Cho các điểm và
và đường thẳng
. Gọi
là mặt cầu đi qua A, B và có tâm thuộc đường thẳng d. Bán kính mặt cầu (S) bằng:
Gọi trên d vì
Cho các điểm và
và đường thẳng
. Gọi
là mặt cầu đi qua A, B và có tâm thuộc đường thẳng d. Bán kính mặt cầu (S) bằng:
Gọi trên d vì
Cho hình lập phương QABC.DEFG có cạnh bằng 1 có trùng với ba trục
. Viết phương trình mặt cầu
nội tiếp hình lập phương.
có tâm
là trung điểm của 3 đoạn nối trung điểm các mặt đối diện đôi một có độ dài cạnh bằng 1. Bán kính
Trong không gian , cho điểm A(1;2;-1) và mặt phẳng
. Xét các mặt cầu (S) có tâm
, đi qua điểm A, tiếp xúc với mặt phẳng (P) . Tính giá trị của biểu thức
khi (S) có bán kính nhỏ nhất.
Gọi H là hình chiếu của I trên mặt phẳng (P) ta có nên R nhỏ nhất khi
thẳng hàng và I là trung điểm của AH.
Phương trình AH đi qua A và vuông góc với mặt phẳng (P) có phương trình là
Tọa độ H là nghiệm của hệ:
Suy ra, ta có:
Cho đường thẳng . Phương trình mặt cầu có đường kính là đoạn thẳng vuông góc chung của đường thẳng d và trục Ox là:
Gọi
Ta có: và
Cho hai điểm . Định
để tập hợp các điểm
sao cho
, là một mặt cầu.
Theo bài ra ta có:
Ta có:
là mặt cầu
Với
Trong không gian , cho mặt cầu
và hai điểm
. Gọi mặt phẳng
đi qua
và
tiếp xúc với
sao cho khoảng cách từ
đến
lớn nhất. Giả sử
là một véc tơ pháp tuyến của
, khi đó tích
là
Phương trình là
. Do
tiếp xúc với
nên ta có:
. Khoảng cách từ
đến
là:
.
Suy ra
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
.
Hai quả bóng hình cầu có kích thước khác nhau, được đặt ở hai góc của một căn nhà hình hộp chữ nhật sao cho mỗi quả bóng đều tiếp xúc với hai bức tường và nền của căn nhà đó. Biết rằng trên bề mặt của mỗi quả bóng đều tồn tại một điểm có khoảng cách đến hai bức tường và nền nhà nó tiếp xúc lần lượt bằng 1, 2, 3. Tính tổng các bình phương của hai bán kính của hai quả bóng đó.
Hình vẽ minh họa
Xét quả bóng tiếp xúc với hai bức tường, nền của căn nhà và chọn hệ trục tọa độ Oxyz như hình vẽ (tương tự với góc tường còn lại).
Gọi là tâm của mặt cầu có bán kính
.
Phương trình mặt cầu là:
Xét điểm nằm trên mặt cầu sao cho
Suy ra
Vì M thuộc mặt cầu (S) nên từ (1) ta có:
Cho mặt cầu tâm , bán kính
. Xét mặt phẳng
thay đổi cắt mặt cầu theo giao tuyến là đường tròn
. Hình nón
có đỉnh S nằm trên mặt cầu, có đáy là đường tròn
và có chiều cao là
. Hình trụ
có đáy là đường tròn
và có cùng chiều cao với hình nón
. Tính thể tích
khối trụ được tạo nên bởi
theo
, biết
có giá trị lớn nhất.
Hình vẽ minh họa
Gọi khoảng cách từ dến mặt phẳng
là
với
, đường tròn
có bán kính là
.
Ta có và
.
Vậy
Trong không gian , cho ba điểm
, trong đó
và
. Biết mặt phẳng
tiếp xúc với mặt cầu
. Thể tích của khối tứ diện
là:
Mặt phẳng (ABC) có phương trình là
Mặt cầu (S) có tâm là I(1; 2; 3) và bán kính . Khi đó:
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy - Schwarz, ta có:
Dấu đẳng thức xảy ra khi a = 2b = 3c. Thay vào giả thiết ta có:
Vì OABC là tứ diện vuông tại O nên
Trong không gian cho điểm
, mặt phẳng
và mặt cầu
Gọi
là đường thẳng đi qua
nằm trong mặt phẳng
và cắt mặt cầu
tại hai điểm
sao cho tam giác
có diện tích lớn nhất với
là tâm của mặt cầu
. Phương trình của
là
Nhận xét điểm A nằm bên trong mặt cầu, giao tuyến của (P) và (S) là một đường tròn tâm H bán kính r không đổi. Gọi K là trung điểm của BC thì:
.
Ta có và
, suy ra
. Tọa độ
.

