ văn 11 sắp tới đây của mình. Mời các em học sinh cùng tham khảo chi tiết bài viết dưới đây nhé.
I. Dàn ý Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành
1. Dàn ý Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành - Mẫu 1
1. Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: câu tục ngữ “Một điều nhịn chín điều lành”.
2. Thân bài
a. Giải thích
“Một điều nhịn” khi gặp sự nóng nảy của người khác; bị người khác đối xử không tốt hoặc cố ý làm hại mình thì không nên làm lớn chuyện hoặc phản kháng quá mức mà nên chọn cách im lặng để bình tĩnh và nghĩ cách giải quyết êm đẹp.
“chín điều lành”: sự bình yên, an lành.
→ Câu nói mang ý nghĩa: trước sự nóng giận, nông nổi của người khác, mỗi con người cần biết kiềm chế bản thân mình để tránh những hậu quả không hay và giữ cho mọi thứ bình yên.
b. Giải thích
Mỗi con người biết nhẫn nhịn sẽ làm chủ được tình huống, làm chủ được mối quan hệ từ đó giúp mọi chuyện đi theo hướng tốt đẹp hơn.
Người biết nhường nhịn là người có bản lĩnh và được người khác tôn trọng.
Nếu con người không có tính nhường nhịn thì sẽ dẫn đến nhiều hậu quả không hay xảy ra.
Nhường nhịn là một đức tính tốt đẹp của con người, phản ánh nhân cách của người đó.
c. Chứng minh
Học sinh tự lấy dẫn chứng những người có tính nhường nhịn làm dẫn chứng cho bài văn của mình.
d. Phản đề
Trong cuộc sống vẫn còn nhiều người sống với bản ngã, tính hiếu thắng của mình, nóng nảy, tức giận trong mọi trường hợp; tính cách này sẽ dẫn đến nhiều hậu quả khôn lường → đáng bị chỉ trích, phê phán.
3. Kết bài
Nêu tầm quan trọng của việc nhường nhịn và rút ra bài học, liên hệ bản thân.
2. Dàn ý Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành - Mẫu 2
+ Mở bài:
– Giới thiệu qua về nguồn gốc của câu nói “Một điều nhịn là chín điều lành”
-Kho tàng văn học dân gian nước ta có rất nhiều câu ca dao, tục ngữ hay khuyên nhủ con người những đức tính tốt đẹp trong đạo lý làm người trong những lời khuyên răn đó có câu nói “Một điều nhịn là chín điều lành”.
– Ông bà ta muốn con cháu mình phải biết sống hiền lành, nhẫn nại không nên hung hăng, hiếu chiến mà gây họa cho cho bản thân và những người xung quanh.
+ Thân bài:
– Giải thích nghĩa của câu nói“ Một điều nhịn là chín điều lành” có nghĩa trong cuộc sống đôi khi chúng ta sẽ gặp những câu chuyện những lời nó chướng tai gai mắt, là cho ta cảm thấy buồn phiền, giận dữ nhưng trong những lúc như thế, nếu chúng ta nhẫn nhịn, nhún nhường thì mọi chuyện sẽ êm đẹp.
– Ý nghĩa của “số một” và “số chín”? Con số một chỉ số ít, số chín chỉ rất nhiều, chỉ cần chúng ta nhẫn nhịn một chút nhưng cái lợi mang về thì vô cùng to lớn.
– Mở rộng câu nói này trong tập thể lớp học, trong đời sống xã hội như thế nào? Trong một tập thể lớp có những khi quan điểm của ta không trùng với quan điểm của ai đó. Đôi bên tranh luận sôi nổi lời qua tiếng lại nếu chúng ta không nhẫn nhịn, không biết cách “dĩ hòa vi quý”
– Trong gia đình khi có sự bất bình xảy ra nếu như ai cũng cho rằng mình đúng không ai chịu nhận thiệt thòi, nhẫn nhịn thì mọi chuyện sẽ càng lúc càng căng thẳng, dẫn tới đổ vỡ.
