Phân tích đoạn trích Những đứa trẻ lớp 9
Viết bài văn Phân tích đoạn trích Những đứa trẻ lớp 9
Phân tích tác phẩm Những đứa trẻ - Mẫu 1
Bộ ba tác phẩm nổi tiếng Thời thơ ấu - Trong thế giới - Những trường đại học của tôi, dường như là một bộ tự truyện kể về quãng thời thơ ấu và trưởng thành đầy gian nan, vất vả của nhà văn Mac-xim Go-rơ-ki. Đoạn trích Những đứa trẻ được trích trong chương IX của tác phẩm Thời thơ ấu kể về một trong những ký ức tuổi thơ đầy dữ dội và đáng nhớ của tác giả.
A-li-ô-sa (tên ở nhà của tác giả), là một đứa trẻ mồ côi, phải ở với ông bà ngoại vì bố mất sớm, mẹ đi thêm bước nữa. Bên nhà hàng xóm là ông đại tá đã già Ốp-xi-an-ni-cốp hiện đang sống cùng người vợ kế và ba đứa con riêng. Trong một lần tình cờ A-li-ô-sa đã kéo dây gàu cùng với hai đứa lớn và cứu được đứa em út do nghịch gàu múc nước mà rơi xuống giếng. Kể từ đó bốn đứa trẻ trở nên thân thiết, bất chấp sự cấm đoán của người cha. Ba đứa trẻ nhà bên có cuộc sống giàu có vì cha là đại tá, nhưng vì mồ côi mẹ nên sống thiếu tình thương, chỉ biết nương tựa vào nhau, lại thường hay bị cha cho ăn đòn. Còn A-li-ô-sa thì cũng mồ côi, sống nương tựa vào ông bà, cuộc sống không mấy khá giả và cũng thường bị ông đánh đòn. Ở những đứa trẻ này trước tiên ta thấy có sự tương đồng về hoàn cảnh, chúng có một tuổi thơ nhiều nỗi buồn và khó nhọc dù là giàu hay nghèo.
Sự xuất hiện của người cha đã khiến cuộc nói chuyện của những đứa trẻ chấm dứt, ông ta rất hung dữ, nạt nộ ba đứa trẻ vào nhà đồng thời còn cấm đoán việc A-li-ô-sa chơi với con ông ta. Mà nguyên nhân chính đó là sự phân biệt giai cấp, phân biệt giàu nghèo sâu sắc dưới chế độ Nga hoàng thời bấy giờ đã ngăn cách tình bạn thật đẹp của ba đứa trẻ. Tuy nhiên điều đó chẳng thể nào ngăn cản được cái tính ham chơi và những tâm hồn cô đơn đồng điệu xích lại gần nhau hơn. Chúng vẫn chơi với nhau rất thân thiết, tuy nhiên phải đề phòng bị ông đại tá bắt gặp. Thế rồi như những người bạn tri kỷ chúng lần lượt kể nhau nghe những chuyện buồn tẻ chán nản, chia sẻ với nhau những chuyện bắt chim, nuôi chim hằng ngày, kể chuyện cổ tích cho nhau nghe. Chỉ có duy nhất là chưa bao giờ nghe ba đứa trẻ kể về bố và mẹ kế, có lẽ đó là những niềm đau, là niềm kiêng kỵ trong tâm hồn của cả ba đứa trẻ tội nghiệp hoặc chúng đã tự giác gạt họ ra khỏi cuộc sống chăng? Chúng cảm thấy buồn bã vì thiếu tình cảm yêu thương từ những người thân thuộc, từ bố, từ mẹ, từ bà. Điều đó đã để lại trong lòng A-li-ô-sa thật nhiều niềm suy tư và lại càng thêm yêu thích ba đứa trẻ hàng xóm ấy.
Đoạn trích ngắn tuy chỉ là những lời nói chuyện rất đỗi ngây thơ và thông thường của những đứa trẻ, tuy nhiên đã để lại trong lòng người đọc nhiều sức gợi. Đó là nỗi niềm chua xót trước hoàn cảnh mồ côi của những đứa trẻ bất hạnh, nỗi đau ấy không một thứ vật chất nào có thể lấp đầy, ngoài tình thân trong gia đình. Và hơn cả là tình bạn thật hồn nhiên và trong sáng của A-li-ô-sa và ba đứa trẻ nhà bên, giữa chúng đã có sự đồng cảm, bao dung lẫn nhau. Thứ tình cảm ấy đã vượt qua cả sự cấm đoán và sự khác biệt giai cấp để tìm đến nhau như những tâm hồn tri kỷ, an ủi cho nỗi đớn đau trong lòng mỗi đứa trẻ bằng sự hạnh phúc, vui vẻ chân chính của tuổi thơ.
Phân tích tác phẩm Những đứa trẻ - Mẫu 2
Mác-xim Go-rơ-ki (1868 – 1936) là bút danh của A-lếch-xây Pê-scốp, một trong những nhà văn lớn của Nga và thế giới trong thế kỉ XX. Ông là tác giả của bộ ba tiểu thuyết tự thuật: Thời thơ ấu, Kiếm sống, Những trường đại học của tôi và một số tác phẩm quan trọng khác. Những đứa trẻ trích ở chương IX tác phẩm Thời thơ ấu gợi cho người đọc cảm nhận một cách sâu sắc những tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình thương bằng nghệ thuật kể chuyện của tác giả.
Đoạn trích Những đứa trẻ là một trong mười ba chương của tiểu thuyết tự thuật Thời thơ ấu đã để lại cho người đọc những rung động trước vẻ đẹp tâm hồn thơ bé về tình cảm bạn bè, tình bà cháu. Trong hoàn cảnh riêng của mình, ngoài niềm vui đối xử của bà ngoại, A-li-ô-sa chỉ còn biết tìm đến thế giới loài chim, bẫy chim, nuôi chim và được nghe chim hót. Vì khát khao tình cảm bạn bè, cậu bé đã có nhiều lần leo lên cành cây nhìn sang một cái sân, nơi ba đứa trẻ con nhà đại tá thường hay chơi. Chúng có khuôn mặt tròn, mắt xám với quần dài màu xám và rất giống nhau. Bọn chúng rất vui vẻ và thương yêu, đùm bọc lẫn nhau đã làm cho A-li-ô-sa thích thú và thèm khát. Nhưng điều đã làm cho A-li-ô-sa và những đứa trẻ không gần gũi, được chơi với nhau, không phải vì một bờ rào ngăn cách mà do những định kiến về giai cấp: một bên là dân thường, một bên là quan chức giàu sang. Điều đó đã làm cho cậu bé A-li-ô-sa tủi thân và cảm thấy mình cô đơn.
Có một lần thằng nhỏ còn chơi nghịch nhảy vào gàu rơi xuống giếng, cậu bé A-li-ô-sa từ trên cành cây thấy được, nhanh chóng nhảy xuống cùng hai đứa lớn cứu được thằng em út. Sự nhanh nhẹn và tấm lòng của cậu bé A-li-ô-sa trong việc kịp thời cứu giúp thằng em nhỏ đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với ba đứa trẻ con ông đại tá. Sự kiện này đã phá vờ bờ rào ngăn cách giữa những đứa trẻ. Và sau đó gần một tuần, khi mà thằng anh lớn nhìn thấy A-li-ô-sa trên cành cây đã thân mật gọi: “Xuống đây chơi với chúng tớ”. Đó là tiếng gọi của những phút giây giao cảm tuyệt đẹp của thế giới tâm hồn tuổi thơ, phút giây hạnh phúc mà A-li-ô-sa đã khao khát, chờ đợi bấy lâu.
Từ những truyện cổ tích mà người bà đã kể, A-li-ô-sa hiểu thế nào là “dì ghẻ”, nên cậu bé thông cảm với sự im lặng, nghĩ ngợi của bọn nó. Go-rơ-ki đã kể: “Chúng ngồi sát vào nhau, giống như những chú gà con”. Cách so sánh chính xác của Go-rơ-ki đã gợi cho người đọc liên tưởng đến cảnh lũ gà con sợ hãi co cụm vào nhau khi nhìn thấy diều hâu, một thế lực tàn bạo luôn là mối đe dọa đối với chúng. Và qua đó, thể hiện sự thông cảm, sẻ chia của A-li-ô-sa với những nỗi bất hạnh của các bạn nhỏ của mình.
Từ việc làm quen, trò chuyện với những đứa trẻ A-li-ô-sa đã phát hiện và cảm nhận một điều là bọn trẻ con nhà đại tá được sống trong cảnh giàu sang, nhưng cũng chẳng sung sướng gì, mẹ chết sống với dì ghẻ, lại bị bố cấm đoán… Chính từ hoàn cảnh thiêu tình thương như nhau, khiến A-li-ô-sa thân thiết với mấy đứa trẻ kia và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Go-rơ-ki. Vì lẽ đó mà đã mấy chục năm rồi, khi kể lại sự việc còn nhớ rõ như in.
Đọc lại những trang viết về cuộc đời của Go-rơ-ki mấy ai không dễ xúc động mà đặc biệt là những chuỗi ngày dài u ám của thời thơ ấu. Trong hiện thực khắc nghiệt của cuộc sống ngay từ buổi thiếu thời, cậu bé A-li-ô-sa đã vượt lên trên tất cả để sống với bạn bè và cho chính mình. Với sự nhạy cảm của tâm hồn trẻ thơ, cậu bé A-li-ô-sa đã trang trải lòng mình với bọn trẻ để cùng được thông cảm, sẻ chia thì thật là ý nghĩa và đáng trân trọng. Và cũng vô cùng cảm động, khi A-li-ô-sa mới lên mười tuổi là lúc người mẹ qua đời – nỗi đau chưa nguôi thì lại bị ông ngoại độc ác đã đẩy cậu “đi vào đời” mà kiếm sống.
Bằng cách kể chuyện giàu tình cảm, đan xen chuyện đời thường với truyện cổ tích, Mác-xim Go-rơ-ki đã thuật lại một cách chân thực, sinh động và tuyệt đẹp về tình bà cháu, về tình bạn bè thân thiết của ông còn nhỏ với mấy đứa trẻ sống thiếu tình thương bên hàng xóm. Sức mạnh của tình cảm bạn bè đã vượt qua những cản trở trong quan hệ xã hội của nước Nga thời bấy giờ. Cuộc sống thực sự có ý nghĩa khi ta có tình yêu thương chân thành, tha thiết và được sẻ chia, thiếu nó con người sẽ trở nên cô đơn, buồn tủi.
Truyện không phải là lời tự thuật đơn thuần mà thông qua đó, tác giả vốn là người gặp nhiều cay đắng nên điều này muốn gợi tình yêu thương gia đình, quê hương đất nước và tình cảm bạn bè chân thật… có được những điều đó sẽ đem đến cho ta sự thanh thản, yêu đời và tạo được niềm tin trong cuộc sống.