Ghi CALC nhập
Sto M, bấm
Ta được suy ra
.
Trong không gian cho điểm
và mặt cầu
có phương trình
. Một đường thẳng
thay đổi luôn đi qua
và luôn cắt
hai điểm phân biệt
. Tính giá trị nhỏ nhất của biểu thức
.
Mặt cầu tâm , bán kính
. Ta có
.

Gọi H là trung điểm MN và chọn vị trí M, N như hình vẽ. Khi đó:
.
Khảo sát hàm số trên thì
tại
.
Cho hình chóp có đáy
là hình chữ nhật với
. Cạnh bên SA vuông góc với đáy và góc giữa SC với đáy bằng
. Gọi N là trung điểm SA, h là chiều cao của khối chóp
và R là bán kính mặt cầu ngoại tiếp khối chóp
. Biểu thức liên hệ giữa R và h là:

Ta có .
Trong , ta có
Ta có .
Mặt khác, ta lại có .
Do đó hai điểm A, B cùng nhìn đoạn dưới một góc vuông nên hình chóp N.ABC nội tiếp mặt cầu tâm J là trung điểm NC, bán kính
.
Trong không gian cho tứ diện
với điểm
,
,
và
. Thể tích của mặt cầu nội tiếp tứ diện
là
Ta có phương trình các mặt phẳng như sau:
Gọi là tâm và R là bán kính mặt cầu nội tiếp tứ diện
Do đó:
I nằm cùng phái với A đối với suy ra:
.
I nằm cùng phía với B đối với suy ra:
.
I nằm cùng phía với C đối với suy ra:
.
I nằm cùng phía với D đối với suy ra:
.
Suy ra:
Suy ra:
Thể tích mặt cầu cần tìm là:
Cách khác: Sử dụng công thức nhanh.
(r là bán kính của mặt cầu nội tiếp)
Ta có:
,
.
.
,
,
,
.
Ta có:
.
Vậy: .
Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thang cân, đáy lớn AD=2a, . Cạnh bên SA=2a và vuông góc với đáy. Gọi R là bán kính mặt cầu ngoại tiếp khối chóp S.ABCD. Tỉ số
nhận giá trị nào sau đây?

Ta có hay
Gọi E là trung điểm AD.
Ta có nên ABCE là hình thoi.
Suy ra .
Do đó tam giác ACD vuông tại C. Ta có:
hay
Tương tự, ta cũng có hay
Ta có nên khối chóp S.ABCD nhận trung điểm I của SD làm tâm mặt cầu ngoại tiếp, bán kính
.
Suy ra .
Cho điểm , đường thẳng
và mặt phẳng
. Phương trình mặt cầu
đi qua A, có tâm thuộc
đồng thời tiếp xúc với
là:
Ta có:
có phương trình tham số
Gọi là tâm mặt cầu (S), do
thuộc
nên
Theo đề bài, (S) có bán kính .
Với
Với
Viết phương trình mặt cầu ngoại tiếp tứ diện.
Tứ diện ABCD đều
có tâm
Bán kính
Trong không gian với hệ tọa độ , cho hai điểm
và
. Hai điểm
thay đổi sao cho
và
. Biết rằng luôn tồn tại một mặt cầu cố định đi qua
và tiếp xúc với mặt phẳng
. Bán kính của mặt cầu đó là:
Phương trình mặt phẳng là
.
Gọi và
là tâm và bán kính của mặt cầu cố định.
Ta có
Mà không đổi nên
, hay
.
Mặt khác ta có .
Vậy .
Cho hai mặt cầu và
Gọi
là giao tuyến của
và
. Viết phương trình mặt cầu
qua
và điểm
thuộc họ (chùm) mặt cầu có phương trình
Thay vào phương trình trên:
Trong không gian , cho mặt phẳng
tiếp xúc với mặt cầu
tại điểm
có tọa độ dương. Mặt phẳng
cắt các tia
,
,
lần lượt tại các điểm
,
,
. Giá trị nhỏ nhất của biểu thức
là:
Do tính đối xứng nên T nhỏ nhất khi . Khi đó phương trình
theo đoạn chắn là:
.
Điều kiện tiếp xúc .
Vậy .
Trong không gian với hệ tọa độ cho hai mặt cầu
lần lượt có phương trình là
,
. Xét các mặt phẳng
thay đổi nhưng luôn tiếp xúc với cả hai mặt cầu đã cho. Gọi
là điểm mà tất cả các
đi qua. Tính tổng
Các mặt cầu: có tâm
,
có tâm
.
Ta có nên
cắt nhau.
Các mặt phẳng luôn đi qua điểm
thuộc đường thẳng
thỏa mãn
. Tọa độ
.
Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây: