Viết phương trình mặt cầu (S) tâm tiếp xúc với mặt cầu (S’):
có tâm
, bán kính
Gọi R là bán kính của .
và
tiếp xúc trong khi và chỉ khi:
(loại)
Viết phương trình mặt cầu (S) tâm tiếp xúc với mặt cầu (S’):
có tâm
, bán kính
Gọi R là bán kính của .
và
tiếp xúc trong khi và chỉ khi:
(loại)
Cho hai đường thẳng và
. Phương trình mặt cầu có đường kính là đoạn thẳng vuông góc chung của đường thẳng d và d’ là:
Gọi
Ta có:
và
Trong không gian với hệ trục tọa độ cho đường thẳng
và mặt cầu
. Hai mặt phẳng (P) và (Q) chứa d và tiếp xúc với (S). Gọi M và N là tiếp điểm. Độ dài đoạn thẳng MN bằng
Hình vẽ minh họa

Từ Tâm
và bán kính
Từ Vectơ
Hạ
Xét tam giác vuông tại M ta có:
.
Ta có
.
.
Hai mặt cầu ;
Ta có:
Tâm
; bán kính
Tâm
bán kính
và
cắt nhau.
Cho hình lập phương QABC.DEFG có cạnh bằng 1 có trùng với ba trục
. Sáu mặt phẳng
chia hình lập phương thành bao nhiêu phân bằng nhau?
Trong không gian , cho điểm A(0; 1; 2), mặt phẳng
và mặt cầu
. Gọi
là mặt phẳng đi qua
, vuông góc với
và đồng thời
cắt mặt cầu
theo giao tuyến là một đường tròn có bán kính nhỏ nhất. Tọa độ giao điểm
của
và trục
là
Gọi (C) là giao tuyến của mặt phẳng và mặt cầu (S) và (C) có tâm H, bán kính r.
Bán kính r của đường tròn là nhỏ nhất khi và chỉ khi IH lớn nhất khi và chỉ khi lớn nhất.
Vì nên gọi M(m; 0; 0).
Suy ra mặt phẳng (P) chứa AM và (P) ⊥ (α).
Khi đó
Mà mặt phẳng (P) đi qua A nên phương trình của mặt phẳng (P) là:
hay
Ta có:
lớn nhất khi và chỉ khi
đạt giá trị nhỏ nhất
Mà
Do đó nhỏ nhất khi và chỉ khi
Vậy .
Trong không gian , cho mặt cầu
và hai điểm
và
. Điểm
thay đổi trên mặt cầu
. Giá trị nhỏ nhất của
bằng
Ta có , gọi
. Điểm C bên trong
.
Ta có
Suy ra và
.
Cho điểm và mặt phẳng
, H là hình chiếu vuông góc của
trên mặt phẳng
. Phương trình mặt cầu
có diện tích
và tiếp xúc với mặt phẳng
tại H, sao cho điểm A nằm trong mặt cầu là:
Gọi là đường thẳng đi qua
và vuông góc với
.
Suy ra
Vì H là hình chiếu vuông góc của trên
nên
.
Vì nên
.
Mặt khác, nên ta có:
Do đó, .
Gọi lần lượt là tâm và bán kính mặt cầu.
Theo giả thiết diện tích mặt cầu bằng , suy ra
.
Vì mặt cầu tiếp xúc với mặt phẳng tại H nên
.
Do đó tọa độ điểm có dạng
, với
.
Theo giả thiết, tọa độ điểm thỏa mãn:
Do đó: .
Vậy phương trình mặt cầu .
Trong không gian , cho các điểm
và
. Gọi
là mặt phẳng chứa đường tròn giao tuyến của hai mặt cầu
với
. Hai điểm
,
thuộc
sao cho
. Giá trị nhỏ nhất của
là
Trừ các vế hai mặt cầu, ta có phương trình , tức là mặt phẳng
.
Hạ vuông góc với
, tọa độ
và
.
Chọn thuộc đoạn
, đặt
.
Khi đó
.
Trong hệ tọa độ , cho mặt cầu
và mặt phẳng
. Gọi
là mặt phẳng song song với
và cắt
theo thiết diện là đường tròn
sao cho khối nón có đỉnh là tâm của mặt cầu và đáy là hình tròn giới hạn bởi
có thể tích lớn nhất. Phương trình của mặt phẳng
là
Hình vẽ minh họa
Mặt cầu (S) có tâm I(1; −2; 3) và bán kính
Gọi r là bán kính đường tròn (C) và H là hình chiếu của I lên (Q).
Đặt IH = x ta có:
Vậy thể tích khối nón tạo được là:
Gọi ta có:
chỉ có
Ta có bảng biến thiên như sau:
Vậy khi
Mặt phẳng (Q) // (P) nên
Vậy
Vậy mặt phẳng (Q) có phương trình hoặc
Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu , điểm
và mặt phẳng
. Gọi
là đường thẳng đi qua điểm
nằm trong mặt phẳng (P) và cắt mặt cầu (S) tại hai điểm A, B sao cho độ dài đoạn thẳng AB nhỏ nhất. Biết rằng
có một vectơ chỉ phương
. Tính giá trị của biểu thức
.
Để AB nhỏ nhất thì AB cách xa tâm O nhất, gọi H là trung điểm AB thì , do đó ta cần có
, suy ra
.
Vậy .
Trong không gian với hệ tọa độ cho mặt cầu
, mặt phẳng
và đường thẳng
. Điểm
thuộc đường tròn giao tuyến của
và
. Giá trị lớn nhất của
là
Mặt cầu có tâm .
Hạ vuông góc với
,
.
Bán kính đường tròn giao tuyến là: .
Đường thẳng vuông góc với
và cắt
tại
;
.
Khi đó .
Trong không gian , cho đường thẳng
, điểm
và mặt cầu
:
. Gọi
là đường thẳng đi qua M và cắt
tại A, cắt
tại B sao cho
và điểm B có hoành độ là số nguyên. Mặt phẳng trung trực của đoạn AB có phương trình là
Từ giả thiết: có tâm
và bán kính
.
.
Vì .
+) Nếu
.
Do
+) Nếu .
Do
.
Do có hoành độ là số nguyên nên
.
Trung điểm là
nên phương trình mặt phẳng trung trực AB:
.
Trong không gian cho mặt cầu
và hai điểm
. Gọi
là điểm thuộc mặt cầu (S). Giá trị nhỏ nhất của
bằng
Tâm , tính
.
.
Đặt thì C nằm trong mặt cầu và:
.
Vậy .
Trong không gian tọa độ Oxyz cho đường tròn . Tâm H của (C) là điểm có tọa độ:
Viết lại phương trình mặt cầu chứa
:
để biết tâm và
.
Phương trình đường thẳng qua I và vuông góc với mặt phẳng chứa
Thế vào phương trình mặt phẳng thiết diện:
.
.
Trong không gian , cho mặt cầu
và hai điểm
. Biết tập hợp tất cả các điểm
để
là một đường tròn. Bán kính của đường tròn đó là:
Gọi khi đó ta có:
.
Ta có:
Ta lại có:
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình:
Vậy tập hợp tất cả các điểm M là đường tròn giao tuyến (C) của (S) và mặt phẳng (P): y = 0.
Mặt cầu (S) có bán kính R = 3, tâm nên d [I,(P)] = 1.
Suy ra đường tròn (C) có bán kính:
Cho là các số thực thay đổi thỏa mãn
và
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
Cách 2. Quỹ tích - Vị trí tương đối.
Trong không gian xét
và điểm
.
Khi đó
Gọi là tâm mặt cầu, ta có
, suy ra
và do đó
.
Cho ba điểm và mặt phẳng
. Phương trình mặt cầu đi qua ba điểm
và có tâm thuộc mặt phẳng
là:
Phương mặt cầu có dạng:
, ta có :
Lấy ;
; kết hợp (4) ta được hệ:
Vậy phương trình mặt cầu là : .
Lưu ý : Ở câu này nếu nhanh trí chúng ta có thể sử dụng máy tính cầm tay thay ngay tọa độ tâm của các mặt cầu ở 4 đáp án trên vào phương trình mặt phẳng để loại ngay được các đáp án có tọa độ tâm không thuộc mặt phẳng
Trong không gian với hệ tọa độ cho mặt cầu
và điểm
. Một đường thẳng thay đổi qua M cắt (S) tại hai điểm A; B. Tìm giá trị lớn nhất của tổng
.
Mặt cầu có tâm
và bán kính
. Trong khi
nên M nằm ngoài hình cầu
.
Gọi H là trung điểm của AB, có M nằm trên đường AB và nằm ngoài đoạn AB nên có .
Mặt khác, tam giác vuông tại H nên
. Vậy
.
Đẳng thức xảy ra khi đường thẳng qua M và tâm I của mặt cầu, tức AB lúc này là đường kính của mặt cầu.
Vậy giá trị lớn nhất của tổng là
.
Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho điểm
, trong đó
và
. Biết mặt phẳng
tiếp xúc với mặt cầu
. Thể tích của khối tứ diện
là.
Cách 1:
Ta có : .
Theo bài ra có: .
Mặt phẳng tiếp xúc với mặt cầu
.
Ta có
.
Dấu bằng xảy ra .
Vậy.
Cách 2:
Ta có và
suy ra
.
Lại có nên
tiếp xúc với
tại M.
Suy ra nên
.
Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây: