Giáo án Mĩ thuật 6 7 8 9 Kết nối tri thức có tích hợp Năng lực số

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

- Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh trên máy chiếu

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

- Trong cuộc sống hằng ngày, em đã được biết đến hoặc đã từng nhìn thấy một số loại sản phẩm mĩ thuật nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS quan sát trên màn hình và thực hiện yêu cầu

- GV theo dõi, hỗ trợ nếu cần thiết

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện

- HS: Làm việc cá nhân (quan sát, chia sẻ, trả lời).

- Báo cáo kết quả : Một số loại sản phẩm Mĩ thuật: tranh vẽ, điêu khắc, chạm khắc.

- HS khác theo dõi, phát hiện bổ sung.

Bước 4: Giáo viên kết luận

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

- GV giới thiệu bài học

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV giao nhiệm vụ

* GV tổ chức cho HS quan sát và trả lời câu hỏi:

+ Kể tên một số thể loại mĩ thuật tạo hình và ứng dụng?

+ Đặc điểm của các thể loại mĩ thuật tạo hình, mĩ thuật ứng dụng là gì?

* GV cho HS trả lời câu hỏi:

- GV cho học suy nghĩ và trả lời các câu hỏi như sau:

+ Không gian hội họa, đồ họa tranh in có gì khác so với không gian trong điêu khắc?

+ Mĩ thuật tạo hình khác cơ bản mĩ thuật ứng dụng điểm nào?

+ Qua sản phẩm minh hoạ trong sgk Mĩ thuật 6, trang 6, hãy so sánh Thiết kế đồ hoạ khác gì với sản phẩm của thể loại Thiết kế thời trang?

+ GV hd chia nhóm về nhà tìm hiểu đặc điểm của 2 loại hình này. Học sinh sẽ trình bày vào tiết 2 của bài.

+ GV dẫn dắt: "Để hiểu sâu hơn về sự khác biệt này, các nhóm hãy cùng thực hiện một nhiệm vụ tìm kiếm thông tin nhé. Chúng ta sẽ sử dụng các công cụ số để khám phá thế giới mỹ thuật một cách hiệu quả hơn."

+ GV giao nhiệm vụ trên phiếu học tập số qua Zalo: "Sử dụng Google Search hoặc IronAI để tìm kiếm thông tin, hình ảnh về đặc điểm của Thiết kế đồ họa và Thiết kế thời trang. Mỗi nhóm tổng hợp kết quả vào một trang Google Docs/Canva, ghi rõ nguồn thông tin đã tham khảo."

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc nhóm để thực hiện nhiệm vụ:
+ Phân công: Nhóm trưởng phân công thành viên tìm kiếm thông tin, thành viên tổng hợp, thành viên thiết kế trang trình bày.
+ Thực hành: Sử dụng từ khóa như "đặc điểm thiết kế đồ họa", "thiết kế thời trang là gì" để tìm kiếm trên Google Search/IronAI. Lựa chọn hình ảnh minh họa phù hợp, lưu lại đường link nguồn.
+ Tổng hợp: Cả nhóm cùng thảo luận, chắt lọc thông tin và đưa vào trang Google Docs/Canva chung của nhóm.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả

- Các nhóm khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Giáo viên kết luận

- GV đánh giá, nhận xét

+ GV bổ sung thêm: Những tác phẩm trong lĩnh vực MTTH thường sử dụng yếu tố và nguyên lí tạo hình như: đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục,… để thể hiện ý tưởng, quan điểm của người nghệ sĩ trước thiên nhiên, cuộc sống. Những sản phẩm trong lĩnh vực MTƯD thường gắn với sản xuất công nghiệp và cuộc sống như các sản phẩm: trang phục, bìa sách, đồ lưu niệm, bao bì sản phẩm, đồ dùng,….

I. Quan sát:

- Ảnh chụp một số TPMT thuộc thể loại Mĩ thuật tạo hình và ứng dụng.

a, Mĩ thuật tạo hình:

- Gồm các thể loại: Hội họa, Đồ họa

(intranh), Điêu khắc(phù điêu, tượng)

- Đặc điểm: sử dụng những yếu tố tạo hình như: đường nét, màu sắc, hình khối, không gian, bố cục....để thể hiện ý tưởng, quan điểm của người nghệ sĩ trước thiên nhiên, cuộc sống.

b, Thể loại Mĩ thuật ứng dụng:

- Gồm các thể loại: TK đồ họa, thiết kế công nghiệp, thiết kế thời trang…

- Đặc điểm: sử dụng yếu tố Mĩ thuật trong TK, tạo dáng sản phẩm như trang phục, bìa sách, đồ lưu niệm, bao bì sản phẩm, đồ dùng,...có tính ứng dụng gắn với SX công nghiệp, cuộc sống.

+ Không gian hội họa, đồ họa tranh in

: 2D (vẽ, in lên mặt phẳng) còn Không gian điêu khắc: 3D (tạo khối)

+ MTTH là vẽ, in, khắc tạc sản phẩm cho con người thưởng thức. Còn MTUD là làm đẹp cho sản phẩm để con người sử dụng dùng trong cuộc sống.

- Sự khác nhau giữa sản phẩm thiết kế đồ họa và thiết kế thời trang:

+ Thiết kế đồ họa: truyền tải thông điệp bằng chữ viết cùng với những hình ảnh đẹp, sử dụng các công cụ công nghệ đồ hoạ. Mỗi sản phẩm làm ra được tạo nên bởi sự kết hợp giữa ý tưởng sáng tạo và khả năng cảm nhận thẩm mỹ cá nhân (VD: Tranh cổ động, tranh biển quảng cáo chiếc áo dài VN…để con người nhìn nhận)

+ Thiết kế thời trang: sử dụng ứng dụng của thiết kế và thẩm mỹ tạo nên vẻ đẹp tự nhiên cho quần áo và phụ kiện (VD: tạo dáng áo dài, in vẽ con rồng lên áo…để con n

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

GV tổ chức Trò chơi "Mảnh ghép thời gian"

- GV chuẩn bị:

+ 2 hình ảnh lớn: Một bức tranh/tượng thời Cổ đại (ví dụ: Tranh tường Ai Cập hoặc tượng Hy Lạp) và một bức thời Trung đại (ví dụ: Tranh kính nhà thờ Gothic hoặc tranh thánh Byzantine).
+ Cắt mỗi bức tranh thành 4-6 mảnh ghép.

- Cách tiến hành:

+ Chia lớp thành 2 đội, phát các mảnh ghép đã bị xáo trộn.

+ Yêu cầu các đội lắp ghép lại thành bức tranh hoàn chỉnh trong 2 phút.

+ Đội ghép nhanh nhất sẽ giành quyền trả lời câu hỏi: Em có nhận xét gì về màu sắc, trang phục hoặc chủ đề của bức tranh đội mình vừa ghép?

- Hs tham gia trò chơi và trả lời câu hỏi của GV

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS

- GV dẫn dắt vào bài: "Các em có thể thấy bức tranh số 2 mang một màu sắc hoàn toàn khác biệt với những gì chúng ta đã học ở thời Cổ đại. Đó chính là thế giới nghệ thuật đầy sắc màu tôn giáo và kiến trúc độc đáo của thời kì Trung đại. Hôm nay chúng ta sẽ cùng khám phá thế giới đó qua Bài 1."

- Câu trả lời của HS

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Phương án 1

- GV giao cho mỗi nhóm sử dụng máy tính hoặc điện thoại thông minh để tìm kiếm hình ảnh, thông tin về di sản mĩ thuật tạo hình trên thế giới thời kì trung đại (phương Tây và phương Đông) trên Internet (1.1.TC1a) và trình bày trước lớp theo hình thức trình chiếu PowerPoint hoặc giấy A0 đính trên bảng.

- GV có thể gợi ý một số nội dung trình bày sau:

+ Di sản mĩ thuật thời kì trung đại xuất hiện được xác định là khoảng thời điểm nào?
+ Mĩ thuật thời kì này có nhiệm vụ chính là gì?

+ Tạo hình thời kì này có gì nổi bật?
Phương án 2

- GV hướng dẫn HS mở SGK Mĩ thuật lớp 7, trang 5 – 6, quan sát ảnh minh hoạ về các di sản mĩ thuật tạo hình thời kì trung đại trên thế giới và yêu cầu HS lựa chọn một di sản mình yêu thích để trình bày, trong đó phân tích đặc điểm cơ bản của mĩ thuật thời kì này.

