Giao diện mới của VnDoc Pro: Dễ sử dụng hơn - chỉ tập trung vào lớp bạn quan tâm. Vui lòng chọn lớp mà bạn quan tâm: Lưu và trải nghiệm

Đóng

Điểm danh hàng ngày

Hôm nay +3
Ngày 2 +3
Ngày 3 +3
Ngày 4 +3
Ngày 5 +3
Ngày 6 +3
Ngày 7 +5

Bạn đã điểm danh Hôm nay và nhận 3 điểm! Đăng nhập ngay để nhận điểm

Nhắn tin Zalo VNDOC để nhận tư vấn mua gói Thành viên hoặc tải tài liệu Hotline hỗ trợ: 0936 120 169

VnDoc.com

Bài tập Tìm m để hàm số đồng biến nghịch biến trên khoảng

Chuyên đề Tính đơn điệu của hàm số chứa tham số có đáp án

Bài trước

Tải về

Bài sau

Lớp: Lớp 12

Môn: Toán

Dạng tài liệu: Chuyên đề

Mức độ: Khó

Loại File: Word + PDF

Phân loại: Tài liệu Tính phí

Bài tập Toán 12: Tìm tham số m để hàm số đồng biến, nghịch biến trên khoảng, đoạn

A. Đề bài tìm tham số m đề hàm số đồng biến nghịch biến trên khoảng
B. Đáp án tổng quát
C. Đáp án chi tiết giải bài tập trắc nghiệm

Dạng toán tìm giá trị tham số m để hàm số đồng biến hoặc nghịch biến trên một khoảng là một trong những dạng bài quan trọng và hay xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia môn Toán. Việc nắm chắc cách lập điều kiện từ đạo hàm, xác định dấu biểu thức và giải bất phương trình là chìa khóa để giải đúng và nhanh. Trong bài viết này, chúng tôi tổng hợp các bài tập tìm m để hàm số đồng biến, nghịch biến trên một khoảng cụ thể – có đáp án và lời giải chi tiết – giúp học sinh lớp 12 ôn luyện hiệu quả và chuẩn bị tốt cho kỳ thi.

A. Đề bài tìm tham số m đề hàm số đồng biến nghịch biến trên khoảng

Câu 1: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số $m$ sao cho hàm số $f(x) = \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + 4x + 3$ $f(x) = \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + 4x + 3$ đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. 5 B. 4 C. 3 D. 2

Câu 2: Cho hàm số $y = - x^{3} - mx^{2} + (4m + 9)x + 5$ $y = - x^{3} - mx^{2} + (4m + 9)x + 5$, với m là tham số. Hỏi có bao nhiêu giá trị nguyên của m để hàm số nghịch biến trên khoảng $( - \infty; + \infty)$ $( - \infty; + \infty)$?

A. 5 B. 4 C. 6 D. 7

Câu 3: Cho hàm số $y = - \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + (3m + 2)x + 1$ $y = - \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + (3m + 2)x + 1$. Tìm tất cả giá trị của $m$ để hàm số nghịch biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. $\left\lbrack \begin{matrix} m \geq - 1 \\ m \leq - 2 \\ \end{matrix} \right.$ $\left\lbrack \begin{matrix} m \geq - 1 \\ m \leq - 2 \\ \end{matrix} \right.$ B. $- 2 \leq m \leq - 1$ $- 2 \leq m \leq - 1$ C. $- 2 < m < - 1$ D. $\left\lbrack \begin{matrix} m > - 1 \\ m < - 2 \\ \end{matrix} \right.$ $\left\lbrack \begin{matrix} m > - 1 \\ m < - 2 \\ \end{matrix} \right.$

Câu 4: Tìm $m$ để hàm số $y = x^{3} - 3mx^{2} + 3(2m - 1) + 1$ $y = x^{3} - 3mx^{2} + 3(2m - 1) + 1$ đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. Không có giá trị $m$ thỏa mãn. B. $m \neq 1$ $m \neq 1$.

C. $m = 1$. D. Luôn thỏa mãn với mọi $m$.

Câu 5: Tìm điều kiện của tham số thực $m$ để hàm số $y = x^{3} - 3x^{2} + 3(m + 1)x + 2$ $y = x^{3} - 3x^{2} + 3(m + 1)x + 2$ đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. $m \geq 2$ $m \geq 2$ B. $m < 2$ C. $m < 0$ D. $m \geq 0$ $m \geq 0$

Câu 6: Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số thực $m$ để hàm số $y = \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + 4x - m$ $y = \frac{1}{3}x^{3} + mx^{2} + 4x - m$ đồng biến trên khoảng $( - \infty; + \infty)$ $( - \infty; + \infty)$.