– Tuy nhiên, bên cạnh câu nói của người xưa rằng “Một điều nhịn bằng chín điều lành” còn có câu nói khác mà thế hệ ngày nay thường sử dụng đó là “Một điều nhịn bằng chín điều nhục”. Người xưa thường nói nhẫn nhịn là bằng nhục bởi hai từ này thường đi kèm với nhau.
– “Một điều nhịn bằng chín điều nhục” muốn khuyên chúng ta nhẫn nhịn tới mức nào là đủ, trước những cái xấu, các ác trong xã hội chúng ta cần phải đấu tranh, chứ không thể im lặng, nhịn nhục để cho bọn xấu tự tung tự tác làm khổ người lành hiền.
+ Kết
– Cuộc sống ngày càng phát triển khiến cho con người sống trong xã hội ngày càng bận rộn với công việc, chịu nhiều áp lực của cuộc sống, nên dễ nổi cáu. Nếu chúng ta biết áp dụng lời dạy của cha ông thì sẽ giảm được những tranh cãi, va chạm đáng tiếc.
– Nhưng chúng ta nên biết áp dụng câu nói này đúng lúc, đúng chỗ, và đúng sự việc, không nên nhẫn nhịn với tội phạm, để chúng có cơ hội phát triển lọt lưới pháp luật.
II. Văn mẫu Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành
1. Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành - Mẫu 1
Từ xa xưa cho đến hiện nay, ca dao và tục ngữ vẫn mang trong mình sức mạnh giáo dục sâu sắc, hỗ trợ mỗi cá nhân hoàn thiện tâm hồn và hướng tới cuộc sống thịnh vượng hơn. Theo dòng thời gian, những câu nói truyền thống này luôn chiếm vị trí quan trọng trong tâm hồn của người dân Việt Nam. Một trong những câu tục ngữ đặc biệt là: "Một điều nhịn chín điều lành". Trước hết, hãy cùng đi sâu vào ý nghĩa của câu tục ngữ này. "Nhịn" ở đây đề cập đến việc kiềm chế, nhượng bộ trong giao tiếp và hành động. "Lành" đại diện cho kết quả tốt lành mà chúng ta mong muốn. Cả "một" và "chín" đều chỉ số phiếm chỉ. Do đó, câu tục ngữ này muốn truyền đạt ý nghĩa rằng: Chúng ta nên kiên nhẫn, nhượng bộ một chút để đạt được kết quả tốt lâu dài. Câu tục ngữ này thể hiện sự tinh tế trong cách người xưa hành xử. Tại sao họ lại đưa ra lời khuyên này? Trong cuộc sống, không phải lúc nào cũng suôn sẻ và thuận lợi. Đôi khi, chúng ta sẽ gặp khó khăn, xung đột gây khó chịu, tức giận, khiến chúng ta mất bình tĩnh. Trong những tình huống như vậy, nếu chúng ta hành động quá nhanh, vội vàng, và xác định phải tìm hiểu đến cùng, kết quả không chỉ không như mong muốn mà còn có thể gây rạn nứt trong các mối quan hệ. Trong những thời điểm như vậy, chúng ta cần giữ bình tĩnh, xem xét kỹ lưỡng, sử dụng lời nói nhã nhặn, thậm chí sẵn sàng chấp nhận tổn thất cá nhân để bảo vệ lợi ích và duy trì mối quan hệ lâu dài. Trong bất kỳ tập thể nào, không biết nhường nhịn có thể dẫn đến xung đột nội bộ. Ví dụ, nếu vợ chồng hoặc bạn bè cãi nhau mà không ai chịu nhượng bước, tình cảm sẽ suy yếu và mối quan hệ khó duy trì. Do đó, việc hiểu biết và chấp nhận nhau là cần thiết để tránh xung đột không đáng có. Hung đạo đại vương Trần Quốc Tuấn không chỉ là một nhà quân sự tài năng mà còn biết cách giữ lấy tình thân trong gia đình, đồng hành cùng Trần Quang Khải để đánh bại giặc Mông Nguyên ba lần. Trong cuộc thương lượng và đàm phán, các nhà ngoại giao cũng phải cẩn thận và linh hoạt, nhượng bộ từng bước để đạt được lợi ích chung. Tuy nhiên, câu tục ngữ này không đồng nghĩa với việc dễ dãi, yếu đuối, hay chỉ biết tuân theo ý người khác. Sự nhượng bộ ở đây có nghĩa là một sự lựa chọn thông minh để đạt được mục tiêu lớn hơn. Tuy nhiên, để bảo vệ danh dự và lợi ích cá nhân, chúng ta cũng phải đứng vững để người khác không lợi dụng sự nhường nhịn của chúng ta. Sự kiên nhẫn chỉ mang lại lợi ích khi chúng ta bảo vệ cái đúng và không bị lừa dối. Câu tục ngữ này cũng góp phần phê phán những người không biết nhường nhịn, tham lam và tính toán cá nhân. Những người như vậy thường làm mất lòng tin của người khác trong cuộc sống và không thể xây dựng mối quan hệ tốt bằng cách không tuân theo bài học của tục ngữ truyền thống. Chúng ta cần áp dụng những giá trị mà tục ngữ này truyền đạt để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và đạt được thành công trong công việc. Chỉ khi chúng ta biết cân nhắc và nhường nhịn đúng lúc, chúng ta mới có thể tận hưởng sự hòa thuận và bình yên kéo dài. Câu tục ngữ là một kho báu trong cuộc sống, sẽ luôn bên chúng ta suốt quãng đời. Chúng ta có thể thấy sự sâu sắc và sự tinh tế trong trí tuệ và c ách hành xử của người xưa thông qua những câu nói truyền thống như vậy.
2. Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành - Mẫu 2
Trong cuộc sống, chúng ta thường đối diện với những xung đột và sự khác biệt trong quan điểm. Mỗi người đều có cách riêng để xử lý những tình huống này. Để giúp chúng ta không bị quá nhiệt, người xưa đã truyền đạt thông điệp thông qua câu tục ngữ: "Một điều nhịn, chín điều lành".
Khi chúng ta đối mặt với sự nóng nảy của người khác, hoặc gặp phải sự xấu xa hoặc hại chúng ta, thay vì trả đũa hoặc làm lớn vụ việc, chúng ta nên giữ lại sự im lặng và tìm cách xử lý vấn đề một cách thấm thoát, đó chính là "một điều nhịn". Chín điều lành đại diện cho sự hòa bình và thịnh vượng. Câu tục ngữ này khuyên chúng ta rằng, khi đối mặt với sự nóng nảy và thái độ không thể kiểm soát của người khác, hãy biết kiềm chế bản thân để tránh những hậu quả không mong muốn và giữ cho mọi thứ duy trì trong tình trạng bình yên.
Sự nhường nhịn giúp chúng ta kiểm soát tình huống và cải thiện mối quan hệ, giúp mọi việc diễn ra một cách suôn sẻ hơn. Không phải ai cũng có khả năng này, nên những người biết nhường nhịn thường được người khác tôn trọng và đánh giá cao. Trong cuộc sống, nếu chúng ta không thể hiện tính nhường nhịn, sẽ gây ra nhiều vấn đề và xung đột. Những cuộc tranh cãi và xô xát có thể dẫn đến sự hủy hoại tình cảm. Nhường nhịn là một phẩm chất đáng trân trọng mà mỗi người nên rèn luyện.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người sống với tính cách tự ái, nóng nảy, sẵn sàng đấu tranh cho quyền lợi cá nhân và coi việc giành chiến thắng là trên hết. Tính cách này có thể gây ra những hậu quả không lường trước, và những người như vậy thường bị chỉ trích và phê phán.
Mỗi người có quyền lựa chọn cách sống và cách đối xử với người khác. Chúng ta nên luôn giữ bình tĩnh trong mọi tình huống, suy nghĩ kỹ trước khi hành động và nói lời, để tránh hối tiếc về những quyết định của mình sau này.
3. Nghị luận Một điều nhịn chín điều lành - Mẫu 3
Tục ngữ, thành ngữ là kho tàng kinh nghiệm quý giá mà người xưa để lại cho chúng ta. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, kho kinh nghiệm đó không những không bị mai một mà còn được trải nghiệm, mài giũa và ý nghĩa của nó ngày càng được khẳng định trong cuộc sống. Câu tục ngữ tiêu biểu nói về kinh nghiệm ứng xử ở đời được nhiều người biết đến là câu: Một điều nhịn, chín điều lành. Hình thức ngắn gọn với hai vế đăng đối cùng vần điệu uyển chuyển của nó khiến người nghe tiếp thu dễ dàng. Ngoài ra, cách so sánh cường điệu cũng làm tăng sức thuyết phục của nội dung.
Trong câu tục ngữ trên có hai khái niệm là nhịn và lành. Nhịn là đức tính nhẫn nại, nhún nhường, luôn giữ hòa khí trong giao tiếp, ứng xử. Lành là kết quả tốt đẹp, thỏa đáng, đúng như mong muốn. Bằng cách so sánh cường điệu: một điều với chín điều, câu tục ngữ nhấn mạnh hiệu quả mà con người đạt được khi biết giữ thái độ nhường nhịn, ôn hòa trong cuộc sống.
Tại sao một điều nhịn lại bằng chín điều lành? Xưa nay, cuộc sống bao giờ cũng đa dạng và phức tạp. Con người không sống đơn lẻ mà sống trong cộng đồng, tập thể, với rất nhiều mối quan hệ xã hội khác nhau. Cuộc sống luôn vận động đi lên là động lực lôi cuốn con người, mà con người lại là chủ thể của cuộc sống nên cần phải đấu tranh để sinh tồn và phát triển. Muốn vậy, con người phải đoàn kết, hợp tác với nhau, cần xác định được mâu thuẫn nào là cơ bản, là chủ yếu, để tìm ra cách giải quyết tốt nhất, tránh rạn vỡ, tổn thất. Như vậy, nhịn vừa là cách sống, phẩm chất sống, vừa là phương pháp ứng xử quan trọng ở đời.
Vậy đối tượng nhịn là những ai và cần nhịn như thế nào? Có nhiều tình huống, nhiều mối quan hệ đa dạng đang diễn ra hằng ngày mà chúng ta là người trong cuộc. Trước hết là trong tình cảm vợ chồng – mối quan hệ gắn bó keo sơn kể từ khi hẹn hò thề thốt cho đến khi đầu bạc răng long. Bản chất cuộc sống là luôn luôn mâu thuẫn bởi nó vừa thống nhất, vừa đối lập cho nên chuyện xích mích là thường tình, tự nhiên. Nhưng khi vợ chồng không đồng quan điểm thì chúng ta nên ứng xử theo phương châm: Chồng giận thì vợ bớt lời, Cơm sôi nhỏ lửa chẳng đời nào khê. Khi chồng say rượu to tiếng thì vợ nên nói năng nhẹ nhàng hoặc im lặng. Khi vợ cáu gắt, kêu ca việc nhà việc cửa thì chồng nên an ủi, động viên để không khí gia đình trở lại ấm êm.
Mở rộng ra ngoài xã hội, mỗi người đều có những mối quan hệ với bạn bè đồng nghiệp, đồng chí, với người cao tuổi, cấp lãnh đạo v.v… Bạn bè không cho ta tiền bạc, vật chất mà cho ta lời khuyên nhủ, sự chia sẻ… Giàu vì bạn là vậy. Nhờ bạn bè, ta có thể vượt lên trong những hoàn cảnh khó khăn, trắc trở. Đồng nghiệp là những người cùng hội cùng thuyền. Chúng ta nên lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp và luôn giữ thái độ hòa nhã khi đối thoại, tránh đối đầu để tăng cường sức mạnh tập thể nhằm thực hiện mục đích và lí tưởng chung.