- GV gợi ý tìm hiểu một số đặc điểm sau:
+ Tạo hình của di sản như thế nào?

+ Di sản thể hiện điều gì?

+ Chất liệu thể hiện là gì?

Lưu ý:

- Khi HS trả lời, GV ghi tóm tắt các ý kiến của HS lên bảng (không đánh giá).
- GV sử dụng thêm một số hình ảnh minh hoạ di sản mĩ thuật thời kì này để giúp HS có thêm những hình ảnh liên hệ, qua đó làm rõ hơn đặc điểm của di sản mĩ thuật thời kì trung đại.

Kiến thức cơ bản và hiểu biết ban đầu của HS về di sản mĩ thuật tạo hình thời kì trung đại trên thế giới.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

GV yêu cầu HS quan sát bức tranh “Hai thiếu nữ và em bé” ( Tô Ngọc Vân) và đặt câu hỏi:

+ Em hãy cho biết trong bức tranh, nhân vật nào là trung tâm?

+ Hình tượng con người được khắc hoạ như thế nào thông qua bức tranh?

- HS quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS

- GV dẫn dắt vào bài: “ Con người luôn là chủ thể trung tâm của cuộc sống và trong nghệ thuật. Các nghệ sĩ thường khắc hoạ chân dung, hình ảnh con người thông qua nhiều hình thức khác nhau, tạo sự chân thực, sinh động cho từng tác phẩm. Để tìm hiểu rõ hơn hình tượng con người trong lĩnh vực nghệ thuật, chúng ta cùng đến với bài 1: Hình tượng con người trong sáng tạo mĩ thuật.”

- Câu trả lời của HS

+ Nhân vật trung tâm: Hình ảnh 3 nhân vật xuất hiện trong bức tranh, người chị mặc áo dài vàng ngồi trên chõng tre, người em gái mặc áo dài trắng và cậu bé đang ngồi chơi bên cạnh. Ba nhân vật được sắp xếp theo hình tam giác, tạo cảm giác vững chãi, ấm áp và trọn vẹn.

+ Bức tranh hiện ra một góc nhà ấm cúng với 3 nhân vật:

* Hình tượng hai thiếu nữ Hà Thành

Vẻ đẹp thanh tao: Hai cô gái mang vẻ đẹp dịu dàng, nền nã đặc trưng của thiếu nữ tư sản thành thị Hà Nội xưa.

Trang phục: Họ mặc áo dài tân thời (áo dài Lê Phổ), tôn lên vóc dáng mảnh mai, thanh thoát.

Tư thế: Dáng ngồi khép nép, cử chỉ nhẹ nhàng thể hiện sự gia giáo, đoan trang và thanh lịch.

Tâm trạng: Gương mặt họ toát lên vẻ thâm trầm, phẳng lặng, có chút mơ màng và đượm buồn – một nét tâm trạng điển hình của trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám.

Hình tượng em bé nũng nịu

Trung tâm tình cảm: Em bé ngồi ở giữa, mặc chiếc áo yếm truyền thống, đang chơi đùa bên hiên nhà.

Sự ngây thơ: Trái ngược với nét tĩnh lặng của hai thiếu nữ, em bé mang lại sự sinh động, hồn nhiên và tràn đầy sức sống cho bức tranh.

Sự chở che: Hai người chị/người mẹ hướng ánh mắt và đôi tay về phía đứa trẻ, thể hiện tình yêu thương, sự che chở và gắn kết gia đình thiêng liêng.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Tìm hiểu hình tượng con người trong tác phẩm hội hoạ, điêu khắc

Phương án 1
- GV giao mỗi nhóm HS chuẩn bị tư liệu làm bài thuyết trình trước lớp.

Sử dụng Google Images để thu thập hình ảnh, thông tin về tác phẩm và thiết kế bài trình chiếu PowerPoint giới thiệu về hình tượng nhân vật mà nhóm yêu thích qua các gợi ý: (3.1.TC2a)
+ Tên tác giả;

+ Tên tác phẩm;

- Một số thông tin liên quan đến tạo hình nhân vật: đường nét, màu sắc, tả thực – cách điệu; trừu tượng – cụ thể; toàn thân – bán thân,…

-Mỗi nhóm trình bày trong 5 phút.

- GV đánh giá theo sự tham gia của các thành viên trong nhóm.

Phương án 2

- GV hướng dẫn HS mở SGK Mĩ thuật 8, trang 5, 6 quan sát và tìm hiểu một số tác phẩm hội hoạ, điêu khắc và trình bày trên cơ sở câu hỏi định hướng trong SGK.

- Mỗi nhóm sẽ trình bày về một TPMT trên cơ sở phân tích trực tiếp trên hình minh hoạ trong sách.
- GV mở rộng thêm thông tin liên quan đến cách tạo hình nhân vật, xây dựng hình tượng con người trong TPMT qua các tranh/ ảnh (nếu có),…

- GV chốt ý:

+ Có nhiều cách xây dựng hình tượng con người trong sáng tạo mĩ thuật;

+ Mỗi cách tạo hình nhân vật có đặc điểm và thể hiện những phong cách sáng tạo riêng của mỗi nghệ sĩ.

- Sản phẩm sưu tầm của các nhóm

- Phần thuyết trình của nhóm

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

- GV cho HS tìm hiểu về một số tranh kí hoạ thể hiện dáng người bằng chất liệu chì, màu nước, SGK Mĩ thuật 8, trang 6, 7.

- HS tìm hiểu, GV lưu ý HS cách vẽ dáng người nên đi từ tổng thể cho đến chi tiết và bắt đầu từ những nét đơn giản, có tính khái quát.

- GV cho HS tìm hiểu và nêu các bước kí hoạ dáng người, SGK Mĩ thuật 8, trang 7.

- GV cho HS trả lời câu hỏi và tìm hiểu một số thông tin về tỉ lệ cơ thể trong SGK Mĩ thuật 8, trang 8.

Đồng thời, HS có thể sử dụng máy tính có internet để tra cứu thêm các hình ảnh, video hướng dẫn tìm hiểu về tỉ lệ cơ thể người, nhằm hỗ trợ cho bài vẽ. (1.1.TC2a)

- GV chốt ý trước khi HS thực hiện bài vẽ dáng người.

- Dùng nét thể hiện các hướng chính, những đường xung quanh của mẫu vẽ;
- Từ những nét khái quát, quan sát để thể hiện hình dáng của mẫu vẽ. Bước này cần lưu ý đến tỉ lệ tương quan giữa các bộ phận trên cơ thể mẫu vẽ;

- Lựa chọn và thể hiện một số đặc điểm riêng của mẫu vẽ;

- Thể hiện một số sắc độ và hoàn thiện mẫu vẽ.

- Tranh kí hoạ dáng người bằng chất liệu chì, màu nước

- Câu trả lời của HS

- Video hướng dẫn tìm hiểu về tỉ lệ cơ thể người

- Bài vẽ kí hoạ dáng người của HS

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

- Thông qua SPMT của cá nhân/ nhóm ở hoạt động Thể hiện, GV cho HS thực hiện thảo luận theo câu hỏi trong SGK Mĩ thuật 8, trang 8.

- GV yêu cầu HS chụp ảnh bài vẽ dáng người của mình và chia sẻ lên nhóm Zalo hoặc Padlet của lớp để các bạn dễ dàng quan sát, nhận xét chéo. (2.2.TC2a)
- GV đưa ra một số nhận xét lưu ý đối với một số bài vẽ dáng người ở các mức độ khác nhau, giúp HS nhận biết về cách kí hoạ dáng người ở mức độ đơn giản.
- Quá trình thảo luận, GV có thể đưa thêm các gợi ý dựa theo SPMT thực tế để HS nhận biết rõ hơn về cách kí hoạ dáng người hiệu quả hơn.

- Ý kiến thảo luận của các nhóm

- Ảnh chụp bài vẽ kí hoạ dáng người của HS

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

Trò chơi "Mảnh ghép nghệ thuật"

Thời gian: 5 phút.

Hình thức: Hoạt động cả lớp.

Chuẩn bị:

Phần A: 2 bức ảnh chụp thực tế (ví dụ: một góc phố cổ Hà Nội, cảnh người dân gặt lúa trên đồng).

Phần B: 2 tác phẩm mĩ thuật nổi tiếng vẽ về đề tài đó (ví dụ: Tranh phố phái của họa sĩ Bùi Xuân Phái, tranh "Ngày mùa" của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung). Giáo viên cắt các bức tranh này thành các mảnh ghép kỹ thuật số hoặc tranh giấy.

Cách tiến hành:

- Giáo viên lật mở từng mảnh ghép để học sinh đoán xem tác phẩm mĩ thuật đó đang vẽ về khung cảnh đời thực nào.

- Đặt câu hỏi ngắn: Em thấy bức tranh mĩ thuật khác với ảnh chụp thực tế ở điểm nào? (Màu sắc, cảm xúc, đường nét...)

Dẫn dắt của giáo viên: "Tác phẩm mĩ thuật không phải là một chiếc máy ảnh sao chép y nguyên thực tế. Thấu qua lăng kính của người nghệ sĩ, vẻ đẹp cuộc sống trở nên lung linh, cô đọng và giàu cảm xúc hơn. Chúng ta hãy cùng vào bài học hôm nay để khám phá lăng kính kỳ diệu đó."

HS lắng nghe, quan sát và khởi động theo hướng dẫn của GV (cá nhân hoặc nhóm).

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

Phương án 1

– GV giao mỗi nhóm HS sử dụng công cụ tìm kiếm trên internet để lựa chọn, đánh giá độ tin cậy của thông tin và hình ảnh tác phẩm mĩ thuật thể hiện vẻ đẹp cuộc sống (1.2.TC2a) để chuẩn bị tư liệu làm bài thuyết trình trước lớp bằng hình thức PowerPoint qua các gợi ý:

+ Tên tác giả;

+ Tên tác phẩm;

+ Một số thông tin liên quan đến bố cục, hoà sắc.
[Tích hợp GDQPAN]: Gợi ý HS chú ý quan sát các tác phẩm thể hiện cảnh thanh bình của quê hương, hình ảnh các lực lượng đang làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh, bảo vệ chủ quyền biển đảo.
– Mỗi nhóm trình bày trong 5 phút.

– GV đánh giá theo sự tham gia của các thành viên trong nhóm.

Phương án 2

– GV hướng dẫn HS mở SGK Mĩ thuật 9, trang 5, 6 quan sát và tìm hiểu một số TPMT và trình bày trên cơ sở câu hỏi định hướng trong SGK.
– Mỗi nhóm sẽ trình bày về một TPMT trên cơ sở phân tích trực tiếp trên hình minh hoạ trong sách.
– GV mở rộng thêm thông tin liên quan đến cách xây dựng bố cục, lựa chọn hoà sắc trong TPMT,…
– GV chốt ý:

+ Có nhiều cách lựa chọn phương thức thể hiện và khai thác vẻ đẹp từ cuộc sống trong sáng tạo mĩ thuật;

+ Mỗi cách xây dựng bố cục, lựa chọn hoà sắc đều thể hiện những phong cách sáng tạo riêng của mỗi hoạ sĩ.

+ Việc lựa chọn hình thức thể hiện theo ý đồ tạo hình và khả năng thực hiện của bản thân phù hợp. Mỗi hình thức thể hiện đều có ngôn ngữ riêng và tạo sự hấp dẫn về mặt thị giác.

− HS/nhóm HS truy cập internet tìm kiếm tư liệu TPMT và thực hành tạo bài trình chiếu PowerPoint (3.1.TC2a) để diễn thuyết trước lớp theo gợi ý, định hướng của GV.

− Khi HS/nhóm HS trình bày, HS/nhóm HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi để làm rõ hơn nội dung trình bày (nếu cần thiết).

− HS/nhóm HS tìm hiểu, trao đổi, thảo luận các thông tin theo câu hỏi định hướng trong SGK và lựa chọn một TPMT để trình bày.
− Khi HS/nhóm HS trình bày, HS/nhóm HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi để làm rõ hơn những thông tin liên quan đến tác phẩm.
− HS lắng nghe, ghi nhớ và củng cố bằng cách thưởng thức một TPMT liên quan đến chủ đề.