Cách dùng Casio giải bài toán tích phân thực tế nhanh và chính xác
Toán 12 tích phân thực tế
Trong chương trình Toán THPT, đặc biệt ở lớp 12, các dạng bài toán tích phân thực tế ngày càng xuất hiện nhiều trong các đề kiểm tra và đề thi tốt nghiệp THPT. Các bài toán này thường liên quan đến quãng đường, vận tốc, năng lượng, diện tích, sản lượng,… Yêu cầu học sinh phải biết xử lý số liệu nhanh và chính xác. Vì vậy, việc sử dụng máy tính Casio để hỗ trợ giải phân tích trở thành kỹ năng vô cùng quan trọng, giúp tối ưu thời gian làm bài và hạn chế sai sót.
Bài viết này thuộc chuyên mục Casio tích phân thực tế, sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng máy tính cầm tay Casio để tính phân tích, kiểm tra kết quả, ước lượng và xử lý các bài toán thực tế thường gặp. Mọi thao tác đều được trình bày chi tiết, kèm theo ví dụ minh họa dễ hiểu, giúp học sinh nắm vững phương pháp và áp dụng hiệu quả trong phòng này. Đây là tài liệu hữu ích cho mọi bạn đang luyện thi THPT Quốc Gia hoặc muốn tăng tốc độ làm bài phần tích phân.
A. Mẹo dùng Casio giải nhanh bài toán tích phân thực tế
Bài toán 1. Một người muốn dán tấm bảng hiệu cũ là một phần của hình elip với kích thước như hình vẽ. Tính gần đúng chi phí mà người đó phải bỏ ra để mua giấy dán biết giá của 1m2 giấy là 20 000?
Hướng dẫn giải:
Xây dựng hệ trục tọa độ Oxy như hình:

Phương trình Elip có dạng:
![]()
(a; b lần lượt là nữa trục dài và trục ngắn của Elip)
Theo đề bài ta có: ![]()
Do B(1.8; 0.8) ∈ (E) nên ![]()

Suy ra
hay ![]()
Ta có: ![]()
Sử dụng máy tính CASIO fx- 580VN X tính tích phân trên và lưu vào A

Vậy số tiền người chủ phải bỏ ra để mua giấy dán là
20 000 A ≈ 134 820.
Nhận xét:
- Đối với những bài toán tính diện tích của một hình phức tạp không có sẵn công thức ta có thể sử dụng tích phân để tính diện tích
- Để có thể áp dụng tích phân để tính diện tích ta cần xây dựng hệ trục tọa độ
và xây dựng các hàm số phù hợp, đơn giản mà không mất tính tổng quát, kết quả diện tích không sai lệch.
Bài toán 2. Một chất điểm A xuất phát từ O, chuyển động thẳng với vận tốc biến thiên theo thời gian quy luật
trong đó t (giây) là khoảng thời gian tính từ lúc A bắt đầu chuyển động. Từ trạng thái nghỉ, một chất điểm B cũng xuất phát từ O, chuyển động thẳng cùng hướng với A nhưng chậm hơn 3 giây so với và có gia tốc bằng a(m/s2) (a là hằng số). Sau khi B xuất phát được 15s thì đuổi kịp A. Vận tốc B tại thời điểm đuổi kịp A bằng
A. 25(m/s). B. 30(m/s). C. 36(m/s). D. 21(m/s).
Hướng dẫn giải
Tính quãng đường A đi được cho đến khi B đuổi kịp A

Ta có:
![]()
Tính quãng đường B đi được cho đến khi B đuổi kịp A
Vận tốc của B tại thời điểm t(s) tính từ lúc B xuất phát là ![]()
Quãng đường B đi được cho đến khi B đuổi kịp A
![]()
Tính vận tốc B tại thời điểm đuổi kịp A: ![]()
![]()
Đáp án B
Lưu ý: Để có thể làm tốt các bài toán trên, chúng ta cần nhớ mối hệ của các đại lượng Quãng đường S(t), Vận tốc v(t) và Gia tốc a(t)
- Quãng đường đi được S(t) là nguyên hàm của vận tốc v(t).
- Quãng đường đi được của vật trong khoảng thời gian nào bằng tích phân của hàm vận tốc v(t) khi biến t chạy trong khoảng thời gian đó.
- Đạo hàm của vận tốc v(t) tại thời điểm t chính là gia tốc của vật chuyển động tại thời điểm đó a(t) .
Bài toán 3. Người ta thay nước mới cho 1 bể bơi có dạng hình hộp chữ nhật có độ sâu là h1 = 300cm. Giả sử h(t) là chiều cao (tính bằng cm) của mực nước bơm được tại thời điểm
giây, biết rằng tốc độ tăng chiều cao mực nước tại giây thứ
là
và lúc đầu hồ bơi không có nước. Hỏi sau bao lâu thì nước bơm được 3/4 độ sâu của hồ bơi.
- 2 giờ 7 phút
- 1 giờ 7 phút
- 4 giờ 7 phút
- 3 giờ 7 phút
Hướng dẫn giải
Mực nước của hồ bơi tại thời gian t giây là: ![]()
Theo đề bài, lượng nước bơm được bằng 3/4 độ sâu của hồ bơi nên ta có:
![]()
Dùng chức năng SOLVE của Casio fx 580vnx để tìm nghiệm cho phương trình trên:

Vậy t ≈ 7619 ≈ 2 giờ 7 phút thì nước bơm được 3/4 độ sâu của hồ bơi
Đáp án A
Bài toán 4. Ban đầu trong một mẫu nước có khoảng 600 con vi khuẩn, trong 1 giờ số lượng này tăng lên với tốc độ
. Hỏi sau 3 giờ, 5 giờ và 7 giờ số lượng vi khuẩn trong mẫu lần lượt là bao nhiêu?
- 13 886 - 166 044 - 2 019 700.
- 17 608 - 207 805 - 2 524 875.
- 18 808 - 210 208 - 2 528 475.
- 18 702 - 220 350 - 2 516 969.
Hướng dẫn giải
Cách 1: Đặt S(t) là số vi khuẩn trong mẫu sau t giờ
Khi đó ta có: ![]()
Theo đề bài ta có: S(0) = 600 ⇔ 320 + C = 600 ⇔ C = 280.
Suy ra: ![]()
Sử dụng Casio fx 580vnx tìm số lượng vi khuẩn sau 3 giờ, 5giờ và 7 giờ
Nhập biểu thức vào máy:

Sử dụng lệnh r lần lượt tại các giá trị x = 3; x = 5 và x = 7.

Đáp án A
Cách 2 Đặt S(t) là số vi khuẩn trong mẫu sau t giờ
Ta có ![]()
Nhập biểu thức vào máy:

Sử dụng lệnh r lần lượt tại các giá trị A= 3; A = 5 và A = 7.

Đáp án A.
B. Bài tập tự rèn luyện tính bài toán tích phân thực tế
Bài toán 1 Một xe ô tô đang chạy thì phanh lại. Sau khi đạp phanh, ô tô bắt đầu chuyển động chậm dần đều với vận tốc v(t) = -40t + 20 (m/s), trong đó t là khoảng thời gian tính bằng giây kể từ lúc bắt đầu đạp phanh. Hỏi từ lúc đạp phanh đến khi dừng hẳn, ô tô còn di chuyển bao nhiêu mét ?
A. 4,5(m). B. 5(m). C. 5,5 (m). D. 6(m).
Bài toán 2. Một công ty dự định đầu tư một khu nhà máy sản xuất. Giả sử sau t năm, dự án lần 1 có tốc độ phát sinh lợi nhuận là P(t) = 100 + t2 trăm đôla/năm, tiếp sau đó dự án lần 2 có tốc độ phát sinh lợi nhuận là P2(t) = 150 + 5t trăm đôla/năm. Biết rằng sau thời gian t thì tốc độ lợi nhuận lần 1 gấp 2 lần tốc độ lợi nhuận lần 2. Tính lợi nhuận chênh lệch thực tế cho khoảng thời gian trên
- 676,66 trăm đô
- 755 trăm đô
- 750 trăm đô
- 666,67 trăm đô
Bài toán 3. Công ty vừa đưa vào một dây chuyền sản xuất để chế tạo máy tính mới. Sau vài tuần, sản lượng đạt được
máy/tuần. Tìm số máy sản xuất được từ đầu tuần thứ ba đến hết tuần thứ tư
- 147 máy
- 1523 máy
- 1470 máy
- 3166 máy
Bài toán 4. Một cái lu có bán kính ở 2 đầu là 2(dm) và ở giữa là 4(dm), chiều cao của cái lu là 8(dm). Tính lượng nước tối đa mà lu có thể chứa được.

Bài toán 5: Tính thể tích cái bình hoa với kích thước như hình vẽ biết bình cao
và đường sinh của bình khi nằm ngang là đường cong có dạng y = sinx + 2?

Bài toán 6: Vận tốc chuyển động của máy bay là v(t) = 6t2 + 1 (m/s). Hỏi quãng đường máy bay bay từ giây thứ 5 đến giây thứ 15 là bao nhiêu?
A. 2400m. B. 1202m. C. 6510m. D. 1134m..
C. Đáp án bài tập tự rèn luyện tính tích phân thực tế
Bài 1:
Chọn mốc thời gian là lúc người lái xe đạp phanh và T là thời điểm ô tô dừng hẳn
Khi đó v(T) = 0 hay -40T + 20 = 0. Suy ra T = 0,5.
Như vậy, kể từ lúc đạp phanh ô tô mất thêm 0,5s để dừng hẳn và quãng đường ô tô di chuyển trong thời gian này là: ![]()

Đáp án: B
Bài 2
Khoảng thời gian t; (t > 0) để tốc độ lợi nhuận lần 1 gấp 2 lần tốc độ lợi nhuận lần 2 là nghiệm dương của phương trình:
![]()
![]()



Vậy lợi nhuận chênh lệch thực tế cho khoảng thời gian 0 ≤ t ≤ 20 là:
![]()

Đáp án D.
Bài 3:
Số máy sản xuất được từ đầu tuần thứ ba đến hết tuần thứ tư là: ![]()

Đáp án D
Bài 4.
Phân tích:
Cái lu có dạng khối tròn xoay với đường sinh hình Parabol là đồ thị của hàm số y = ax2 + bx +c; (a ≠ 0). Do đó ta có thể áp dụng công thức tích phân để tính thể tích khố tròn xoay trên.
Dựa vào kích thước của cái lu trên đề bài ta có thể xây dựng hệ trục tọa độ Oxy phù hợp và đơn giản như hình vẽ. Khi đó ta có thể sử dụng công thức tích phân để tính thể tích
Từ chiều cao của cái lu ta tìm được cận của tích phân
Từ đồ dài bán kính 2 đầu và ở giữa ta lấy được 3 điểm A(-4; 2); B(0;4); C(4; 2) thuộc đồ thị (P)
Hướng dẫn giải:
Tìm phương trình Parabol (P): y = ax2 + bx +c; (a ≠ 0) qua 3 điểm A(-4; 2); B(0;4); C(4; 2)
Giải hệ phương trình:


![]()
Như vậy: ![]()
Sử dụng máy tính CASIO fx-580VN X tính tích phân trên

Vậy thể tích cái lu là:
.
Tài liệu dài, tải về để xem chi tiết và đầy đủ nhé!
-------------------------------------
❓ FAQ nhanh – Casio tích phân thực tế (Toán 12)
1. Có thể dùng máy Casio để tính tích phân không?
Có. Máy tính Casio hỗ trợ tính tích phân xác định rất nhanh, giúp kiểm tra kết quả và giải bài trắc nghiệm hiệu quả.
2. Khi nào nên dùng Casio để giải bài toán tích phân?
- Khi đề bài yêu cầu tính giá trị số
- Bài toán thực tế như tính diện tích, quãng đường
→ Rất phù hợp với hình thức trắc nghiệm THPT Quốc gia.
3. Dấu hiệu nhận biết bài tích phân thực tế là gì?
Các từ khóa thường gặp:
“diện tích”, “thể tích”, “quãng đường”, “lượng chất” → Gợi ý sử dụng tích phân để tính toán.
4. Cách nhập tích phân trên Casio như thế nào?
- Vào chế độ tính toán (MODE)
- Chọn chức năng tích phân ∫
- Nhập hàm số, cận dưới và cận trên→ Máy sẽ trả kết quả nhanh chóng.
-----------------------------------------
Hy vọng rằng qua bài viết, bạn đã biết cách sử dụng phân tích toán học Casio nhanh chóng và chính xác, từ thao tác biểu thức, sử dụng phân tích chức năng, kiểm tra kết quả để xử lý các loại bài nâng cao. Khi luyện tập thường xuyên, bạn sẽ tối ưu hóa thời gian làm bài, giảm thiểu sai số và tự động hoàn thành mọi dạng bài tích trong các kỳ quan trọng.
Đừng quên lưu lại bài viết và tiếp tục khám phá thêm nhiều nội dung trong chuyên môn Casio tích phân thực tế như kiểm tra cách tra đạo hàm bằng Casio, tìm phương pháp xử lý, xử lý bảng số liệu thực tế,… Tất cả đều được biên dịch rõ ràng, chính xác và tham gia chương trình Toán 12, phù hợp cho sinh viên muốn nâng cao hiệu quả học tập. Nếu bạn muốn tổng hợp thêm bài phân tích, tạo tập tin PDF công thức Casio, hoặc viết bộ chủ đề Casio giải toán 12, hãy yêu cầu lại — mình luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn đầy đủ nhất!