A. $\lbrack - 2;2\rbrack$ $\lbrack - 2;2\rbrack$ B. $( - \infty;2)$ $( - \infty;2)$ C. $( - \infty; - 2\rbrack$ $( - \infty; - 2\rbrack$ D. $\lbrack 2; + \infty)$ $\lbrack 2; + \infty)$

Câu 7: Hỏi có bao nhiêu số nguyên $m$ để hàm số $y = \left( m^{2} - 1 \right)x^{3} + (m - 1)x^{2} - x + 4$ $y = \left( m^{2} - 1 \right)x^{3} + (m - 1)x^{2} - x + 4$ nghịch biến trên khoảng $( - \infty; + \infty)$ $( - \infty; + \infty)$.

A. 0 B. 3 C. 2 D. 1

Câu 8: Hỏi có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của tham số $m$ để hàm số hàm số $y = \frac{1}{3}\left( m^{2} - m \right)x^{3} + 2mx^{2} + 3x - 2$ $y = \frac{1}{3}\left( m^{2} - m \right)x^{3} + 2mx^{2} + 3x - 2$ đồng biến trên khoảng $( - \infty;\ + \infty)$ $( - \infty;\ + \infty)$?

A. 4 B. 5 C. 3 D. 0

Câu 9: Tìm tất cả các giá trị của tham số thực $m$ để hàm số $y = mx^{3} + mx^{2} + m(m - 1)x + 2$ $y = mx^{3} + mx^{2} + m(m - 1)x + 2$ đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. $m \leq \frac{4}{3}$ $m \leq \frac{4}{3}$ và $m \neq 0$ $m \neq 0$. B. $m = 0$ hoặc $m \geq \frac{4}{3}$ $m \geq \frac{4}{3}$.

C. $m \geq \frac{4}{3}$ $m \geq \frac{4}{3}$. D. $m \leq \frac{4}{3}$ $m \leq \frac{4}{3}$.

Câu 10: Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của tham số $m$ để hàm số $y = \frac{m}{3}x^{3} - 2mx^{2} + (3m + 5)x$ $y = \frac{m}{3}x^{3} - 2mx^{2} + (3m + 5)x$ đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$.

A. 4 B. 2 C. 5 D. 6

Câu 11: Tìm tất cả các giá trị của $m$ để hàm số $y = (m - 1)x^{3} - 3(m - 1)x^{2} + 3x + 2$ $y = (m - 1)x^{3} - 3(m - 1)x^{2} + 3x + 2$ đồng biến biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$?

A. $1 < m \leq 2$ $1 < m \leq 2$ B. $1 < m < 2$ C. $1 \leq m \leq 2$ $1 \leq m \leq 2$ D. $1 \leq m < 2$ $1 \leq m < 2$

Câu 12: Số giá trị nguyên của $m$ để hàm số $y = (4 - m^{2})x^{3} + (m - 2)x^{2} + x + m - 1$ $y = (4 - m^{2})x^{3} + (m - 2)x^{2} + x + m - 1$ $(1)$đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$ bằng.

A. 5 B. 3 C. 2 D. 4

Câu 13: Số các giá trị nguyên của tham số $m$ trong đoạn $\lbrack - 100;100\rbrack$ $\lbrack - 100;100\rbrack$ để hàm số $y = mx^{3} + mx^{2} + (m + 1)x - 3$ $y = mx^{3} + mx^{2} + (m + 1)x - 3$ nghịch biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$ là:

A. 200 B. 99 C. 100 D. 201

Câu 14: Tổng bình phương của tất cả các giá trị nguyên của tham số $m$ để hàm số $y = \left( 3m^{2} - 12 \right)x^{3} + 3(m - 2)x^{2} - x + 2$ $y = \left( 3m^{2} - 12 \right)x^{3} + 3(m - 2)x^{2} - x + 2$ nghịch biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$là?

A. 9 B. 6 C. 5 D. 14

Câu 15: Hỏi có bao nhiêu số nguyên $m$ để hàm số $y = \left( m^{2} - 1 \right)x^{3} + (m - 1)x^{2} - x + 4$ $y = \left( m^{2} - 1 \right)x^{3} + (m - 1)x^{2} - x + 4$ nghịch biến trên khoảng $( - \infty\ ; + \infty)$ $( - \infty\ ; + \infty)$.

A. 2 B. 1 C. 0 D. 3

Câu 16: Tính số phần tử của tập hợp

Cho hàm số $y = \frac{mx - 2m - 3}{x - m}$ $y = \frac{mx - 2m - 3}{x - m}$ với $m$ là tham số. Gọi $S$ là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của $m$ để hàm số đồng biến trên các khoảng xác định. Tìm số phần tử của $S$.

A. Vô số B. 3 C. 5 D. 4

Câu 17: Cho hàm số $y = \frac{mx + 4m}{x + m}$ $y = \frac{mx + 4m}{x + m}$ với $m$ là tham số. Gọi $S$ là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của $m$ để hàm số nghịch biến trên các khoảng xác định. Tìm số phần tử của $S$.

A. 4 B. Vô số C. 3 D. 5

Câu 18: Có tất cả bao nhiêu số nguyên $m$ để hàm số $y = \frac{(m + 1)x - 2}{x - m}$ $y = \frac{(m + 1)x - 2}{x - m}$ đồng biến trên từng khoảng xác định của nó?

A. 1 B. 0 C. 2 D. 3

B. Đáp án tổng quát bài tập trắc nghiệm

1 - A	2 - D	3 - B	4 - C	5 - D	6 – A
7 - C	8 - A	9 - C	10 - D	11 - C	12 – D
13 - B	14 - C	15 - A	16 - B	17 - D	18 – C
19 - D	20 - D	21 - A	22 - B	23 - C	24 – C
25 - A	26 - A	27 - C	28 - B	29 - B	30 - C

C. Đáp án chi tiết giải bài tập trắc nghiệm

Câu 1:

Ta có $f'(x) = x^{2} + 2mx + 4$.

Hàm số đã cho đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$ khi và chỉ khi $f'(x) \geq 0,\ \forall x\mathbb{\in R}$ (Dấu ‘=’ xảy ra tại hữu hạn điểm).

Ta có $f'(x) \geq 0,\ \forall x\mathbb{\in R \Leftrightarrow}\Delta' \leq 0$

$\Leftrightarrow \Delta$ $\Leftrightarrow \Delta' = m^{2} - 4 \leq 0$

$\Leftrightarrow - 2 \leq m \leq 2$ $\Leftrightarrow - 2 \leq m \leq 2$.

Vì $m\mathbb{\in Z}$ $m\mathbb{\in Z}$ nên $m \in \left\{ - 2;\ - 1;\ 0;\ 1;\ 2 \right\}$ $m \in \left\{ - 2;\ - 1;\ 0;\ 1;\ 2 \right\}$, vậy có $5$ giá trị nguyên của $m$ thỏa mãn.

Câu 2:

Ta có:

+) TXĐ: $D\mathbb{= R}$ $D\mathbb{= R}$

+) $y' = - 3x^{2} - 2mx + 4m + 9$.

Hàm số nghịch biến trên $( - \infty; + \infty)$ $( - \infty; + \infty)$ khi $y' \leq 0,\ \forall x \in ( - \infty; + \infty)$

$\Leftrightarrow \left\{ \begin{matrix} a = - 3 < 0 \\ \Delta$ $\Leftrightarrow \left\{ \begin{matrix} a = - 3 < 0 \\ \Delta' = m^{2} + 3(4m + 9) \leq 0 \\ \end{matrix} \right.$

$\Leftrightarrow m \in \lbrack - 9; - 3\rbrack$ $\Leftrightarrow m \in \lbrack - 9; - 3\rbrack$ $\Rightarrow$ $\Rightarrow$ có 7 giá trị nguyên của m thỏa mãn.

Câu 3:

TXĐ: $D\mathbb{= R}$ $D\mathbb{= R}$, $y' = - x^{2} + 2mx + 3m + 2$.

Hàm số nghịch biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$ khi và chỉ khi $y' \leq 0$, $\forall x\mathbb{\in R}$ $\forall x\mathbb{\in R}$

$\Leftrightarrow \left\{ \begin{matrix} a = - 1 < 0 \\ \Delta$ $\Leftrightarrow \left\{ \begin{matrix} a = - 1 < 0 \\ \Delta' = m^{2} + 3m + 2 \leq 0 \\ \end{matrix} \right.$ $\Leftrightarrow - 2 \leq m \leq - 1$ $\Leftrightarrow - 2 \leq m \leq - 1$.

Câu 4:

Ta có:

$y' = 3x^{2} - 6mx + 3(2m - 1)$

Ta có: $\Delta$ $\Delta' = ( - 3m)^{2} - 3.3.(2m - 1)$.

Để hàm số luôn đồng biến trên $\mathbb{R}$ $\mathbb{R}$ thì $\Delta$ $\Delta' \leq 0$

$\Leftrightarrow 9m^{2} - 18m + 9 < 0 \Leftrightarrow 9\left( m^{2} - 2m + 1 \right) \leq 0$ $\Leftrightarrow 9m^{2} - 18m + 9 < 0 \Leftrightarrow 9\left( m^{2} - 2m + 1 \right) \leq 0$

$\Leftrightarrow 9(m - 1)^{2} \leq 0 \Leftrightarrow m = 1$ $\Leftrightarrow 9(m - 1)^{2} \leq 0 \Leftrightarrow m = 1$.

Câu 5:

Tập xác định: $D\mathbb{= R}$ $D\mathbb{= R}$.

Ta có: $y' = 3x^{2} - 6x + 3(m + 1)$

$YCBT \Leftrightarrow y$ $YCBT \Leftrightarrow y' \geq 0,\ \forall x\mathbb{\in R \Leftrightarrow}\Delta' = - 9m \leq 0 \Leftrightarrow m \geq 0$.

Câu 6:

Ta có: $y' = x^{2} + 2mx + 4$.

Hàm số đồng biến trên khoảng $( - \infty; + \infty)$ $( - \infty; + \infty)$ khi và chỉ khi $y' \geq 0,\forall x \in ( - \infty; + \infty)$.

$\Leftrightarrow \Delta$ $\Leftrightarrow \Delta' = m^{2} - 4 \leq 0 \Leftrightarrow - 2 \leq m \leq 2$.

Toàn bộ nội dung đã sẵn sàng! Nhấn Tải về để tải đầy đủ tài liệu.

-----------------------------------------------------------------

FAQ

1. Bài toán tìm m để hàm số đồng biến trên một khoảng là gì?

Đây là dạng toán yêu cầu xác định các giá trị của tham số (m) để hàm số luôn đồng biến trên một khoảng hoặc trên toàn bộ tập xác định. Thông thường bài toán được giải bằng cách xét dấu đạo hàm.

2. Muốn tìm m để hàm số nghịch biến trên khoảng cần làm như thế nào?

3. Tại sao phải xét đạo hàm khi tìm m để hàm số đồng biến, nghịch biến?

Theo lý thuyết khảo sát hàm số:

Hàm số đồng biến khi đạo hàm không âm trên khoảng xét.
Hàm số nghịch biến khi đạo hàm không dương trên khoảng xét.

Vì vậy việc xét dấu đạo hàm là công cụ quan trọng nhất để giải dạng toán này.

4. Những dạng hàm số nào thường xuất hiện trong bài toán tìm m?

Các dạng phổ biến gồm:

Hàm bậc ba.
Hàm bậc bốn trùng phương.
Hàm phân thức hữu tỉ.
Hàm chứa căn thức.
Hàm mũ và logarit.
Hàm số có tham số trong đạo hàm.

5. Khi nào cần sử dụng điều kiện biệt thức Delta trong bài toán tìm m?

Điều kiện Delta thường được áp dụng khi đạo hàm là tam thức bậc hai và cần đảm bảo:

Đạo hàm luôn không âm.
Đạo hàm luôn không dương.
Đạo hàm không đổi dấu trên khoảng xác định.

6. Làm sao nhận biết bài toán yêu cầu hàm số đồng biến trên toàn bộ tập xác định?

Đề bài thường có các cụm từ:

Đồng biến trên ℝ.
Luôn đồng biến.
Tăng trên toàn bộ tập xác định.
Nghịch biến trên ℝ.
Giảm trên toàn bộ tập xác định.

Khi đó cần xét dấu đạo hàm trên toàn miền xác định của hàm số.

7. Dạng toán tìm m để hàm số đồng biến trên khoảng có xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia không?

Có. Đây là dạng toán quen thuộc trong chuyên đề khảo sát hàm số và thường xuất hiện ở mức độ nhận biết, thông hiểu hoặc vận dụng trong đề thi tốt nghiệp THPT môn Toán.

-------------------------------------

Với những bài tập tìm m để hàm số đồng biến, nghịch biến trên khoảng cùng hướng dẫn giải chi tiết ở trên, bạn đã có thể nắm rõ bản chất của dạng toán này cũng như các bước tư duy khi gặp bài có tham số. Đây là một phần quan trọng trong chuyên đề đạo hàm và biến thiên hàm số, xuất hiện thường xuyên trong đề thi thật. Hãy luyện tập thường xuyên với nhiều mức độ khó khác nhau để cải thiện kỹ năng giải nhanh và chính xác. Chúc bạn ôn thi hiệu quả và đạt điểm cao trong kỳ thi THPT Quốc gia!

Tải về

Chọn file muốn tải về: