Giáo án 12 Tiết Chuyên đề AI lớp 3 năm 2026 - 2027
Kế hoạch bài dạy 12 tiết AI lớp 3
Giáo án Chuyên đề AI lớp 3 được biên soạn theo Khung AI tại Quyết định 2422, cung cấp các nội dung học tập phù hợp với học sinh lớp 3. Tài liệu giúp học sinh bước đầu tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo, nhận biết một số ứng dụng của AI và vận dụng kiến thức vào những tình huống gần gũi trong học tập, cuộc sống.
Mô tả tài liệu: Tài liệu này có 3 bộ như sau:
Bộ 1 - Tích hợp NLS:
- Bài 1: Dữ liệu trong cuộc sống
- Bài 2: Máy hiểu dữ liệu
- Bài 3: Dữ liệu giúp máy dự đoán
- Bài 4: Bảng ghim dự đoán
- Bài 5: Quyết định dựa trên dữ liệu
- Bài 6: Máy quyết định có giống em không?
- Bài 7: Máy có dự đoán sai không?
- Bài 8: Em giúp máy thông minh hơn
- Bài 9: Mô hình máy suy luận
- Bài 10: Hoạt động của máy suy luận
- Bài 11: AI hay con người chịu trách nhiệm?
- Bài 12: Con người và máy thông minh cùng kết hợp
Bộ 2 - soạn 2 cột:
- Bài 1: AI hỗ trợ em học tập
- Bài 2: Không phụ thuộc hoàn toàn vào AI
- Bài 3: Suy nghĩ kĩ trước khi dùng AI
- Bài 4: AI trong trường học
- Bài 5: AI có thể sai – em cần kiểm tra
- Bài 6: Phân biệt thật và giả
- Bài 7: Cùng máy thông minh làm việc tốt
- Bài 8: Dữ liệu là gì?
- Bài 9: Nếu… thì… – AI dựa trên luật
- Bài 10: AI học máy như thế nào?
- Bài 11: AI học từ những ví dụ nào?
- Bài 12: Dữ liệu tốt - AI tốt
Bộ 2 - soạn ngang, không chia cột, không tích hợp:
- Bài 1: Dữ liệu trong cuộc sống
- Bài 2: Máy hiểu dữ liệu
- Bài 3: Dữ liệu giúp máy dự đoán
- Bài 4: Bảng ghim dự đoán
- Bài 5: Quyết định dựa trên dữ liệu
- Bài 6: Máy quyết định có giống em không?
- Bài 7: Máy có dự đoán sai không?
- Bài 8: Em giúp máy thông minh hơn
- Bài 9: Mô hình máy suy luận
- Bài 10: Hoạt động của máy suy luận
- Bài 11: AI hay con người chịu trách nhiệm?
- Bài 12: Con người và máy thông minh cùng kết hợp.
Giáo án Trí tuệ nhân tạo AI lớp 3 - Bộ 1
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
BÀI 1. DỮ LIỆU TRONG CUỘC SỐNG
Môn: Tin học (AI) - Lớp 3 (2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Nhận biết được dữ liệu từ những tình huống quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày.
- Biết cách ghi lại dữ liệu thông qua quan sát và đếm.
- Nhận biết được dữ liệu có thể được mô tả bằng hình ảnh (biểu đồ tranh, biểu đồ cột).
2. Năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ, tự học: Tự giác quan sát, đếm và ghi lại dữ liệu theo yêu cầu của GV.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, thảo luận, chia sẻ kết quả quan sát với bạn trong nhóm, trong các trò chơi tập thể.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách ghi lại dữ liệu phù hợp (số, chữ, hình ảnh) với từng tình huống thực tế.
* Năng lực Tin học:
- NLc (Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin): Biết dùng cách quan sát, đếm để thu thập dữ liệu; lựa chọn hình thức ghi lại dữ liệu phù hợp.
- NLd (Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học): Bước đầu sử dụng thiết bị số (máy tính bảng/điện thoại, phần mềm trình chiếu) để quan sát, trình bày, vẽ biểu đồ đơn giản.
* Năng lực số:
- 1.1.NC1a: Bước đầu sử dụng thiết bị số (máy tính bảng, điện thoại, ti vi) dưới sự hướng dẫn của GV/phụ huynh để quan sát hình ảnh, tra cứu thông tin đơn giản (dự báo thời tiết).
- 1.2.NC1a: Bước đầu chọn lọc thông tin cần thiết (ví dụ: nhiệt độ cao nhất trong ngày) từ nguồn thông tin số.
- 2.2.NC1a: Chia sẻ được kết quả quan sát, đếm (bằng lời nói, ảnh chụp sản phẩm) với bạn/nhóm.
- 3.1.NC1a: Bước đầu tạo được sản phẩm số đơn giản (bảng dữ liệu, biểu đồ tranh) bằng phần mềm trình chiếu/vẽ dưới sự hướng dẫn của GV.
- 6.1.NC1a: Sử dụng phần mềm trắc nghiệm trực tuyến (Quizizz/Wordwall) để tự kiểm tra, củng cố kiến thức.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Tích cực quan sát, đếm cẩn thận, hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Trung thực: Ghi lại đúng dữ liệu đã quan sát được, không thêm bớt số liệu.
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm với công việc chung của nhóm khi thu thập, ghi chép, trình bày dữ liệu.
- Ham học hỏi: Yêu thích tìm hiểu, khám phá dữ liệu quanh mình.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV:
- SGK, SGV, Kế hoạch bài dạy.
- Máy tính, máy chiếu/ti vi; tranh ảnh minh hoạ (mâm cỗ Trung thu, đội kéo co, các loại quả táo/hồng/cam).
- Thẻ số, thẻ chữ, bảng nhóm, bút dạ, bảng con.
- Mã QR/đường link trò chơi Quizizz hoặc Wordwall (có phiếu trắc nghiệm giấy thay thế nếu lớp không có thiết bị).
- Phiếu học tập Luyện tập (Bài 1, 2, 3) và bảng theo dõi nhiệt độ tuần (Vận dụng).
2. Đối với HS:
- SGK, vở ghi, bút chì, bút màu.
- Thẻ Đúng/Sai hoặc thẻ chữ cái A, B, C, D.
- Thiết bị số theo nhóm (nếu có): máy tính bảng/điện thoại có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1: DỮ LIỆU TRONG CUỘC SỐNG VÀ CÁCH GHI LẠI DỮ LIỆU
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú, dẫn dắt HS vào bài học thông qua trò chơi quan sát - đếm gần gũi, quen thuộc với HS.
b) Nội dung: HS tham gia trò chơi “Đội nào tinh mắt”, quan sát tranh và trả lời câu hỏi khởi động trong SGK (Hình 1 - tr7).
c) Sản phẩm: HS bước đầu nhận ra rằng việc đếm số bạn chọn táo/hồng/cam chính là một cách thu thập thông tin (dữ liệu).
d) Tổ chức thực hiện:
Trò chơi: “ĐỘI NÀO TINH MẮT”
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chia lớp thành các đội (theo tổ), chiếu Hình 1 (SGK - tr7): tình huống chuẩn bị mâm cỗ Trung thu, mỗi bạn chọn một loại quả yêu thích (táo, hồng, cam).
- GV phổ biến luật chơi: Trong 30 giây, các đội quan sát tranh, đếm số bạn chọn táo, số bạn chọn hồng, số bạn chọn cam rồi giơ bảng con ghi kết quả. Đội đếm đúng và nhanh nhất được thưởng 1 ngôi sao.
- GV nêu câu hỏi: Loại quả nào được các bạn tổ 1 chọn nhiều nhất? Em có cách nào để ghi lại những điều mình biết được qua tình huống trên?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Các đội quan sát, đếm, thảo luận nhanh trong nhóm và ghi kết quả vào bảng con.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các đội giơ bảng con; GV mời 1-2 đội trình bày cách đếm và kết quả (4 bạn chọn táo, 2 bạn chọn hồng, 3 bạn chọn cam ⇒ táo được chọn nhiều nhất).
- HS trả lời câu hỏi thứ hai: có thể ghi lại bằng cách viết số, viết chữ hoặc vẽ hình.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, tuyên dương đội thắng cuộc, dẫn dắt: “Những con số các em vừa đếm được chính là dữ liệu. Vậy dữ liệu là gì và có những cách nào để ghi lại dữ liệu? Chúng ta cùng tìm hiểu qua Bài 1: Dữ liệu trong cuộc sống.”
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Dữ liệu trong cuộc sống
a) Mục tiêu: HS nhận biết được dữ liệu từ những tình huống quen thuộc trong cuộc sống.
b) Nội dung: HS quan sát Hình 2, Hình 3 (SGK - tr8), thảo luận nhóm đôi, tham gia trò chơi “Thám tử dữ liệu” để rút ra khái niệm dữ liệu.
c) Sản phẩm: HS nêu được khái niệm: những gì thu thập được khi quan sát, đếm, hỏi,... đều là dữ liệu.
d) Tổ chức thực hiện:
|
HĐ CỦA GV VÀ HS |
SẢN PHẨM DỰ KIẾN |
NLS |
|
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV tổ chức trò chơi “Thám tử dữ liệu”: chiếu Hình 2 (đội kéo co, đội cổ vũ) và Hình 3 (số lượng táo, hồng, cam); các nhóm đóng vai “thám tử nhỏ” đi tìm những con số/thông tin ẩn trong tranh trong 1 phút, ghi vào phiếu nhóm. - Gợi ý tìm: Đội kéo co có bao nhiêu bạn áo đỏ, áo trắng? Đội cổ vũ có bao nhiêu bạn áo vàng, áo đỏ, áo trắng? Có bao nhiêu quả táo, hồng, cam? - GV hỏi: Những con số, thông tin các “thám tử” vừa tìm được, người ta gọi chung là gì? - GV giới thiệu khái niệm dữ liệu; nhấn mạnh dữ liệu có mặt ở khắp mọi nơi trong cuộc sống (khi mua sắm, khi chơi thể thao, khi đi học,...). - GV cho HS liên hệ thực tế: kể một tình huống ở lớp/ở nhà mà em có thể thu thập được dữ liệu (đếm số bạn nam, bạn nữ; đếm số quyển sách trên giá,...). Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS quan sát tranh, thảo luận nhóm đôi, hoàn thành phiếu “Thám tử dữ liệu”. - GV quan sát, hỗ trợ các nhóm. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - Đại diện nhóm trình bày kết quả tìm được; nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV chốt kiến thức, ghi bảng khái niệm dữ liệu; tuyên dương nhóm “thám tử” xuất sắc nhất. |
1. Dữ liệu trong cuộc sống Những gì chúng ta thu thập được khi quan sát, đếm, hỏi,... từ một tình huống cụ thể đều được coi là dữ liệu. Ví dụ: Đội kéo co: 3 bạn áo đỏ, 3 bạn áo trắng. Đội cổ vũ: 2 bạn áo vàng, 2 bạn áo đỏ, 4 bạn áo trắng. Táo: 4 quả, Hồng: 2 quả, Cam: 3 quả. ⇒ Dữ liệu có mặt ở khắp mọi nơi trong cuộc sống của chúng ta. |
1.1.NC1a: HS quan sát hình ảnh minh hoạ trình chiếu (thiết bị số của GV) để tự khai thác thông tin, dữ liệu có trong tranh. |
...
Giáo án Trí tuệ nhân tạo AI lớp 3 - Bộ 2
TUẦN 1:
CHỦ ĐỀ A. TƯ DUY LẤY CON NGƯỜI LÀM TRUNG TÂM
BÀI 1: AI HỖ TRỢ EM HỌC TẬP (Tiết 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức, kĩ năng:
- Nhận biết được một số tình huống sử dụng AI hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập (học từ vựng, giải bài tập mĩ thuật, tìm kiếm tri thức).
- Nêu được cách sử dụng trợ lí học tập thông minh và ứng dụng học ngôn ngữ để hỗ trợ quá trình học tập hiệu quả.
2. Phát triển năng lực, phẩm chất:
2.1. Năng lực chung: Tự chủ và tự học (chủ động khám phá ứng dụng AI hỗ trợ học tập); Giao tiếp và hợp tác.
2.2. Năng lực đặc thù (AI): NLa (3.A1.1: Nhận biết tình huống sử dụng AI hỗ trợ học tập; 3.A1.2: Nêu cách sử dụng trợ lí học tập thông minh và ứng dụng ngôn ngữ; 3.A1.MR1: Thực hành sử dụng trợ lí học tập).
2.3. Phẩm chất: Chăm chỉ (tích cực rèn luyện học tập), Trách nhiệm (sử dụng công cụ học tập đúng mục đích).
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Giáo viên: Máy tính, máy chiếu, bài giảng điện tử minh họa trợ lí học tập thông minh (như ứng dụng phát âm tiếng Anh, phần mềm toán học tương tác).
2. Học sinh: Vở ghi, tài liệu học tập.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
|
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN |
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH |
|
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 phút) |
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 phút) |
|
- GV đưa ra tình huống: Bạn Nam muốn luyện phát âm chuẩn tiếng Anh nhưng ở nhà không có ai sửa giúp. Theo em, có ứng dụng công nghệ nào có thể lắng nghe và sửa phát âm cho bạn Nam không? - Dẫn dắt vào bài học mới. |
- HS lắng nghe và hăng hái đưa ra ý kiến: 'Có robot nói tiếng Anh ạ!', 'Có ứng dụng dịch trên điện thoại ạ!'. - Mở bài mới. |
|
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (15 phút) |
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (15 phút) |
...
Giáo án Trí tuệ nhân tạo AI lớp 3 - Bộ 3
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Môn: Trí tuệ nhân tạo – Lớp 3
BÀI 1. DỮ LIỆU TRONG CUỘC SỐNG
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Yêu cầu cần đạt của bài học
- Nêu được định nghĩa dữ liệu là những gì thu thập được khi quan sát, đếm hoặc hỏi từ một tình huống cụ thể.
- Liệt kê được các hình thức ghi lại dữ liệu (dạng số, dạng chữ, dạng hình ảnh).
- Giải thích được cách thể hiện thông tin so sánh qua biểu đồ cột (cột cao biểu diễn số lượng nhiều, cột thấp biểu diễn số lượng ít).
- Thực hiện được thao tác quan sát, đếm và ghi lại dữ liệu dưới dạng số, bảng hoặc biểu đồ tranh đơn giản.
Năng lực
- Năng lực đặc thù: Thu thập dữ liệu từ môi trường xung quanh; mô tả thông tin qua các dạng biểu đồ cơ bản.
- Năng lực toán học: Thống kê và trình bày dữ liệu đơn giản thông qua đếm và so sánh.
Phẩm chất
- Chăm chỉ: Hăng hái tham gia đếm, thu thập và ghi chép dữ liệu trong các hoạt động nhóm.
- Trách nhiệm: Tự giác hoàn thành nhiệm vụ thu thập thông tin cá nhân và chia sẻ kết quả chính xác.
II. THIẾT BỊ
Thiết bị của Giáo viên:
- Máy tính, máy chiếu.
- Hình ảnh minh họa trong sách giáo khoa (Hình 1 đến Hình 7) được phóng to.
- Bảng phụ viết sẵn tình huống "Mâm cỗ Trung thu".
- Mô hình biểu đồ cột lớn (khổ A0) bằng bìa cứng.
Đồ dùng học tập của Học sinh:
- Bộ thẻ hình quả (thẻ hình quả Táo, Hồng, Cam) - mỗi em 1 bộ nhỏ.
- Giấy A4, bút màu, bút chì.
- Bảng thống kê cá nhân (in sẵn cột: Đồ dùng - Số lượng - Dạng biểu tượng).
- Kéo, hồ dán (cho hoạt động vẽ/xé dán biểu đồ tranh).
Học liệu:
- Video ngắn hoặc tranh ảnh minh họa về các loại dữ liệu trong cuộc sống (dự báo thời tiết, thống kê học sinh).
III. TIẾN TRÌNH
Hoạt động: Mở đầu - "Mâm cỗ Trung thu" (5 phút)
Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh, giới thiệu tình huống thực tế chứa đựng dữ liệu thống kê.
Nội dung:
Giáo viên dẫn dắt vào tình huống trang trí mâm cỗ Trung thu. Học sinh thực hiện lựa chọn quả yêu thích.
Sản phẩm:
- Sự lựa chọn loại quả của học sinh.
- Câu trả lời nhận xét về số lượng quả được chọn nhiều nhất.
Tổ chức thực hiện:
Học sinh lắng nghe tình huống do Giáo viên kể: "Cả lớp chúng ta sẽ trang trí một mâm cỗ Trung thu lớn. Mỗi bạn hãy chọn một loại quả mình thích nhất (Táo, Hồng hoặc Cam) để góp vào mâm cỗ của tổ mình".
Giáo viên yêu cầu 5 đại diện của từng tổ giơ thẻ hình quả mình đã chọn (hoặc giơ tay) để đếm số lượng nhanh trên bảng phụ: Táo (4), Hồng (2), Cam (3).
Giáo viên hỏi: "Em thấy loại quả nào được nhiều bạn chọn nhất?"
Học sinh quan sát kết quả đếm, so sánh số lượng và trả lời: "Táo là loại quả được chọn nhiều nhất vì có 4 bạn chọn".
Giáo viên hỏi tiếp: "Nếu không đếm, em sẽ nhớ cách nào để ghi lại con số này cho lần sau?"
Học sinh suy nghĩ và đề xuất các cách ghi nhớ (viết số, vẽ hình, ghi vào vở).
Giáo viên kết luận: "Cách các em ghi lại những con số và thông tin vừa quan sát được gọi là dữ liệu. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chủ đề: Dữ liệu là gì?"
Hoạt động: Khám phá - "Săn tìm Dữ liệu" (10 phút)
Mục tiêu:
- Nêu được khái niệm dữ liệu.
- Nhận biết được dữ liệu dưới dạng số, chữ và hình ảnh.
...
Gợi ý thêm:
