Giao diện mới của VnDoc Pro: Dễ sử dụng hơn - chỉ tập trung vào lớp bạn quan tâm. Vui lòng chọn lớp mà bạn quan tâm: Lưu và trải nghiệm
Đóng
Điểm danh hàng ngày
  • Hôm nay +3
  • Ngày 2 +3
  • Ngày 3 +3
  • Ngày 4 +3
  • Ngày 5 +3
  • Ngày 6 +3
  • Ngày 7 +5
Bạn đã điểm danh Hôm nay và nhận 3 điểm!
Nhắn tin Zalo VNDOC để nhận tư vấn mua gói Thành viên hoặc tải tài liệu Hotline hỗ trợ: 0936 120 169

Tính xác suất có điều kiện bằng sơ đồ cây

Dạng tài liệu: Chuyên đề Toán Lớp 12
Phân loại: Tài liệu Tính phí

Trong chương trình Toán 12, xác suất có điều kiện là một nội dung quan trọng, giúp học sinh giải quyết những bài toán liên quan đến các biến cố có mối liên hệ và sự thay đổi khả năng xảy ra khi có thêm thông tin. Đặc biệt, đối với những tình huống gồm nhiều giai đoạn lựa chọn hoặc phép thử diễn ra liên tiếp, sơ đồ cây là công cụ hỗ trợ trực quan, giúp biểu diễn các khả năng, xác định xác suất trên từng nhánh và hệ thống hóa quá trình tính toán. Chuyên đề Tính xác suất có điều kiện bằng sơ đồ cây sẽ giúp học sinh hiểu rõ phương pháp xây dựng sơ đồ, nhận diện mối quan hệ giữa các biến cố và vận dụng kiến thức xác suất để giải quyết những bài toán từ cơ bản đến nâng cao.  

A. Cách tính xác suất có điều kiện bằng sơ đồ cây

Sơ đồ hình cây

Nhận xét: Trên sơ đồ hình cây:

  • Xác suất của các nhánh trong sơ đồ hình cây từ đỉnh thứ hai là xác suất có điều kiện.
  • Xác suất xảy ra của mỗi kết quả bằng tích các xác suất trên các nhánh của cây đi đến kết quả đó.

B. Bài tập ví dụ minh họa ứng dụng tính xác suất bằng sơ đồ cây

Ví dụ 1. Cho sơ đồ cây như sau:

Từ sơ đồ hình cây trên, ta có một số kết quả:

P\left( A \right) = 0,7;P\left( {\overline A } \right) = 0,3\(P\left( A \right) = 0,7;P\left( {\overline A } \right) = 0,3\)

P\left( {\overline B |A} \right) = 0,8;P\left( {B|A} \right) = 0,2\(P\left( {\overline B |A} \right) = 0,8;P\left( {B|A} \right) = 0,2\)

P\left( {\overline B |\overline A } \right) = 0,7;P\left( {B|\overline A } \right) = 0,3\(P\left( {\overline B |\overline A } \right) = 0,7;P\left( {B|\overline A } \right) = 0,3\)

* Từ đó ta tính được:

P\left( {A\overline B } \right) = 0,7.0,8 = 0,56;P\left( {AB} \right) = 0,7.0,2 = 0,14\(P\left( {A\overline B } \right) = 0,7.0,8 = 0,56;P\left( {AB} \right) = 0,7.0,2 = 0,14\)

P\left( {\overline A \overline B } \right) = 0,3.0,7 = 0,21;P\left( {\overline A B} \right) = 0,3.0,3 = 0,09\(P\left( {\overline A \overline B } \right) = 0,3.0,7 = 0,21;P\left( {\overline A B} \right) = 0,3.0,3 = 0,09\)

\begin{array}{l}
P\left( B \right) = 0,7.0,2 + 0,3.0,3 = 0,23\\
{\rm{ }}P\left( {\overline B } \right) = 0,7.0,8 + 0,3.0,7 = 0,77 = 1 - P\left( B \right)
\end{array}\(\begin{array}{l} P\left( B \right) = 0,7.0,2 + 0,3.0,3 = 0,23\\ {\rm{ }}P\left( {\overline B } \right) = 0,7.0,8 + 0,3.0,7 = 0,77 = 1 - P\left( B \right) \end{array}\)

Ví dụ 2. Cho hai biến cố A, B:

a) Với P\left( A \right) = 0,1;P\left( {B|A} \right) = 0,3;P\left( {B|\overline A } \right) = 0,6\(P\left( A \right) = 0,1;P\left( {B|A} \right) = 0,3;P\left( {B|\overline A } \right) = 0,6\). Tính P\left( B \right)\(P\left( B \right)\).

b) Với P\left( B \right) = 0,2;P\left( {A|B} \right) = 0,5;P\left( {A|\overline B } \right) = 0,4\(P\left( B \right) = 0,2;P\left( {A|B} \right) = 0,5;P\left( {A|\overline B } \right) = 0,4\). Tính P\left( {B|A} \right)\(P\left( {B|A} \right)\).

