Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu
Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu được VnDoc.com sưu tầm, nhằm giúp các bạn học sinh nắm được cách lập dàn ý của một bài văn nghị luận xã hội về hiện tượng đời sống và một số bài văn mẫu viết về hiện tượng biến đổi khí hậu. Mời các bạn cùng tham khảo thêm tại mục Ngữ văn 12.
Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu
1. Dàn ý nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu
I. Mở bài: Dẫn dắt vấn đề biến đổi khí hậu đang diễn ra nghiêm trọng trong giai đoạn hiện nay.
II. Thân bài
1. Giải thích
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu diễn ra trong một khoảng thời gian dài, tác động đến môi trường sống của nhiều sinh vật trên Trái Đất. Nó có thể là sự nóng lên của trái đất, sự dâng cao mực nước biển do tan băng, sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên.
2. Trình bày suy nghĩ:
- Thực trạng:
- Sự biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng. Biểu hiện rõ nhất là sự nóng lên của trái đất, là băng tan, nước biển dâng cao; là các hiện tượng thời tiết bất thường, bão lũ, sóng thần, động đất, hạn hán và giá rét kéo dài... dẫn đến thiếu lương thực, thực phẩm và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh trên người, gia súc, gia cầm,Nguyên nhân dẫn tới việc biến đổi khí hậu vô cùng đa dạng. Nó có thể là do sự thay đổi của môi trường thiên nhiên, hiệu ứng nhà kính tăng lên trong khí quyển ở mức độ cao... Tuy nhiên nguyên nhân có tác động lớn nhất chính là do con người. Vì mật độ dân số gia tăng nhanh chóng, nhu cầu nhà ở, lương thực tăng cao, các nhà máy xí nghiệp được xâ dựng nhiều ... Trong khi đó, rừng bị khai thác và phá hủy, nhiều loài động vật hoang dã gần như rơi vào tuyệt chủng... Sự mất cân bằng trong hệ sinh thái đã dẫn đến những thay đổi trong khí hậu trên toàn cầu.
- Biến đổi khí hậu đang tác động rộng lớn trên toàn thế giới. Từ vài năm trở lại đây nhân loại phải đứng trước những đe dọa của thiên nhiên, thiên tai và dịch bệnh gây nguy hại cho đời sống con người. Băng tan hai cực, sóng thần, ... lần lượt các thảm họa thiên tai diễn ra trên diện rộng trên nhiều quốc gia. Ngay như ở Việt Nam, bão lũ cũng xảy ra với tần suất cao và cường độ mạnh, ngày càng có nhiều làng "ung thư" xuất hiện,...
- Việt Nam là một nước dễ bị thiên tai và đặc biệt bị ảnh hưởng bởi các rủi ro liên quan đến khí hậu nên cần có những biện pháp để làm thay đổi những biến đổi khí hậu. Dự án phủ xanh đồi trọc được đưa ra và triển khai trên nhiều vùng miền đất nước. Ngoài ra, Việt Nam cũng đưa ra nhiều biện pháp, chính sách nhằm bảo vệ các loại động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng chính là ý thức của người dân. Chúng ta cần nâng cao nhận thức của mọi người về biến đổi khí hậu đồng thời tuyên truyền các biện pháp để cải thiện và bảo vệ môi trường.
- Biến đổi khí hậu không phải là vấn đề của riêng ai. Quan tâm và chung tay hành động, chúng ta sẽ giúp cho Trái Đất ngày một xanh tươi, cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.Ở nước ta đã có 12 tỉnh công bố tình trạng thiên tai hạn hán, xâm nhập mặn .
- Đây là hiện tượng phổ biến trong thời gian qua. Theo thống kê, số cơn bão trên biển Đông ảnh hưởng đến nước ta với cường độ mạnh có chiều hướng tăng lên, mùa bão kết thúc muộn, quỹ đạo của bão trở nên dị thường và số cơn bão ảnh hưởng đến khu vực Nam Trung bộ, Nam bộ ngày càng tăng. Bên cạnh đó, số ngày mưa phùn ở miền Bắc giảm một nửa (từ 30 ngày/năm trong thập kỷ 1961 – 1970 xuống còn 15 ngày/năm trong thập kỷ 1991 – 2000). Lượng mưa biến đổi không nhất quán giữa các vùng, hạn hán có xu hướng mở rộng, không chỉ ở mười tỉnh thuộc nam Trung Bộ ,đồng bằng sông Cửu Long và hai tỉnh Tây Nguyên mà còn có xu hướng mở rộng, đặc biệt là ở khu vực Nam Trung bộ (trong đó có Khánh Hòa), dẫn đến gia tăng hiện tượng hoang mạc hóa.
- Hậu quả
- Gây tình trạng hạn hán kéo dài ảnh hưởng tới vấn đề cây trồng vật nuôi.
- Biến đổi khí hậu còn gây nên tình trạng lũ lụt, thiên tai...
- Ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, thiếu nước sinh hoạt hoặc ô nhiễm nguồn nước
- Kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của nông dân
- Nguyên nhân
- Do sự tác động của con người.
- Do sự biến đổi của tự nhiên
- Giải pháp
- Cần chủ động nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
- Kêu gọi sự chung tay góp sức của cộng đồng quốc tế
III. Kết bài
- Bàn bạc mở rộng vấn đề
- Hãy tham gia trồng cây, bảo vệ rừng và biển.
- Hãy tham gia và tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường. Những hoạt động tình nguyện của các cá nhân, tập thể có ý nghĩa thiêt thực và góp phần phát triển cộng đồng bền vững.
2. Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu mẫu 1
Bệnh dịch, chiến tranh,...đều là những nỗi lo lớn của toàn xã hội. Và biến đổi khí hậu luôn là vấn đề nóng hổi được đưa ra để tranh luận. Nó không là vấn đề của riêng một quốc gia nào mà là vấn đề chung của toàn xã hội.
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu diễn ra trong một khoảng thời gian dài, tác động đến môi trường sống của nhiều sinh vật trên Trái Đất. Nó có thể là sự nóng lên của trái đất, sự dâng cao mực nước biển do tan băng, sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên.
Nguyên nhân dẫn tới việc biến đổi khí hậu vô cùng đa dạng. Nó có thể là do sự thay đổi của môi trường thiên nhiên, hiệu ứng nhà kính tăng lên trong khí quyển ở mức độ cao...Tuy nhiên nguyên nhân có tác động lớn nhất chính là do con người. Vì mật độ dân số gia tăng nhanh chóng, nhu cầu nhà ở, lương thực tăng cao, các nhà máy xí nghiệp được xâ dựng nhiều...Trong khi đó, rừng bị khai thác và phá hủy, nhiều loài động vật hoang dã gần như rơi vào tuyệt chủng...Sự mất cân bằng trong hệ sinh thái đã dẫn đến những thay đổi trong khí hậu trên toàn cầu.
Biến đổi khí hậu đang tác động rộng lớn trên toàn thế giới. Từ vài năm trở lại đây nhân loại phải đứng trước những đe dọa của thiên nhiên, thiên tai và dịch bệnh gây nguy hại cho đời sống con người. Băng tan hai cực, sóng thần,... lần lượt các thảm họa thiên tai diễn ra trên diện rộng trên nhiều quốc gia. Ngay như ở Việt Nam, bão lũ cũng xảy ra với tần suất cao và cường độ mạnh, ngày càng có nhiều làng "ung thư" xuất hiện,...
Việt Nam là một nước dễ bị thiên tai và đặc biệt bị ảnh hưởng bởi các rủi ro liên quan đến khí hậu nên cần có những biện pháp để làm thay đổi những biến đổi khí hậu. Dự án phủ xanh đồi trọc được đưa ra và triển khai trên nhiều vùng miền đất nước. Ngoài ra, Việt Nam cũng đưa ra nhiều biện pháp, chính sách nhằm bảo vệ các loại động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng chính là ý thức của người dân. Chúng ta cần nâng cao nhận thức của mọi người về biến đổi khí hậu đồng thời tuyên truyền các biện pháp để cải thiện và bảo vệ môi trường.
Biến đổi khí hậu không phải là vấn đề của riêng ai. Quan tâm và chung tay hành động, chúng ta sẽ giúp cho Trái Đất ngày một xanh tươi, cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.
3. Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu mẫu 2
Trong thời kỳ hiện đại, cuộc sống ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhưng điều này lại đi đôi với những hậu quả đáng lo ngại về môi trường và khí hậu. Biến đổi khí hậu đang dần trở thành một thách thức lớn, đặt ra câu hỏi về tương lai của chúng ta. Điều này làm chúng ta phải nhìn nhận và hiểu rõ hơn về biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu là sự thay đổi về thời tiết, khí hậu trên toàn cầu, có thể do tác động của con người hoặc các yếu tố tự nhiên. Hiện nay, chúng ta thường chứng kiến những dấu hiệu rõ ràng như sự gia tăng nhiệt độ trái đất, hiệu ứng nhà kính, và hiện tượng băng tan... Nguyên nhân của biến đổi khí hậu chủ yếu đến từ con người với những đóng góp tiêu cực thông qua hoạt động công nghiệp, ô nhiễm không khí, nước, và tiếng ồn. Chúng ta đang tác động đến môi trường mà không hiểu rõ về hậu quả của những hành động đó. Mỗi năm, chúng ta đều đối mặt với những cảnh báo về biến đổi khí hậu qua các hiện tượng như sự gia tăng dân số, dịch bệnh, và suy thoái môi trường. Tất cả đều phản ánh ý thức của con người, và chúng ta đang phải chứng kiến những tác động tiêu cực của sự biến đổi khí hậu mà chính chúng ta gây ra. Biến đổi khí hậu đã tạo ra những ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày, từ thiên tai như bão lụt, sóng thần, động đất đến sự xuất hiện của các căn bệnh mới. Chúng ta cần nhận ra rằng mỗi cá nhân đều có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực này. Nhiều người có quan điểm rằng biến đổi khí hậu là vấn đề của cả thế giới, và họ cảm thấy bản thân không thể giải quyết được. Tuy nhiên, hành động của từng người đều quyết định đến sự thành công trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu. Chính các cơ quan chức năng cần đảm bảo truyền đạt đúng, nâng cao ý thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Điều này cần sự hợp tác và đồng lòng từ tất cả chúng ta để bảo vệ cuộc sống và tương lai của chúng ta.
4. Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu mẫu 3
Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã trở thành một trong những vấn đề được cả thế giới đặc biệt quan tâm. Khi nền kinh tế – xã hội phát triển mạnh mẽ, con người càng can thiệp sâu vào tự nhiên thì môi trường lại càng chịu nhiều tổn hại. Hệ quả là khí hậu toàn cầu dần biến đổi theo chiều hướng tiêu cực, đe dọa trực tiếp đến sự sống trên Trái Đất. Đây không còn là mối lo của riêng một quốc gia hay khu vực nào, mà là thách thức chung của toàn nhân loại.
Biến đổi khí hậu được hiểu là sự thay đổi bất thường, kéo dài của các yếu tố khí hậu trong một thời gian nhất định, làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái và điều kiện sống của con người cùng các loài sinh vật khác. Những biểu hiện dễ nhận thấy nhất là nhiệt độ Trái Đất tăng cao, băng ở hai cực tan chảy, mực nước biển dâng, và các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra ngày càng thường xuyên hơn. Các thảm họa thiên nhiên như bão lũ, hạn hán, cháy rừng, động đất hay sóng thần… gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, khiến cuộc sống của hàng triệu người bị đảo lộn.
Nguyên nhân của biến đổi khí hậu đến từ cả tự nhiên và con người, trong đó yếu tố con người đóng vai trò chủ yếu. Việc phá rừng bừa bãi khiến hệ sinh thái mất cân bằng; xả thải công nghiệp, khí thải giao thông, rác thải sinh hoạt gây ô nhiễm không khí và nguồn nước; hiệu ứng nhà kính do khí CO₂ và các loại khí độc hại tích tụ đã khiến Trái Đất nóng lên nhanh chóng. Không dừng lại ở đó, chiến tranh, khai thác tài nguyên quá mức, sử dụng vũ khí hạt nhân cũng góp phần hủy hoại môi trường tự nhiên. Con người, trong quá trình mưu cầu lợi ích vật chất, đã vô tình tự đẩy mình vào nguy cơ hứng chịu “cơn thịnh nộ” của thiên nhiên.
Những tác động mà biến đổi khí hậu mang lại vô cùng nặng nề. Hàng loạt khu vực ven biển có nguy cơ bị nhấn chìm do nước biển dâng, đất nông nghiệp bị sa mạc hóa, nguồn nước ngọt khan hiếm dần. Thời tiết thay đổi thất thường làm mùa màng thất bát, dịch bệnh lạ bùng phát, sức khỏe con người suy giảm. Đó là những lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất về cái giá mà chúng ta phải trả cho sự thiếu trách nhiệm với môi trường sống.
Để giảm thiểu và ngăn chặn biến đổi khí hậu, mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất: trồng cây xanh, tiết kiệm điện, hạn chế rác thải nhựa, sử dụng năng lượng sạch và đặc biệt là giữ gìn môi trường sống quanh mình. Bên cạnh đó, Nhà nước và các tổ chức chức năng cần tăng cường kiểm soát hoạt động sản xuất, xử lý nghiêm những hành vi hủy hoại môi trường, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.
Có thể khẳng định rằng, biến đổi khí hậu là vấn đề sống còn của nhân loại. Nếu không hành động ngay từ hôm nay, hậu quả sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn, đe dọa tương lai của nhiều thế hệ mai sau. Mỗi người hãy chung tay bảo vệ Trái Đất – ngôi nhà duy nhất của chúng ta – bằng những việc làm thiết thực, để thế giới này mãi xanh, sạch và đáng sống.
5. Nghị luận xã hội về hiện tượng biến đổi khí hậu mẫu 4
Có một câu nói được khá phổ biến thế này: Con người đối xử với thiên nhiên như thế nào thì thiên nhiên sẽ đối xử với con người như thế ấy. Với tốc độ tăng trưởng chóng mặt của các nền kinh tế, sự xuất hiện tràn lan của các khu công nghiệp và số lương ngày càng tăng lên của phương tiện giao thông, mặt trái của sự phát triển đang ngày càng đặt ra những thách thức khó giải quyết về môi trường đối với tất cả loài người trên địa cầu. Một trong những vấn đề nhức nhối nhất chính là biến đổi khí hậu.
Thực vậy, nhân loại đang đứng trước nguy cơ bị diệt vong do tác động của nạn ô nhiễm môi trường dẫn đến sự biến đổi khí hậu và những thiên tai gần đây như động đất, sóng thần, núi lửa… đang gây nên những hiểm họa khôn lường cho nhân loại. Các nhà khoa học gọi chung nguồn gốc của những vấn đề ấy là Biến đối khí hậu. Vậy thực chất biến đổi khí hậu là gì? Theo định nghĩa của Công ước Khung Liên Hiệp Quốc, biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu, được quy định trực tiếp hay gián tiếp là do hoạt động của con người làm thay đổi thành phần khí quyển, và đóng góp thêm vào sự biến động khí hậu tự nhiên quan sát được trong khoảng thời gian so sánh được.
Có rất nhiều biểu hiện của việc khí hậu bị biến đổi. Đặc trưng nhất là sự nóng lên toàn cầu. Sự nóng lên toàn cầu được thể hiện rất rõ ràng với việc nhiệt độ trái đất ngày càng nóng lên gây hiện tượng El-nino, sự tan băng trên diện rộng và mực nước biển dâng cao bất bình thường. Điều này gây nên những hậu quả không thể lường trước được đến chính đời sống con người trên mọi quốc gia hay vùng lãnh thổ.
Nguyên nhân trực tiếp gây nên những điều đó là hiệu ứng nhà kính. Theo các nghiên cứu, hiệu ứng nhà kính tự nhiên giúp duy trì và phát triển sự sống ở trái đất. Nhưng dưới tác động của khí thải xả ra môi trường trong hoạt động sản xuất, phát triển công nghiệp, hiệu ứng nhà kính có diễn biến phức tạp và biến đổi theo hướng tiêu cực. Vậy nhưng đó chỉ là nguyên nhân trên bề mặt. Nguyên nhân sâu xa, là nguồn cơn của mọi chuyện lại chính là do con người. Sự tác động của con người tới thiên nhiên như: chặt phá rừng mất cân bằng sinh thái, sử dụng hóa chất như thuốc sâu, thuốc cỏ thiếu khoa học, rồi khói và chất thải công nghiệp, chất thải đô thị xả trực tiếp ra môi trường bên ngoài mà không qua xử lí đã làm thủng tầng ozon gây nên hiệu ứng nhà kính và tình trạng nóng dần lên của trái đất. Con người không ngừng xây dựng, đục khoét trái đất, xây hầm, khai thác mỏ làm biến dạng lớp vỏ trái đất. Con người với những hận thù, tham vọng bá chủ thế giới, không ngừng chạy đua vũ trang, sản xuất vũ khí hóa học, bom đạn, gây chiến tranh liên miên…
Tất cả việc làm của con người sẽ dẫn đến sự giận dữ của thiên nhiên và báo hiệu sự diệt vong của trái đất. Rồi đến một ngày nào đó, nhân loại sẽ bị diệt vong do chính những việc làm mà mình gây ra. Và điều đó đang xảy ra ngay trong chính cuộc sống của chúng ta, diễn ra hàng ngày, hàng giờ. Trước tiên, biến đổi khí hậu và lượng cacbon dioxite ngày càng tăng cao đang thử thách các hệ sinh thái của chúng ta. Hậu quả là thiếu hụt nguồn nước ngọt, không khí bị ô nhiễm nặng, năng lượng và nhiên liệu khan hiếm. Và kéo theo là hàng loạt các vấn đề y tế, xã hội liên quan khác không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của chúng ta mà còn là vấn đề sinh tồn. Không chỉ vậy, nhiệt độ Trái Đất tăng cao bất thường đang làm cho các loài sinh vật biến mất hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Khoảng 50% các loài động thực vật sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng vào năm 2050 nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm từ 1,1 đến 6,4 độ C nữa. Sự mất mát này là do mất môi trường sống vì đất bị hoang hóa, do nạn phá rừng và do nước biển ấm lên. Các nhà sinh vật học nhận thấy đã có một số loài động vật di cư đến vùng cực để tìm môi trường sống có nhiệt độ phù hợp. Ví dụ như là loài cáo đỏ, trước đây chúng thường sống ở Bắc Mỹ thì nay đã chuyển lên vùng Bắc cực.
Về kinh tế: Các thiệt hại về kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra cũng ngày càng tăng theo nhiệt độ trái đất. Các cơn bão lớn làm mùa màng thất bát, tiêu phí nhiều tỉ đô la; ngoài ra, để khống chế dịch bệnh phát tán sau mỗi cơn bão lũ cũng cần một số tiền khổng lồ. Khí hậu càng khắc nghiệt càng làm thâm hụt các nền kinh tế.Các tổn thất về kinh tế ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống. Người dân phải chịu cảnh giá cả thực phẩm và nhiên liệu leo thang; các chính phủ phải đối mặt với việc lợi nhuận từ các ngành du lịch và công nghiệp giảm sút đáng kể, nhu cầu thực phẩm và nước sạch của người dân sau mỗi đợt bão lũ rất cấp thiết, chi phí khổng lồ để dọn dẹp đống đổ nát sau bão lũ, và các căng thẳng về đường biên giới.
Chưa bao giờ giới y học lại bất lực trước các chủng loại virus, vi khuẩn như hiện nay. Nhiệt độ tăng cùng với lũ lụt và hạn hán đã tạo điều kiện thuận lợi cho các con vật truyền nhiễm như muỗi, ve, chuột,… sinh sôi nảy nở, truyền nhiễm bệnh gây nguy hại đến sức khỏe của nhiều bộ phận dân số trên thế giới. Tổ chức WHO đưa ra báo cáo rằng các dịch bệnh nguy hiểm đang lan tràn ở nhiều nơi trên thế giới hơn bao giờ hết. Những vùng trước kia có khí hậu lạnh giờ đây cũng xuất hiện các loại bệnh nhiệt đới.Hàng năm có khoảng hơn 150 ngàn người chết do các bệnh có liên quan đến biến đổi khí hậu, từ bệnh tim do nhiệt độ tăng quá cao, đến các vấn đề hô hấp và tiêu chảy ảnh hưởng đến một bộ phận không nhỏ dân số thế giới. Thậm chí ở một số quốc gia đã có sự xuất hiện của vi khuẩn kháng kháng sinh gây rối loạn cho việc nghiên cứu vắc-xin phòng bệnh. Ngay cả ở Việt Nam, chúng ta cũng đang cùng chung một số phận như vậy.
Trong khi đang chờ đợi những quyết sách ở các cuộc họp bàn của các nhà khoa học, các nguyên thủ quốc gia, mỗi người trong chúng ta hãy tự cứu lấy mình bằng cách chung tay bảo vệ môi trường thông qua những hành động thiết thực: Không đốt phá rừng, khai thác khoáng sản một cách bừa bãi, gây huỷ hoại môi trường, làm mất cân bằng sinh thái. Không thải dầu, mỡ, hóa chất độc hại, chất phóng xạ quá giới hạn cho phép, các chất thải, xác động vật, thực vật, vi khuẩn, siêu vi khuẩn độc hại và gây dịch bệnh vào nguồn nước; không chôn vùi, thải vào đất các chất độc hại quá giới hạn cho phép; các quốc gia cam kết không sử dụng và sản xuất vũ khí hóa học, không gây chiến tranh; nếu dùng điện hạt nhân phải có quy trình chặt chẽ để bảo quản tránh sự cố khủng khiếp có thể xảy đến bất cứ lúc nào.Nhà nước phải xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm…Đặc biệt cần nâng cao ý thức cũng như kiến thức bảo vệ môi trường cho học sinh, sinh viên – lứa tuổi gánh vác trên mình trọng trách của đất nước trong tương lai không xa.
Để có một tương lai tươi sáng, việc khắc phục và cải tạo thiên nhiên cần đặt lên hàng đầu. Con người nên nhớ chỉ một hành động rất nhỏ của mình cũng có thể đẩy trái đất đi đến ngày tận thế. Đồng thời cả nhân loại phải cùng chung tay giải quyết biến đổi khí hậu – một vấn đề toàn cầu chứ không phải vấn đề của riêng quốc gia hay cá nhân nào khác.
Mời bạn đọc cùng tải về bản PDF để xem đầy đủ nội dung