Sử sách còn lưu truyền giai thoại về hai vị anh hùng dân tộc thời Trần là Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn và Thái sư Trần Quang Khải. Vốn có hiềm khích về quyền lợi trong dòng tộc, nhưng Trần Hưng Đạo đã vì vận mệnh của đất nước mà khéo léo giãi bày tâm sự với Trần Quang Khải, ông đã đích thân ân cần múc nước tắm cho Thái sư để bày tỏ thành tâm thiện ý của mình. Hai vị danh tướng đã biết đặt cái chung lên trên cái riêng, cùng chỉ huy quân dân nhà Trần đánh thắng quân xâm lược Nguyên – Mông!
Nguyễn Trãi sau khi giúp Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi, lập nên nghiệp lớn, đã dốc hết tài đức phò vua xây dựng đất nước. Nhưng khi triều đình của vua Lê Thái Tổ bị bọn gian thần, quyền thần thao túng, khuynh đảo thì Nguyễn Trãi đã lui về ở ẩn tại Côn Sơn để giữ trọn khí tiết và lòng trung hiếu với sơn hà, xã tắc.
Còn đối với kẻ thù, chúng ta nên ứng xử như thế nào cho đúng? Đó là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi chúng ta phải có thái độ mềm mỏng, khôn khéo, linh hoạt và sáng suốt. Mối quan hệ với kẻ thù là mối quan hệ đối đầu, vì vậy trong đấu tranh chúng ta phải kiên quyết giữ vững lập trường, không khoan nhượng; nhưng về phương pháp đấu tranh thì tiến thoái, cương nhu uyển chuyển. Khi quân địch mạnh hơn hẳn, chúng ta nên tạm thời rút lui để bảo toàn lực lượng và làm cho kẻ địch chủ quan; đôi khi, phải nhẫn nhục, cam chịu để giữ gìn bí mật và tìm cách đối phó. Ngày xưa, các thế hệ tiền bối thường có cách ứng xử khôn ngoan với kẻ thù phương Bắc để giữ tình giao hảo, tránh họa binh đao, xây dựng nền hòa bình lâu dài cho đất nước.
Ở thời đại ngày nay, sự hội nhập toàn cầu và nền kinh tế thị trường muôn màu muôn vẻ nhiều khi gây nên những áp lực lớn làm cho con người dễ bị ức chế, bức xúc. Thái độ bàng quan, vô cảm của quan chức, thói quan liêu, hách dịch của lãnh đạo dễ gây ra những phản ứng tức thời, thậm chí dẫn đến xung đột đáng tiếc. Những lúc đó đòi hỏi chúng ta phải biết bình tĩnh kiềm chế, không nên có thái độ, hành động tỏ ra đối đầu bởi nó sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường. Giữa nhịp điệu sống dồn dập, hối hả, con người càng phải biết trở về với văn hóa truyền thống, cần học tập những giá trị tinh thần quý báu được gửi gắm trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ. Câu tục ngữ: Một điều nhịn, chín điều lành ngắn gọn mà hàm súc. Đó là triết lí sống, là phương châm ứng xử khôn ngoan không chỉ cho mỗi người mà còn vận dụng cho cả cộng đồng dân tộc. Nó không những nhắc nhở về cách ứng xử tế nhị mà còn dạy chúng ta phương pháp đấu tranh khôn khéo và có hiệu quả nhất để đạt được mục đích của mình.
Mời các bạn cùng tải về bản PDF để xem đầy đủ nội dung
- Nghị luận xã hội: Một quyển sách tốt là một người bạn hiền
- Nghị luận xã hội Hận thù hãy viết lên cát, ân nghĩa hãy khắc lên đá
- Nghị luận xã hội về tính kỉ luật của học sinh ngày nay
- Nghị luận xã hội bàn về hiện tượng lãng phí thời gian nhàn rỗi của giới trẻ
- Nghị luận về ý kiến sau: Nên tha thứ cho người khác nhưng đừng bao giờ tha thứ cho chính mình
- Nghị luận xã hội về suy nghĩ vai trò của ý thức cộng đồng trong cuộc sống hôm nay