Hướng dẫn giải

Tính xác suất của biến cố đối P\left( {\overline A } \right) = 1 - P\left( A \right) = 1 - 0,1 = 0,9\(P\left( {\overline A } \right) = 1 - P\left( A \right) = 1 - 0,1 = 0,9\)

Thay vào công thức xác suất toàn phần: P\left( B \right) = \left( {0,1.0,3} \right) + \left( {0,9.0,6} \right) = 0,57\(P\left( B \right) = \left( {0,1.0,3} \right) + \left( {0,9.0,6} \right) = 0,57\)

Ta có sơ đồ hình cây như sau:

b) Ta có sơ đồ hình cây như sau:

Ta có: P\left( {\overline B } \right) = 1 - P\left( B \right) = 1 - 0,2 = 0,8\(P\left( {\overline B } \right) = 1 - P\left( B \right) = 1 - 0,2 = 0,8\)

Tính xác suất toàn phần

\begin{array}{l}
P\left( A \right) = P\left( B \right).P\left( {A|B} \right) + P\left( {\overline B } \right).P\left( {A|\overline B } \right)\\
 = 0,2.0,5 + 0,8.0,4 = 0,42
\end{array}\(\begin{array}{l} P\left( A \right) = P\left( B \right).P\left( {A|B} \right) + P\left( {\overline B } \right).P\left( {A|\overline B } \right)\\ = 0,2.0,5 + 0,8.0,4 = 0,42 \end{array}\)

Áp dụng công thức Bayes ta có:

P\left( {B|A} \right) = \frac{{P\left( B \right).P\left( {A|B} \right)}}{{P\left( A \right)}} = \frac{{0,2.0,5}}{{0,42}} = \frac{5}{{21}} \approx 0,238\(P\left( {B|A} \right) = \frac{{P\left( B \right).P\left( {A|B} \right)}}{{P\left( A \right)}} = \frac{{0,2.0,5}}{{0,42}} = \frac{5}{{21}} \approx 0,238\)

Ví dụ 3. Trong một trò chơi hái hoa có thưởng của lớp 12A, cô giáo chủ nhiệm treo 10 bông hoa trên cành cây, trong đó có 5 bông hoa chứa phiếu có thưởng. Bạn Bình hái bông hoa đầu tiên, sau đó bạn An hái bông hoa thứ hai. Gọi A là biến cố "Bông hoa bạn An hái được chứa phiếu có thưởng" và B là biến cố "Bông hoa bạn Bình hái được chứa phiếu có thưởng". Sử dụng sơ đồ hình cây (tham khảo hình vẽ), tính xác suất bạn An hái được bông hoa chứa phiếu có thưởng.

Hướng dẫn giải

Có 10 bông hoa (5 thưởng, 5 không).

Xác suất Bình hái được hoa thưởng: P\left( B \right) = \frac{5}{{10}} = \frac{1}{2}\(P\left( B \right) = \frac{5}{{10}} = \frac{1}{2}\)

Xác suất Bình không hái được hoa thưởng: P\left( {\overline B } \right) = \frac{1}{2}\(P\left( {\overline B } \right) = \frac{1}{2}\)

Khi Bình đã hái, còn lại 9 bông:

- Nếu Bình hái được hoa thưởng (B), còn 4 thưởng trong 9 bông ⇒ P\left( {A|B} \right) = \frac{4}{9}\(P\left( {A|B} \right) = \frac{4}{9}\).

- Nếu Bình không hái được thưởng (), còn 5 thưởng trong 9 bông ⇒ P\left( {A|\overline B } \right) = \frac{5}{9}\(P\left( {A|\overline B } \right) = \frac{5}{9}\)

Xác suất An hái được hoa thưởng là:

P\left( A \right) = P\left( B \right).P\left( {A|B} \right) + P\left( {A|\overline B } \right) = \frac{1}{2}.\frac{4}{9} + \frac{1}{2}.\frac{5}{9} = \frac{1}{2}\(P\left( A \right) = P\left( B \right).P\left( {A|B} \right) + P\left( {A|\overline B } \right) = \frac{1}{2}.\frac{4}{9} + \frac{1}{2}.\frac{5}{9} = \frac{1}{2}\)

Ví dụ 4. Trong một trường học, tỉ lệ học sinh nữ là 53% . Tỉ lệ học sinh nữ và tỉ lệ học sinh nam tham gia câu lạc bộ A lần lượt là 21% và 17%. Chọn ngẫu nhiên 1 học sinh của trường. Tính xác suất để học sinh đó tham gia câu lạc bộ A.

Hướng dẫn giải

Gọi X là biến cố “Học sinh được chọn tham gia câu lạc bộ A”

Học sinh nữ (G): Tỉ lệ là 53% => P(G) = 0,53

Học sinh nam (B): Tỉ lệ là 100% - 53% = 47% => P(B) = 0,47

Xác suất tham gia câu lạc bộ A theo giới tính (xác suất có điều kiện):

Nữ tham gia câu lạc bộ: P(X|G) = 21% = 0,21

Nam tham gia câu lạc bộ: P(A|B) = 17% = 0,17

Sử dụng sơ đồ hình cây như sau:

C. Bài tập tính xác suất có điều kiện bằng sơ đồ cây lớp 12 có đáp án

Bài tập 1. Tỉ lệ người mắc bệnh nền ở một địa phương là 0,1. Một loại vaccine phòng cúm được tiêm ở địa phương đó. Người bị bệnh nền thì xác suất phản ứng phụ sau tiêm là 0, 45. Còn người không mắc bệnh nền thì xác suất phản ứng phụ sau tiêm là 0, 25. Chọn ngẫu nhiên một người tiêm vaccine và người này có phản ứng phụ. Gọi A là biến cố "người được chọn mắc bệnh nền", B là biến cố "người này có phản ứng phụ". Ta có sơ đồ hình cây như sau:

Tính P(A|B).

Bài tập 2. Cho sơ đồ hình cây như sau:

Tính xác suất của biến cố B.

Bài tập 3. Trường THPT Tiểu La có 30% học sinh tham gia câu lạc bộ thể thao. Trong số những học sinh này, có 70% biết bơi. Ngoài ra, có 20% số học sinh không tham gia câu lạc bộ thể thao cũng biết bơi. Chọn ngẫu nhiên một học sinh của trường. Xét các biến cố: A: "Chọn được học sinh thuộc câu lạc bộ thể thao"; B: "Chọn được học sinh biết bơi". Xét tính đúng sai của các nhận định?

a) Xác suất chọn được học sinh thuộc câu lạc bộ thể thao là P\left( A \right) = 0,3\(P\left( A \right) = 0,3\).

b) Xác suất chọn được học sinh biết bơi, biết học sinh đó không thuộc câu lạc bộ thể thao, là P\left( {B\mid \overline A } \right) = 0,2\(P\left( {B\mid \overline A } \right) = 0,2\).

c) Xác suất chọn được học sinh biết bơi là P\left( B \right) = 0,21\(P\left( B \right) = 0,21\).

d) Giả sử chọn được học sinh biết bơi. Xác suất chọn được học sinh thuộc câu lạc bộ thể thao là P\left( {A\mid B} \right) = 0,6\(P\left( {A\mid B} \right) = 0,6\).

Bài tập 4. Theo một số liệu thống kê, tỉ lệ người Canada thừa cân là 59, 2% và có 65% nam giới là thừa cân. Nam giới và nữ giới ở Canada đều chiếm 50% dân số cả nước. Chọn ngẫu nhiên một người Canada, gọi A là biến cố "Người được chọn là thừa cân" và B là biến cố "Người được chọn là nam giới". Sơ đồ hình cây mô tả tình huống trên được cho trong hình sau:

Tính tỉ lệ nữ giới Canada thừa cân?

Bài tập 5. Giả sử tỉ lệ người dân của tỉnh X nghiện thuốc lá là 20%; tỉ lệ người bị bệnh phổi trong số người nghiện thuốc lá là 70%, trong số người không nghiện thuốc lá là 15%. a) Hỏi khi ta gặp ngẫu nhiên một người dân của tỉnh X thì khả năng mà đó bị bệnh phổi là bao nhiêu %? b) Tính xác suất mà người đó là nghiện huốc lá khi biết bị bệnh phổi.

Bài tập 6. Một lô sản phẩm có 15 sản phẩm, trong đó có 7 sản phẩm chất lượng thấp. Lấy liên tiếp 2 sản phẩm trong lô sản phầm trên, trong đó sản phẩm lấy ra ở lần thứ nhất không bỏ lại vào lô sản phẩm. Tính xác suất để cả hai sản phẩm lấy được đều có chất lượng thấp.

📘 Nội dung tài liệu còn tiếp tục, mời bạn tải bản đầy đủ để tham khảo chi tiết hơn.

-----------------------------------

Chuyên đề Tính xác suất có điều kiện bằng sơ đồ cây mang đến phương pháp tiếp cận trực quan, giúp học sinh lớp 12 từng bước làm chủ những bài toán xác suất có nhiều giai đoạn và các biến cố phụ thuộc vào thông tin đã biết. Việc nắm chắc cách thiết lập sơ đồ, xác định xác suất của từng nhánh và tổng hợp các trường hợp phù hợp sẽ giúp các em hạn chế sai sót trong quá trình tính toán, đồng thời nâng cao khả năng tư duy phân tích và vận dụng kiến thức toán học.

Chọn file muốn tải về:

Có thể bạn quan tâm

Xác thực tài khoản!

Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây:

Số điện thoại chưa đúng định dạng!
Số điện thoại này đã được xác thực!
Bạn có thể dùng Sđt này đăng nhập tại đây!
Lỗi gửi SMS, liên hệ Admin
Sắp xếp theo
Hỗ trợ Zalo