Lập phương trình mặt phẳng để khoảng cách lớn nhất, nhỏ nhất
Bài tập cực trị trong không gian Oxyz lớp 12 có lời giải
Bài viết Lập phương trình mặt phẳng để khoảng cách lớn nhất, nhỏ nhất – Cực trị trong không gian Oxyz sẽ hướng dẫn quy trình tư duy từ hình học sang đại số, phân tích điều kiện ràng buộc và cung cấp bài tập chọn lọc bám sát cấu trúc đề thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công bố. Đây là chuyên đề giúp học sinh lớp 12 nâng cao kỹ năng xử lý bài toán khoảng cách và tối ưu điểm số trong phòng thi.
Bài tập 1. Lập phương trình mặt phẳng
biết
đi qua đường thẳng
và khoảng cách từ
đến
lớn nhất?
Hướng dẫn giải
Gọi
lần lượt là hình chiếu của
lên
và
, khi đó ta có:
, mà
không đổi. Do đó
lớn nhất ![]()
Hay
là mặt phẳng đi qua
, nhận
làm VTPT.
Bài tập 2. Trong không gian với hệ toạ độ đề các vuông góc
cho
và đường thẳng
. Tìm tọa độ hình chiếu vuông góc của
lên
và viết phương trình mặt phẳng
chứa đường thẳng
sao cho khoảng cách từ
đến
lớn nhất.
Hướng dẫn giải
Đường thẳng
có
là VTCP.
Gọi H là hình chiếu của A lên ![]()
.
Do ![]()
![]()
.
Gọi
là hình chiếu của
lên
.
Khi đó, ta có:
lớn nhất 
Suy ra
là VTPT của
và
đi qua H.
Vậy phương trình
.
Bài tập 3. Lập phương trình mặt phẳng
đi qua điểm
và cắt các trục tọa độ tại các điểm
(khác gốc tọa độ) sao cho khoảng cách từ gốc tọa độ
đến mặt phẳng
là lớn nhất.
Hướng dẫn giải
Giả sử mặt phẳng
cắt các trục tọa độ tại các điểm khác gốc tọa độ là
với ![]()
Phương trình mặt phẳng
có dạng ![]()
Mặt phẳng
đi qua điểm
nên ![]()
Cách 1:
Ta có: 
Bài toán trở thành, tìm giá trị nhỏ nhất của
với các số thực
thỏa mãn ![]()
Áp dụng bđt Bunhiacopski ta có: ![]()
Nên suy ra
. Dấu đẳng thức xảy ra khi 
![]()
Phương trình mặt phẳng
cần tìm là ![]()
Cách 2:
Gọi
là hình chiếu của
trên mặt phẳng
.
Vì mặt phẳng
luôn đi qua điểm cố định
nên ![]()
Dấu đẳng thức xảy ra khi
khi đó
là mặt phẳng đi qua M và có véc tơ pháp tuyến là
nên phương trình
là
![]()
🔍 Để thuận tiện cho việc học tập và lưu trữ, mời bạn tải tài liệu tham khảo bên dưới.
------------------------------------------------------------
Dạng toán lập phương trình mặt phẳng để khoảng cách lớn nhất, nhỏ nhất là sự kết hợp giữa tư duy hình học và kỹ năng biến đổi đại số trong không gian Oxyz. Khi nắm vững bản chất véc-tơ pháp tuyến và công thức khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng, học sinh có thể chuyển bài toán hình học về dạng tối ưu quen thuộc để xử lý nhanh và chính xác.