Cho mẫu số liệu ghép nhóm với bộ ba tứ phân vị lần lượt là ;
;
Khi đó khoảng tứ phân vị của mẫu số liệu trên là
Khoảng tứ phân vị của mẫu số liệu là: .
Chào mừng các bạn đến với chuyên đề Bài tập tính phương sai và độ lệch chuẩn có đáp án – một phần quan trọng trong chương trình Thống kê và Xác suất lớp 12 và ôn thi THPT Quốc gia. Trong bài viết này, bạn sẽ được luyện tập với các dạng bài tập tiêu biểu, từ cơ bản đến nâng cao, kèm lời giải chi tiết. Đây là tài liệu hữu ích giúp bạn hiểu rõ bản chất của phương sai và độ lệch chuẩn, cũng như cách áp dụng công thức một cách chính xác và nhanh chóng trong quá trình làm bài.
Cho mẫu số liệu ghép nhóm với bộ ba tứ phân vị lần lượt là ;
;
Khi đó khoảng tứ phân vị của mẫu số liệu trên là
Khoảng tứ phân vị của mẫu số liệu là: .
Thống kê lợi nhuận hàng tháng (đơn vị: triệu đồng) trong 20 tháng của hai nhà đầu tư được cho như sau:

Đáp án nào dưới đây đúng nhất?
Chọn điểm đại diện cho các nhóm số liệu ta tính được các số đặc trưng như sau Lợi nhuận trung bình một tháng của các nhà đầu tư tương ứng là
Độ lệch chuẩn của lợi nhuận hàng tháng của hai nhà đầu tư tương ứng là
Độ lệch chuẩn cho lợi nhuận hàng tháng của nhà đầu tư lớn cao hơn của nhà đầu tư nhỏ. Lợi nhuận trung bình của hai nhà đầu tư khác nhau rất nhiều, do đó ta không nên dùng độ lệch chuẩn để so sánh mức độ rủi ro của hai nhà đầu tư này
Bạn Chi rất thích nhảy hiện đại. Thời gian tập nhảy mỗi ngày trong thời gian gần đây của bạn Chi được thống kê lại ở bảng sau:
![]()
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm có giá trị gần nhất với giá trị nào dưới đây?
Số trung bình:
Phương sai:
Độ lệch chuẩn
Dũng là học sinh rất giỏi chơi rubik, bạn có thể giải nhiều loại khối rubik khác nhau. Trong một lần tập luyện giải khối rubik , bạn Dũng đã tự thống kê lại thời gian giải rubik trong 25 lần giải liên tiếp ở bảng sau:

Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm có giá trị gần nhất với giá trị nào dưới đây?
Ta có:
|
Giá trị đại diện |
9 |
11 |
13 |
15 |
17 |
|
Số lần |
4 |
_6 |
8 |
4 |
3 |
Số trung bình:
Phương sai:
Dũng là học sinh rất giỏi chơi rubik, bạn có thể giải nhiều loại khối rubik khác nhau. Trong một lần tập luyện giải khối rubik , bạn Dũng đã tự thống kê lại thời gian giải rubik trong 25 lần giải liên tiếp ở bảng sau:
|
Thời gian giải rubik (giây) |
|||||
| Số lần |
4 |
6 |
8 |
4 |
3 |
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là (làm tròn đến hàng phần trăm)
+ Cỡ mẫu: .
|
Thời gian giải rubik (giây) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
9 |
11 |
13 |
15 |
17 |
| Số lần |
4 |
6 |
8 |
4 |
3 |
+ Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là:
.
+ Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
.
+ Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là: .
Thống kê tổng số giờ nắng trong tháng tại một trạm quan trắc đặt ở Cà Mau trong các năm từ
đến
được thống kê như sau:
|
Số giờ nắng |
|||||
|
Số năm |
3 |
6 |
3 |
5 |
3 |
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu là (kết quả làm tròn đến hàng phần nghìn)
Ta có bảng sau:
|
Số giờ nắng |
|||||
|
Giá trị đại diện |
89 | 107 | 125 | 143 | 161 |
|
Số năm |
3 |
6 |
3 |
5 |
3 |
Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
Cho bảng phân bố tần số ghép lớp về độ dài của 60 lá dương xỉ trưởng thành như sau sau:
|
Độ dài (cm) |
||||
|
Tần số |
Tính độ lệch chuẩn bảng phân bố tần số ghép lớp đã cho
|
Độ dài (cm) |
||||
|
Giá trị đại diện |
15 | 25 | 35 | 45 |
|
Tần số |
Trước hết ta có .
Khi đó phương sai
.
Đại lượng nào đo độ phân tán của nửa giữa của mẫu số liệu, không bị ảnh hưởng nhiều bởi các giá trị ngoại lệ trong mẫu số liệu?
Khoảng tứ phân vị dùng để đo độ phân tán của nửa giữa của mẫu số liệu, không bị ảnh hưởng nhiều bởi các giá trị ngoại lệ trong mẫu số liệu.
Anh An đầu tư số tiền bằng nhau vào hai lĩnh vực kinh doanh . Anh An thống kê số tiền thu được mỗi tháng trong vòng 60 tháng theo mỗi lĩnh vực cho kết quả như sau:

Đáp án nào sau đây đúng?
Ta có

Số tiền trung bình thu được khi đầu tư vào các lĩnh vực tương ứng là:
;
Độ lệch chuẩn của số tiền thu được hàng tháng khi đầu tư vào các lĩnh vực tương ứng là
;
Như vậy, về trung bình đầu tư vào các lĩnh vực số tiền thu được hàng tháng như nhau tuy nhiên độ lệch chuẩn của mẫu số liệu về số tiền thu được hàng tháng khi đầu tư vào lĩnh vực
cao hơn khi đầu tư vào lĩnh vực
. Người ta nói rằng, đầu tư vào lĩnh vực
là "rủi ro" hơn.
Trong 30 ngày, một nhà đầu tư đã theo dõi giá cổ phiếu của hai công ty G và vào phiên mở cửa mỗi ngày. Thông tin được ghi lại ở hai bảng dưới đây:

Chọn câu trả lời đúng nhất biết độ lệch chuẩn càng cao thì tỷ lệ rủi ro càng lớn:
Công ty :
Bổ sung thêm các giá trị đại diện, ta có bảng sau

Giá trị trung bình của mẫu số liệu là
Trung bình cộng của các bình phương số liệu thống kê là
Từ đó ta có độ lệch chuẩn của mẫu số liệu là .
Công ty

Bổ sung thêm các giá trị đại diện, ta có bảng sau
Giá trị trung bình của mẫu số liệu là
Trung bình cộng của các bình phương số liệu thống kê là
Từ đó ta có độ lệch chuẩn của mấu số liệu là .
Từ kết quả trên, ta thấy công ty rủi ro hơn
Mỗi ngày bác Hương đều đi bộ để rèn luyện sức khoẻ. Quãng đường đi bộ mỗi ngày (đơn vị: ) của bác Hương trong 20 ngày được thống kê lại ở bảng sau:

Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm có giá trị gần nhất với giá trị nào dưới đây?
Ta có bảng giá trị như sau:
|
Giá trị đại diện |
2,85 |
3,15 |
3,45 |
3,75 |
4,05 |
|
Số ngày |
3 |
6 |
5 |
4 |
2 |
Số trung bình:
Phương sai:
Độ lệch chuẩn:
Giá đóng cửa của một cổ phiếu là giá của cổ phiếu đó cuối một phiên giao dịch. Bảng sau thống kê giá đóng cửa (đơn vị: nghìn đồng) của hai mã cổ phiếu và
trong 50 ngày giao dịch liên tiếp.

Người ta có thể dùng phương sai và độ lệch chuẩn để so sánh mức độ rủi ro của các loại cổ phiếu có giá trị trung bình gần bằng nhau. Cổ phiếu nào có phương sai, độ lệch chuẩn cao hơn thì được coi là có độ rủi ro lớn hơn.
Theo quan điểm trên, độ rủi ro của cổ phiếu nào cao hơn?
Ta có bảng thống kê giá đóng cửa theo giá trị đại diện

- Xét mẫu số liệu của cổ phiếu A
Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là:
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
- Xét mẫu số liệu của cổ phiếu
Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là .
Vậy nếu đánh giá độ rủi ro theo phương sai và độ lệch chuẩn thì cổ phiếu có độ rủi ro thấp hơn cồ phiếu
.
Cân nặng của các học sinh lớp trường Trung học phổ thông
như sau.
|
Cân nặng |
||||||
|
Số học sinh lớp |
1 |
2 |
5 |
15 |
9 |
6 |
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm trên gần nhất với kết quả nào sau đây.
Cân nặng trung bình của học sinh lớp là.
Độ lệch chuẩn về nhóm cân nặng của học sinh lớp
Bộ phận kiểm tra chất lượng sản phẩm dùng máy để đo (chính xác đến ) độ dày của một chi tiết máy. Kết quả đo một số sản phẩm được thống kê trong bảng sau:

Nhận xét nào sau đây sai?
Ta có cỡ mẫu .
Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu là
.
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu là .
Khối lượng các túi đường được đóng gói ( đơn vị là ) được thống kê ở bảng sau.
|
Khối lượng ( |
|||||
|
Số túi đường |
3 |
5 |
23 |
5 |
4 |
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm trên gần nhất với kết quả nào sau đây.
Khối lượng trung bình của 40 túi đường là.
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm trên là.
Bạn Mai rất thích múa. Thời gian tập múa mỗi ngày trong thời gian gần đây của bạn Mai được thống kê lại ở bảng sau:
|
Thời gian (phút) |
|||||
|
Số ngày |
6 |
6 |
4 |
1 |
1 |
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là (làm tròn đến hàng phần trăm)
+ Cỡ mẫu: .
|
Thời gian (phút) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
22,5 |
27,5 |
32,5 |
37,5 |
42,5 |
|
Số ngày |
6 |
6 |
4 |
1 |
1 |
+ Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là:
.
+ Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
.
Mỗi ngày bác Hương đều đi bộ để rèn luyện sức khỏe. Quãng đường đi bộ mỗi ngày (đơn vị: km) của bác Hương trong 20 ngày được thống kê lại ở bảng sau:
|
Quãng đường (km) |
|||||
|
Số ngày |
3 |
6 |
5 |
4 |
2 |
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là (làm tròn đến hàng phần trăm)
+ Cỡ mẫu: .
|
Quãng đường (km) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
2,85 |
3,15 |
3,45 |
3,75 |
4,05 |
|
Số ngày |
3 |
6 |
5 |
4 |
2 |
+ Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là
.
+ Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
.
Mỗi ngày bác Lan đều đi bộ để rèn luyện sức khỏe. Quãng đường đi bộ mỗi ngày (đơn vị km) của bác Lan trong 20 ngày được thống kê lại ở bảng sau

Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Xét mẫu số liệu ghép nhóm cho bởi bảng sau

Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Mỗi ngày bác Hương đều đi bộ để rèn luyện sức khoẻ. Quãng đường đi bộ mỗi ngày (đơn vị: ) của bác Hương trong 20 ngày được thống kê lại ở bảng sau:

Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Ta có bảng số liệu như sau:
|
Giá trị đại diện |
2,85 |
3,15 |
3,45 |
3,75 |
4,05 |
|
Số ngày |
3 |
6 |
5 |
4 |
2 |
Số trung bình:
Phương sai:
Một vận động viên luyện tập chạy cự li 100 m đã ghi lại kết quả luyện tập như sau.

Tìm phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm (làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ 2)
Ta có

Thời gian trung bình là
Phương sai
.
Biểu đồ dưới đây mô tả kết quả điều tra về mức lương khởi điểm (đơn vị: triệu đồng) của một số công nhân ở hai khu vực và
.

Tổng độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm ở 2 khu vực gần bằng với số nào sau đây nhất.
Ta có

» Xét mẫu số liệu của khu vực
Cỡ mẫu là .
Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là .
» Xét mẫu số liệu của khu vực B
Cỡ mẫu là .
Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là .
Tổng: khoảng .
Một mẫu số liệu có bảng tần số ghép nhóm như sau:
|
Nhóm |
|||||
|
Tần số |
Phương sai của mẫu số liệu là (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)
Xét mẫu số liệu ghép nhóm cho bởi bảng sau
|
Nhóm |
|||||
|
Giá trị đại diện |
3 |
7 |
11 |
15 |
19 |
|
Tần số |
Số trung bình của mẫu số liệu là:
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Doanh thu bán hàng trong 20 ngày được lựa chọn ngẫu nhiên của một của hàng được ghi lại ở bảng sau (đơn vị: triệu đồng):

Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu trên gần nhất với giá trị nào dưới đây?
Bảng tần số ghép nhóm theo giá trị đại diện là

Số trung bình: .
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là:
Số đặc trưng nào sau đây thay đổi khi ta cộng tất cả các giá trị của mẫu số liệu với 1 số không đổi ?
Giả sử mẫu số liệu có n giá trị được sắp xếp theo thứ tự không giảm là . Khi đó:
Giá trị trung bình
Khoảng biến thiên .
Khoảng tứ phân vị .
Phương sai
Độ lệch chuẩn
Khi cộng tất cả các giá trị với số không đổi ta được dãy số liệu
Giá trị trung bình
Khoảng biến thiên .
Khoảng tứ phân vị .
Phương sai
Độ lệch chuẩn
Từ đó suy ra giá trị trung bình sẽ thay đổi khi ta cộng tất cả các giá trị của dãy số liệu với một số không đổi .
Khảo sát thời gian tự học bài ở nhà của học sinh khối 9 ở trường X, ta thu được bảng sau:
|
Thời gian(phút) |
|||||
|
Số học sinh |
9 | 10 | 9 | 15 | 7 |
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Thời gian(phút)Giá trị đại diện
Số học sinh
|
Thời gian(phút) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
15 | 45 | 75 | 105 | 135 |
|
Số học sinh |
9 | 10 | 9 | 15 | 7 |
Thời gian trung bình tự học ở nhà của các em học sinh đó là:
(phút).
Phương sai của mẫu số kiệu ghép nhóm là
Bạn Chi rất thích nhảy hiện đại. Thời gian tập nhảy mỗi ngày trong thời gian gần đây của bạn Chi được thống kê lại ở bảng sau

Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm có giá trị gần nhất với giá trị nào dưới đây?
Xét mẫu số liệu ghép nhóm cho bởi bảng sau

Số trung bình của mẫu số liệu là:
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Vậy phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm gần nhất với 31,44.
Cho mẫu số liệu ghép nhóm về thống kê thời gian hoàn thành (phút) một bài kiểm tra trực tuyến của học sinh, ta có bảng số liệu sau:
|
Thời gian |
||||||
|
Số học sinh |
4 |
13 |
38 |
27 |
14 |
4 |
Phương sai của mẫu số liệu trên là
Giá trị đại diện của mỗi nhóm số liệu là trung bình cộng của hai đầu mút.
Ta có bảng tần số ghép nhóm theo giá trị đại diện của mỗi nhóm:
|
Thời gian |
||||||
|
Giá trị đại diện |
34 |
36 |
38 |
40 |
42 |
44 |
|
Số học sinh |
4 |
13 |
38 |
27 |
14 |
4 |
Thời gian trung bình để học sinh hoàn thành bài kiểm tra là:
(phút).
Phương sai của mẫu số liệu
Thời gian truy cập Internet mỗi buổi tối của một số học sinh được cho trong bảng sau:
|
Thời gian (phút) |
|||||
|
Số học sinh |
3 |
12 |
15 |
24 |
2 |
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu là (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)
|
Thời gian (phút) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
11 |
14 |
17 |
20 |
23 |
|
Số học sinh |
3 |
12 |
15 |
24 |
2 |
Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
Một câu lạc bộ thể dục thể thao đã ghi lại số giờ các thành viên của mình sử dụng cơ sở vật chất của câu lạc bộ để tập luyện trong một tháng như sau:
|
Thời gian (giờ) |
||||||
|
Tần số (Số người) |
10 |
14 |
31 |
2 |
5 |
23 |
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu là (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)
Ta có bảng sau:
|
Thời gian (giờ) |
||||||
|
Giá trị đại diện |
3 |
7 |
11 |
15 |
19 |
23 |
|
Tần số (Số người) |
10 |
14 |
31 |
2 |
5 |
23 |
Số trung bình của mẫu số liệu là:
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
Người ta ghi lại tiền lãi (đơn vị: triệu đồng) của một số nhà đầu tư (với số tiền đầu tư như nhau), khi đầu tư vào hai lĩnh vực cho kết quả như sau

Người ta có thể dùng phương sai và độ lệch chuẩn để so sánh mức độ rủi ro đầu tư các lĩnh vực có giá trị trung bình tiền lãi gần bằng nhau. Lĩnh vực nào có phương sai, độ lệch chuẩn tiền lãi cao hơn thì được coi là có độ rủi ro lớn hơn.
Theo quan điểm trên, độ rủi ro của cổ phiếu nào cao hơn?
Lĩnh vực

Lĩnh vực

Giá trị trung bình của hai lĩnh vực và
là
Về độ trung bình đầu tư vào lĩnh vực lãi hơn lĩnh vực
.
Độ lệch chuẩn của hai lĩnh vực và
là
Như vậy độ lệch chuẩn của mẫu số liệu thu tiền được hàng tháng khi đầu tư vào lĩnh vực cao hơn lĩnh vực
nên đầu tư vào lĩnh vực
rủi ro hơn.
Để so sánh mức độ phân tán của các mẫu số liệu ghép nhóm có cùng số trung bình ta dùng đại lượng nào?
Để so sánh mức độ phân tán của các mẫu số liệu ghép nhóm có cùng số trung bình ta dùng phương sai và độ lệch chuẩn.
Một bác tài xế thống kê lại độ dài quãng đường (đơn vị: km) bác đã lái xe mỗi ngày trong một tháng ở bảng sau:
Độ dài quãng đường (km)Số ngày510942
|
Độ dài quãng đường (km) |
|||||
|
Số ngày |
5 |
10 |
9 |
4 |
2 |
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là (làm tròn đến hàng phần trăm)
+ Cỡ mẫu: .
|
Độ dài quãng đường (km) |
|||||
|
Giá trị đại diện |
75 |
125 |
175 |
225 |
275 |
|
Số ngày |
5 |
10 |
9 |
4 |
2 |
+ Số trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm là:
.
+ Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
.
+ Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là: .
Giá đóng cửa của một cổ phiếu là giá của cổ phiếu đó cuối một phiên giao dịch. Bảng sau thống kê giá đóng cửa (đơn vị: nghìn đồng) của hai mã cổ phiếu và
trong
ngày giao dịch liên tiếp.
|
Giá đóng cửa |
|||||
|
Số ngày giao dịch của cổ phiếu |
|||||
|
Số ngày giao dịch của cổ phiếu |
Người ta có thể dùng phương sai và độ lệch chuẩn để so sánh mức độ rủi ro của các loại cổ phiếu có giá trị trung bình gần bằng nhau. Cổ phiếu nào có phương sai, độ lệch chuẩn cao hơn thì được coi là có độ rủi ro lớn hơn. Chọn khẳng định đúng.
Ta có bảng thống kê theo giá trị đại diện
|
Giá đóng cửa |
121 | 123 | 125 | 127 | 129 |
|
Số ngày giao dịch của cổ phiếu |
|||||
|
Số ngày giao dịch của cổ phiếu |
Xét mẫu số liệu của cổ phiếu
Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
Xét mẫu số liệu của cổ phiếu
Số trung bình của mẫu số liệu là
Phương sai của mẫu số liệu ghép nhóm là
Độ lệch chuẩn của mẫu số liệu ghép nhóm là
Ta có nên giá đóng cửa của cổ phiếu
ít phân tán hơn giá đóng cửa của cổ phiếu
.
Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây: