Cho các điểm và đường thẳng
. Gọi
là mặt cầu đi qua
và có tâm thuộc đường thẳng
. Bán kính mặt cầu
bằng:
Tâm .
Vì đi qua
nên ta có
Vậy bán kính mặt cầu :
Cho các điểm và đường thẳng
. Gọi
là mặt cầu đi qua
và có tâm thuộc đường thẳng
. Bán kính mặt cầu
bằng:
Tâm .
Vì đi qua
nên ta có
Vậy bán kính mặt cầu :
Phương trình mặt cầu có tâm và cắt trục Oz tại hai điểm A, B sao cho diện tích tam giác IAB bằng
là:
Gọi H là hình chiếu của trên Oz
Vậy phương trình mặt cầu là:
Viết phương trình mặt cầu tâm
qua gốc
.
Ta có:
Mặt cầu (S) có tâm A(1; -2; 2) và bán kính R = 8. Tìm phương trình mặt cầu (S).
Phương trình mặt cầu tâm bán kính R có dạng:
Trong không gian , cho mặt cầu
và hai điểm
. Gọi mặt phẳng
đi qua
và
tiếp xúc với
sao cho khoảng cách từ
đến
lớn nhất. Giả sử
là một véc tơ pháp tuyến của
, khi đó tích
là
Phương trình là
. Do
tiếp xúc với
nên ta có:
. Khoảng cách từ
đến
là:
.
Suy ra
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
.
Trong không gian cho điểm
, đường thẳng
và mặt cầu
:
. Điểm
thuộc giao tuyến của mặt cầu
và mặt phẳng
. Khi điểm
di động trên đường thẳng
, giá trị nhỏ nhất của biểu thức
bằng

Mặt cầu có tâm , bán kính
. Ta lại có
đi qua
và vuông góc với
tại tâm
của đường tròn giao tuyến.
Hạ , có
,
,
.
Khi đó .
Trong không gian , hỏi trong các phương trình sau đây phương trình nào là phương trình của mặt cầu?
Phương trình không có
=> Loại
Phương trình có số hạng
=> Loại
Phương trình loại vì
Phương trình thỏa mãn vì
.
Đường tròn giao tuyến của khi cắt bởi mặt phẳng (Oxy) có chu vi bằng :
Mặt cầu tâm
, bán kính
.
Ta có : .
Gọi là bán kính đường tròn (C) giao tuyến của mặt cầu
và mặt phẳng (Oxy), ta suy ra :
.
Vậy chu vi (C) bằng: .
Trong không gian với hệ tọa độ , tìm tọa độ tâm
và bán kính
của mặt cầu
Tâm của có tọa độ là
Bán kính mặt cầu là:
.
Tìm tập hợp các tâm của mặt cầu
Ta có:
Tâm
là mặt cầu
Vậy tập hợp các điểm I là phân đường thẳng tương ứng với
.
Phương trình mặt cầu tâm và tiếp xúc với trục
là:
Gọi là hình chiếu của
lên
, ta có
.
là bán kính mặt cầu cần tìm.
Vậy phương trình mặt cầu là : .
Cho mặt cầu và mặt phẳng
. Gọi M là tiếp điểm của (S) và tiếp diện di động (Q) vuông góc với (P). tập hợp các điểm M là:
có tâm
, bán kính
IM vuông góc với
, nên
M nằm trong mặt phẳng
qua I và song song với
.
Phương trình
Tập hợp các điểm M là đường tròn giao tuyến của
và
:
Cho mặt cầu :
. Phương trình mặt cầu nào sau đây là phương trình của mặt cầu đối xứng với mặt cầu (S) qua mặt phẳng (Oxy):
Mặt cầu tâm
, bán kính
.
Do mặt cầu đối xứng với
qua mặt phẳng (Oxy) nên tâm I' của
đối xứng với I qua (Oxy), bán kính
.
Ta có: .
Vậy
Lưu ý: Để ý thấy rằng trung điểm thuộc mặt phẳng
và
. Cả 4 đáp án trên đều có thể dễ dàng tìm được tọa độ
nên nếu tinh ý ta sẽ tiết kiệm được thời gian hơn trong việc tìm đáp án.
Cho hai mặt cầu và
Gọi
là giao tuyến của
và
. Viết phương trình của
(Có thể chọn nhiều đáp án).
là điểm chung của hai mặt cầu
hay
Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu , điểm
và mặt phẳng
. Gọi
là đường thẳng đi qua điểm
nằm trong mặt phẳng (P) và cắt mặt cầu (S) tại hai điểm A, B sao cho độ dài đoạn thẳng AB nhỏ nhất. Biết rằng
có một vectơ chỉ phương
. Tính giá trị của biểu thức
.
Để AB nhỏ nhất thì AB cách xa tâm O nhất, gọi H là trung điểm AB thì , do đó ta cần có
, suy ra
.
Vậy .
Cho hình chóp có đáy ABC là tam giác vuông tại B và
. Cạnh bên
và vuông góc với mặt phẳng đáy. Bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
là:

Gọi M là trung điểm AC, suy ra M là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC.
Gọi I là trung điểm SC, suy ra nên
.
Do đó IM là trục của , suy ra
(1)
Hơn nữa, tam giác SAC vuông tại A có I là trung điểm SC nên . (2)
Từ (1) và (2) , ta có
hay I là tâm của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp .
Vậy bán kính .
Cho các điểm và đường thẳng
. Phương trình mặt cầu
có tâm I và tiếp xúc d là:
Đường thẳngđi qua
và có một vectơ chỉ phương:
Phương trình mặt cầu là:
Cho đường thẳng và điểm
. Đường thẳng d cắt mặt cầu
tâm
tại hai điểm A, B sao cho
. Phương trình của mặt cầu
là:
Ta cólà vectơ chỉ phương của
.
Gọi là hình chiếu vuông góc của
trên
là trung điểm của
Ta có :
.
Trong vuông tại
có:
Vậy .
Trong không gian với hệ tọa độ , mặt phẳng
cắt mặt cầu
theo giao tuyến là đường tròn có diện tích là:
Mặt cầu có tâm
và bán kính
Khoảng cách từ đến (P):
Bán kính đường tròn giao tuyến
Diện tích đường tròn giao tuyến .
Trong không gian với hệ tọa độ , cho các mặt phẳng
,
. Gọi
là mặt cầu có tâm thuộc trục hoành, đồng thời
cắt mặt phẳng
theo giao tuyến là một đường tròn có bán kính bằng 2 và
cắt mặt phẳng (Q) theo giao tuyến là một đường tròn có bán kính bằng
. Xác định
sao cho chỉ có đúng một mặt cầu
thỏa mãn yêu cầu.
Gọi lần lượt là bán kính, tâm của mặt cầu;
lần lượt là khoảng cách từ I đến mặt phẳng
.
Từ đó ta có: suy ra
Để tồn tại đúng một mặt cầu tương đương phương trình (∗) có đúng một nghiệm m hay
Vậy đáp án cần tìm là: .
Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây: